Watykan mówi "nie" niemieckim biskupom. W tle spór o zmiany w Kościele
Niemieccy biskupi skierowali do Watykanu prośbę. Chodziło o to, by w czasie mszy homilię mogły wygłaszać również osoby świeckie, a nie tylko księża i diakoni. Watykan stanowczo sprzeciwia się takiemu rozwiązaniu. To kolejny punkt na linii napięć między Episkopatem Niemiec a Stolicą Apostolską. Jak Watykan argumentuje swoją odmowę?
Spis treści:
- O co prosili Watykan niemieccy biskupi?
- Jak Watykan argumentuje odmowę? Nie tylko prawo kanoniczne
- W tle zmiany zachodzące w Kościele niemieckim
Episkopat Niemiec wystosował formalną prośbę do Watykanu 30 marca 2026. Dykasteria ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów odpowiedziała na nią 17 czerwca b.r., a decyzję opublikowano 23 czerwca. Jest ona odmowna.
O co prosili Watykan niemieccy biskupi?
Wniosek niemieckiego Episkopatu dotyczył zgody na wprowadzenie wyjątku od obowiązujących zasad liturgicznych. Biskupi chcieli, by homilię podczas mszy świętej mógł wygłaszać odpowiednio przygotowany świecki, a nie wyłącznie kapłan lub diakon. Podkreślali przy tym, że chodzi o szczególne okoliczności.
Episkopat argumentował, że w Kościele w Niemczech istnieje duża grupa świeckich, którzy posiadają solidne wykształcenie teologiczne i umiejętności oratorskie. W ich ocenie mogliby oni skuteczniej przekazywać treści religijne wiernym, a nawet uzupełniać braki w poziomie niektórych kazań wygłaszanych przez duchownych.
Biskup Heiner Wilmer z Münster, przewodniczący Konferencji Episkopatu Niemiec, zaznaczył w liście, że kazania świeckie były już praktykowane w Niemczech od 1988 roku i dotyczyły szczególnych okoliczności. W takich przypadkach osoba świecka musiała jednak wystąpić ze swoją homilią nie po Ewangelii, lecz na samym początku mszy.
W tle pojawiał się także postulat większego wykorzystania potencjału kobiet w Kościele. Ponieważ kazania mogą głosić wyłącznie księża i diakoni, wyłącza to z tej możliwości kobiety. Niemiecki Episkopat od lat stara się zwiększyć ich udział w życiu Kościoła.
Jak Watykan argumentuje odmowę? Nie tylko prawo kanoniczne
Odpowiedź Stolicy Apostolskiej była jednoznaczna. W liście z 17 czerwca wskazano, że nie ma możliwości udzielenia postulowanego indultu, czyli specjalnej zgody na odstępstwo od obowiązujących norm.
Watykan podkreśla, że homilia nie jest jedynie elementem organizacyjnym mszy, ale stanowi integralną część liturgii słowa i jest ściśle związana z głoszeniem Ewangelii. Z tego powodu jest zarezerwowana dla osób wyświęconych, czyli kapłanów i diakonów.
Przedstawiciele Dykasterii zaznaczyli, że nie jest to wyłącznie kwestia przepisów, które można zmienić decyzją administracyjną. Zdaniem Watykanu wynika to z samej natury liturgii oraz roli, jaką pełni duchowny działający w ramach sakramentu święceń.
Jednocześnie Stolica Apostolska przypomniała, że osoby świeckie mogą głosić słowo Boże i prowadzić katechezę, ale poza homilią i poza celebracją Eucharystii.
W tle zmiany zachodzące w Kościele niemieckim
Sprawa wpisuje się w szerszy proces przemian zachodzących w Kościele katolickim w Niemczech, związany z tzw. Drogą Synodalną. To kilkuletnia debata, w której uczestniczą zarówno biskupi, jak i świeccy. Jej celem jest m.in. zwiększenie roli wiernych świeckich w życiu Kościoła, w tym także kobiet.
Propozycja dotycząca homilii była więc kolejnym krokiem w tym kierunku i próbą wprowadzenia zmian na poziomie całego Kościoła. Jej odrzucenie jest jednym z wielu przejawów napięć między Watykanem a Episkopatem Niemieckim.
Odmowa Watykanu pokazuje, że Stolica Apostolska nie zamierza na razie dopuścić do zmian w tym obszarze. W Niemczech ta decyzja nie została przyjęta jako ostateczna. Spotkała się z krytyką i zapowiedziami dalszej walki o zmiany, zwłaszcza ze strony świeckich organizacji.
vaticannews.va
