Specjalny rok w Kościele. Papież zdecydował o dodatkowym przywileju dla wiernych

Na początku stycznia 2026 r. Penitencjaria Apostolska ogłosiła dekret w sprawie odpustu zupełnego, wydany z polecenia papieża Leona XIV i obowiązujący od 10 stycznia 2026 r. do 10 stycznia 2027 r.

Dokument wiąże ten szczególny czas z 800. rocznicą śmierci św. Franciszka z Asyżu, którego duchowość do dziś kształtuje liczne wspólnoty w Kościele.

Franciszek był założycielem zakonu Braci Mniejszych, zainspirował zgromadzenie sióstr klarysek i stowarzyszenia dla świeckich. Dekret nie służy jedynie upamiętnieniu rocznicy, lecz otwiera wiernym dostęp do konkretnych form łaski, powiązanych z jasno opisanymi praktykami odpustowymi.

Podstawowe warunki pozostają takie jak zawsze: spowiedź, Komunia święta i modlitwa w intencjach papieża. Do tego dochodzi warunek, który dokument akcentuje szczególnie mocno - oderwanie się od przywiązania do grzechu, także powszedniego.

W roku świętego Franciszka wymagane jest także wykonanie dzieła jubileuszowego: pielgrzymka do kościoła lub miejsca związanego z franciszkanami albo z samym świętym z Asyżu oraz udział w nabożeństwie jubileuszowym. Odpust można ofiarować również za zmarłych.

Dekret podkreśla, że z tej możliwości mogą korzystać nie tylko zakonnicy, lecz także świeccy, którzy podejmą pielgrzymkę i modlitwę w miejscach związanych z duchowością franciszkańską.

Osobne zasady przewidziano dla chorych, osób w podeszłym wieku i tych, którzy nie mogą opuścić domu - w ich przypadku wystarczy duchowe zjednoczenie z obchodami i ofiarowanie modlitwy z zamiarem spełnienia pozostałych warunków, gdy stanie się to możliwe. Kapłani zostali wezwani do szczególnej gotowości w konfesjonale, bo bez sakramentu pojednania nie da się mówić o pełnym spełnieniu wymagań.

W prawie kanonicznym odpust zupełny oznacza darowanie kary za grzechy, które zostały już odpuszczone w sakramencie pojednania. Innymi słowy: pojednanie zamyka sprawę winy, ale pozostawia skutki grzechu, które w logice Kościoła wymagają dalszego oczyszczenia.

Przepisy rozróżniają odpust cząstkowy i zupełny - pierwszy usuwa tylko część tej kary, drugi całość.

Odpust nie działa automatycznie i nie jest nagrodą za samą obecność na nabożeństwie czy pielgrzymce. Prawo Kościoła wymaga najpierw odpowiedniego stanu: osoba musi być ochrzczona, nie może podlegać karze ekskomuniki i powinna pozostawać w stanie łaski przynajmniej do końca czynności związanej z odpustem. Konieczna jest też wyraźna intencja uzyskania tej łaski oraz wykonanie pozostałych warunków w określonym czasie i w przewidziany sposób.

Zasady dotyczące odpustów zostały uporządkowane w konstytucji apostolskiej Indulgentiarum doctrina, ogłoszonej przez Pawła VI w 1967 roku, i obowiązują w całym Kościele do dziś. Dokument wskazuje podstawowe warunki (m.in spowiedź), a także regułę, że odpust zupełny można uzyskać tylko raz w ciągu dnia. Te założenia stanowią fundament, do którego w szczególnych okresach dochodzą dodatkowe wymagania związane np. z jubileuszem.