Wyjątkowa niedziela w kalendarzu Kościoła. Komunikat Episkopatu

Niedziela Słowa Bożego została wpisana do kalendarza całego Kościoła decyzją papieża Franciszka z 30 września 2019 roku, ogłoszoną w liście apostolskim Aperuit illis.

Ustalono, że będzie przypadać zawsze w trzecią niedzielę okresu zwykłego, co daje jej stałe miejsce w roku liturgicznym, niezależne od lokalnych zwyczajów.

W 2026 roku termin wypada 25 stycznia. Papież podkreślał, że nie chodzi o symboliczny gest, ale o trwałe wzmocnienie relacji wiernych z Biblią poprzez liturgię, nauczanie i praktykę wspólnotową.

Tegoroczne hasło oparte na Liście do Kolosan 3,16, kieruje uwagę na codzienną obecność Słowa w życiu religijnym, a nie na sporadyczne zainteresowanie czytaniem Biblii.

Ta niedziela ma własny, wyraźnie określony sposób przeżywania. W dokumentach liturgicznych zalecono między innymi uroczyste wniesienie Pisma Świętego, szczególne wyeksponowanie czytań oraz takie przygotowanie homilii, aby podkreślała znaczenie Słowa w wierze Kościoła.

W wielu parafiach organizuje się też modlitwy i nabożeństwa oparte na lectio divina (czyli modlitewnej lekturze Biblii), spotkania kręgów biblijnych oraz adoracje prowadzone w rytmie konkretnych wersetów. W Polsce duszpasterze otrzymują gotowe materiały, w tym komentarze do czytań i scenariusze nabożeństw, co ułatwia przełożenie idei święta na konkretne działania w parafiach i wspólnotach.

Sens Niedzieli Słowa Bożego wyraża się na dwóch płaszczyznach. Z jednej strony chodzi o liturgię, w której czytania nie są dodatkiem do obrzędów, lecz jednym z głównych momentów spotkania wspólnoty z wiarą. Z drugiej strony nacisk kładzie się na promowanie samodzielnego, regularnego kontaktu z Biblią.

W Polsce tę samą logikę od lat realizują inicjatywy takie jak Tydzień Biblijny i Narodowe Czytanie Pisma Świętego, wyrosłe z posynodalnej refleksji nad rolą Biblii w życiu Kościoła. Niedziela Słowa Bożego porządkuje te działania w skali całego Kościoła i nadaje im wspólny rytm.

Pontyfikat Franciszka rozpoczął się 13 marca 2013 roku i trwał do jego śmierci 21 kwietnia 2025 roku. Jedną z najważniejszych reform instytucjonalnych była przebudowa Kurii Rzymskiej, zapisana w konstytucji apostolskiej Praedicate Evangelium z 19 marca 2022 roku, obowiązującej od czerwca tego samego roku.

Dokument zmienił układ centralnych urzędów Kościoła, upraszczając ich strukturę i nadając pierwszeństwo dykasterii odpowiedzialnej za ewangelizację. W praktyce oznaczało to przesunięcie akcentu z administracji na misję oraz otwarcie wielu funkcji kierowniczych także dla osób świeckich, co wcześniej było rzadkością.

Z tą reformą łączył się styl zarządzania, który Franciszek rozwijał od pierwszych lat pontyfikatu. Regularne spotkania z grupą doradczą kardynałów oraz nacisk na konsultacje stały się narzędziem podejmowania decyzji w najważniejszych sprawach.

W kolejnych latach ten kierunek został wzmocniony przez proces synodalny rozpoczęty w październiku 2021 roku, oparty na zbieraniu głosu wiernych, duchownych i wspólnot lokalnych. Dokumenty podsumowujące ten proces w 2024 roku wprowadziły do oficjalnego języka Kościoła pojęcia szerokiego udziału i wspólnego rozeznawania.

Równolegle Franciszek wprowadzał zmiany w liturgii i duszpasterstwie. W 2021 roku wydał dokument Traditionis custodes, który ograniczył zasady korzystania z mszału z 1962 roku i przekazał większą odpowiedzialność w tej sprawie biskupom diecezjalnym. W tym samym roku zmienił Prawo kanoniczne dokumentem Spiritus Domini, dopuszczając kobiety do urzędowych posług lektora i akolity, a kilka miesięcy później ustanowił nową posługę katechisty w dokumencie Antiquum ministerium.

Już w 2015 roku uprościł także procedury dotyczące stwierdzenia nieważności małżeństwa, skracając drogę formalną w sprawach uznanych za oczywiste.