Spis treści:
- Sejm ustanowił Rok Objawień Gietrzwałdzkich. Tak zapadła decyzja
- Objawienia w Gietrzwałdzie przypadły na czas walki o polski język
- Kościół badał objawienia już w 1877 roku. Na ostateczną decyzję czekano sto lat
- Barbara Samulowska bliżej beatyfikacji. Jubileusz zyskuje nowy wymiar
- Gietrzwałd szykuje się na 150-lecie objawień. Trwa remont bazyliki
Wieść o wydarzeniach z 1877 roku szybko rozeszła się poza Warmię, a do niewielkiej miejscowości przybywali mieszkańcy ziem znajdujących się pod wszystkimi trzema zaborami. Największe zgromadzenie mogło liczyć około 50 tys. osób.
Półtora wieku później historia z Gietrzwałdu ma nowy ciąg dalszy. W marcu 2026 roku papież Leon XIV uznał heroiczność cnót Barbary Samulowskiej, jednej z dwóch wizjonerek, przybliżając ją do beatyfikacji.
Sejm ustanowił Rok Objawień Gietrzwałdzkich. Tak zapadła decyzja
Projekt uchwały trafił do Sejmu 16 kwietnia 2026 roku jako druk nr 2506. Podpisali go parlamentarzyści reprezentujący kilka środowisk politycznych, a do występowania w imieniu wnioskodawców wyznaczono posłankęUrszulę Pasławską. Marszałek Sejmu skierował dokument do Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu, która 2 lipca przeprowadziła pierwsze czytanie i zaleciła jego przyjęcie.
Ostateczne głosowanie odbyło się 18 września podczas 65. posiedzenia Sejmu. Uchwałę poparło 377 spośród 414 obecnych posłów. Przeciw zagłosowało 25 parlamentarzystów, a 12 wstrzymało się od głosu.
Dokument ustanawia rok 2027 Rokiem Objawień Matki Bożej Gietrzwałdzkiej i nadaje obchodom 150. rocznicy Objawień Gietrzwałdzkich rangę ogólnopolską. Uchwała nie wprowadza nowego święta państwowego ani dodatkowego dnia wolnego. Sejm zachęca jednak urzędy, samorządy, szkoły i organizacje społeczne do przygotowania uroczystości, wystaw, konferencji oraz inicjatyw edukacyjnych.
Parlament oddał również hołd pokoleniom Polaków, które w gietrzwałdzkim orędziu odnajdywały wsparcie dla wiary i dążeń niepodległościowych. Autorzy dokumentu uznali ruch pielgrzymkowy powstały wokół Gietrzwałdu za jeden z fundamentów odrodzenia narodowego zakończonego odzyskaniem niepodległości w 1918 roku. Jest to stanowisko zawarte w uchwale, nie zaś jednoznacznie potwierdzony przez historyków związek przyczynowy.
Państwową decyzję poprzedziła inicjatywa władz regionalnych. Już 28 kwietnia 2026 roku sejmik województwa warmińsko-mazurskiego jednogłośnie ogłosił rok 2027 regionalnym Rokiem 150-lecia Objawień Maryjnych w Gietrzwałdzie. Samorząd zapowiedział zarazem przeznaczenie środków na projekty przygotowywane wspólnie z archidiecezją warmińską, miejscową parafią, gminą i organizacjami społecznymi. Ogólnopolskie głosowanie wpisuje się zatem w prowadzone już na Warmii przygotowania do jubileuszu.
Tego samego dnia Sejm ustanowił także między innymi Rok św. Andrzeja Boboli, Rok Nauki, Rok Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz lata poświęcone Tadeuszowi Mazowieckiemu, Jerzemu Żurawlewowi i Kazimierze Bujwidowej.
Objawienia w Gietrzwałdzie przypadły na czas walki o polski język
Objawienia gietrzwałdzkie trwały od 27 czerwca do 16 września 1877 roku. Ich głównymi świadkami były 13-letnia Justyna Szafryńska i 12-letnia Barbara Samulowska. Z relacji dziewcząt wynikało, że Maryja ukazywała się przy klonie rosnącym obok plebanii i zwracała się do nich po polsku. Jej przesłanie obejmowało wezwanie do codziennego różańca, nawrócenia, trzeźwości oraz życia sakramentalnego.
Wieści szybko dotarły poza granice Warmii, ściągając do niewielkiej miejscowości mieszkańców ziem pozostających pod wszystkimi trzema zaborami. Według zapisków ówczesnego proboszcza, ks. Augustyna Weichsela, największe zgromadzenie we wrześniu mogło liczyć około 50 tys. osób. W realiach końca XIX wieku, zgromadzenie tak licznego tłumu w niewielkiej warmińskiej wsi było wyjątkowym zjawiskiem.
Zobacz również:
Polskie słowa przypisywane Maryi miały wówczas szczególną wagę. Warmia należała wówczas do Prus Wschodnich, a władze ograniczały wpływy Kościoła katolickiego i usuwały polszczyznę ze szkół oraz urzędów. Gietrzwałd wyrósł w tej atmosferze na miejsce wspólnej modlitwy, spotkań i swobodnie brzmiącej ojczystej mowy. Przybysze z różnych regionów mogli poczuć, że mimo granic wciąż należą do jednej wspólnoty. Nawet różaniec nabrał znaczenia społecznego, ponieważ sprzyjał podtrzymywaniu narodowej więzi, pamięci i językowej odrębności.
Sejm nazwał rozwijający się wokół sanktuarium ruch jednym z fundamentów odzyskania niepodległości w 1918 roku. To ocena sformułowana w uchwale, a nie potwierdzenie bezpośredniego związku przyczynowego między wydarzeniami z 1877 roku a odrodzeniem państwa. Trudno jednak pominąć integracyjną rolę pielgrzymek, które gromadziły mieszkańców Wielkopolski, Mazowsza, Małopolski, Śląska i Warmii.
Kościół badał objawienia już w 1877 roku. Na ostateczną decyzję czekano sto lat
Kościół rozpoczął badanie doniesień jeszcze w trakcie trwania objawień. Specjalna komisja obserwowała wizjonerki, prowadziła z nimi rozmowy, a w protokole z 1 września 1877 roku dobrze oceniła zarówno dziewczęta, jak i wiarygodność ich relacji. Na oficjalne zatwierdzenie kultu trzeba było jednak czekać sto lat.
W 1970 roku papież Paweł VI nadał gietrzwałdzkiej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Siedem lat później biskup warmiński Józef Drzazga, po zakończeniu kościelnego postępowania, zatwierdził kult związany z wydarzeniami z 1877 roku.
Gietrzwałd jest jedynym miejscem w obecnych granicach Polski, w którym doniesienia o maryjnych ukazaniach uzyskały oficjalną aprobatę Kościoła katolickiego. Decyzję podjął miejscowy biskup zgodnie z obowiązującymi wówczas zasadami rozeznawania podobnych zdarzeń, a nie bezpośrednio Watykan.
Uroczystościom setnej rocznicy przewodniczył kard. Karol Wojtyła, który rok później został papieżem Janem Pawłem II.
Barbara Samulowska bliżej beatyfikacji. Jubileusz zyskuje nowy wymiar
Historia objawień gietrzwałdzkich zyskała nowy rozdział 23 marca 2026 roku. Leon XIV upoważnił Dykasterię Spraw Kanonizacyjnych do ogłoszenia dekretu o heroiczności cnót Stanisławy Samulowskiej, urodzonej jako Barbara Samulowska. Jednej z dwóch wizjonerek przysługuje odtąd tytuł Czcigodnej Służebnicy Bożej.
Decyzja oznacza, że po analizie dokumentów i świadectw Kościół uznał jej wiarę, nadzieję, miłość oraz pozostałe cnoty chrześcijańskie za praktykowane w stopniu heroicznym. To istotny etap procesu, lecz jeszcze nie beatyfikacja. Do wyniesienia zakonnicy na ołtarze potrzebne jest zatwierdzenie cudu przypisywanego jej wstawiennictwu.
Zobacz również:
Życie Barbary Samulowskiej nie zatrzymało się na wydarzeniach z lata 1877 roku. W wieku 18 lat wstąpiła do Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo, przyjęła imię Stanisława i trafiła do Paryża, w którym przez 11 lat pracowała w żłobku. W 1895 roku wyjechała do Gwatemali. Prowadziła tam nowicjat, posługiwała chorym i pełniła funkcję przełożonej w szpitalu.
Po trzęsieniu ziemi z 1917 roku pomagała usuwać skutki kataklizmu, który uszkodził także placówkę, w której pracowała. Zmarła 6 grudnia 1950 roku w Gwatemali. Miała 85 lat, z czego 66 spędziła w zgromadzeniu. Jej proces beatyfikacyjny rozpoczął się w Gietrzwałdzie 2 lutego 2005 roku.
Gietrzwałd szykuje się na 150-lecie objawień. Trwa remont bazyliki
Postęp w procesie dawnej wizjonerki zbiega się z przygotowaniami do 150-lecia objawień. Rok jubileuszowy rozpocznie się 27 czerwca 2027 roku i potrwa do czerwca 2028 roku, natomiast główne uroczystości zaplanowano na 12 września 2027 roku.
Według szacunków przedstawianych podczas przygotowań w centralnych obchodach może uczestniczyć około pół miliona osób, a w ciągu całego roku do sanktuarium miałoby przyjechać od 5 do 6 mln pielgrzymów i turystów.
Przygotowania obejmują również ratowanie zabytkowej bazyliki. Fundamenty bazyliki wymagają osuszenia, na murach pojawiły się pęknięcia, a część pokrycia dachowego jest już zużyta. Przy świątyni rozpoczęto więc niezbędne prace budowlane i konserwatorskie.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznało 1 036 644 zł na renowację elewacji, a Sejmik Województwa Warmińsko-Mazurskiego przeznaczył 700 tys. zł na odnowienie bocznego ołtarza św. Józefa. Prowadzona jest także społeczna zbiórka na dalsze prace.
