Spis treści:
- Odpust zupełny 2 sierpnia 2026. Jak go uzyskać i jakie warunki należy spełnić?
- Porcjunkula i św. Franciszek. Mała kaplica zapoczątkowała wielką tradycję
- Od kaplicy w Asyżu do kościołów na całym świecie
- 2 sierpnia 2026 przypada w Roku św. Franciszka. Kościół ustanowił dodatkowy odpust
Przywilej narodził się z prośby św. Franciszka, który pragnął otworzyć drogę do odpustu również przed ludźmi ubogimi, niemogącymi wyruszyć w kosztowną pielgrzymkę. Z czasem możliwość tę rozszerzono na kolejne świątynie. Obecnie wierni nie muszą jechać do Asyżu, lecz samo przekroczenie progu kościoła nadal nie wystarcza.
Odpust zupełny 2 sierpnia 2026. Jak go uzyskać i jakie warunki należy spełnić?
Odpust Porcjunkuli można uzyskać od południa 1 sierpnia do północy 2 sierpnia.
Wierni powinni w tym czasie nawiedzić kościół parafialny albo franciszkański i odmówić w nim modlitwy "Ojcze nasz" oraz "Wierzę w Boga". Uzyskanie odpustu wymaga również spowiedzi, przyjęcia Komunii Świętej, modlitwy w intencjach papieża oraz szczerego odrzucenia przywiązania do każdego grzechu, także powszedniego. Sam pobyt w świątyni, czy udział we mszy nie oznaczają więc automatycznego otrzymania odpustu.
Nie wszystkie warunki trzeba spełnić tego samego dnia. Spowiedź może odbyć się przed 2 sierpnia lub już po tej dacie. Ogólne zasady Penitencjarii Apostolskiej mówią o okresie około 20 dni, natomiast franciszkanie w materiałach dotyczących Porcjunkuli wskazują 8 dni przed nawiedzeniem kościoła albo 8 dni po nim. Komunię i modlitwę w intencjach papieża również można zaplanować na inny dzień, choć najlepiej połączyć je z nawiedzeniem świątyni lub dopełnić możliwie blisko tej daty.
Odpust zupełny można uzyskać raz dziennie i przeznaczyć go dla siebie albo ofiarować za osobę zmarłą. Nie można natomiast uczynić tego w intencji innej osoby żyjącej. Jedna spowiedź wystarcza do uzyskania kilku odpustów w kolejnych dniach. Każdy z nich wymaga jednak przyjęcia Komunii Świętej, modlitwy w intencjach papieża oraz wykonania przypisanego dzieła odpustowego. Formę modlitwy wierny może wybrać sam, choć Penitencjaria Apostolska wskazuje "Ojcze nasz" i "Zdrowaś Maryjo".
Istotnym warunkiem jest także wewnętrzne odrzucenie przywiązania do każdego grzechu, nawet powszedniego. Oznacza ono szczerą wolę zerwania ze złem, a nie przekonanie, że dana osoba już nigdy nie popełni grzechu. Jeśli zabraknie tej dyspozycji, odpust będzie cząstkowy. Odpustu nie należy przy tym utożsamiać z rozgrzeszeniem. Spowiedź prowadzi do odpuszczenia winy, natomiast odpust uwalnia od związanej z nią kary doczesnej.
Porcjunkula i św. Franciszek. Mała kaplica zapoczątkowała wielką tradycję
Nazwa Porcjunkula wywodzi się od łacińskiego portiuncula, czyli "mała cząstka" lub "skrawek ziemi". Tak nazywa się kaplicę Matki Bożej Anielskiej położoną na równinie u stóp Asyżu. Budowla ma około 6,7 m długości i 4,1 m szerokości, a dziś znajduje się w samym sercu znacznie większej bazyliki Santa Maria degli Angeli, wzniesionej w latach 1569-1679. Niewielki, surowy kościółek stojący pod potężną kopułą przypomina o skromnych początkach franciszkanizmu.
Kaplica pierwotnie nosiła wezwanie Najświętszej Maryi Panny z Doliny Jozafata. Według przekazu mieli ją ufundować pielgrzymi wracający z Ziemi Świętej, którzy przywieźli ziemię z miejsca uznawanego za grób Maryi. Nazwa Matki Bożej Anielskiej była używana już za czasów św. Franciszka, a tradycja łączyła ją z anielskimi śpiewami słyszanymi w pobliżu kościółka.
W zakonach franciszkańskich 2 sierpnia obchodzone jest święto Matki Bożej Anielskiej z Porcjunkuli, przypadające w rocznicę poświęcenia kaplicy. Maryja czczona jest tego dnia jako Królowa Aniołów i opiekunka miejsca, które stało się kolebką franciszkanów.
Kaplica należała do benedyktynów z pobliskiego opactwa na górze Subasio. Święty Franciszek odbudował podupadłą świątynię na początku XIII wieku, a około 1211 roku benedyktyni oddali ją do dyspozycji jego wspólnoty. Porcjunkula stała się pierwszą siedzibą Braci Mniejszych i miejscem ważnych wydarzeń w historii zakonu. To tutaj Franciszek przyjmował pierwszych współbraci, a Klara z Asyżu rozpoczęła życie zakonne. W pobliżu kaplicy święty spędził również ostatnie godziny życia. Zmarł wieczorem 3 października 1226 roku.
Zobacz również:
Według tradycji franciszkańskiej w 1216 roku święty Franciszek podczas modlitwy ujrzał Chrystusa i Maryję w otoczeniu aniołów. Poprosił wówczas o odpust dla ludzi, którzy po szczerej spowiedzi i z żalem za grzechy nawiedzą Porcjunkulę.
Papież Honoriusz III miał zatwierdzić ten przywilej podczas spotkania z Franciszkiem w Perugii. Była to niezwykła idea jak na początek XIII wieku. Odpusty zupełne wiązano wtedy przede wszystkim z wyprawami krzyżowymi, natomiast Franciszek zabiegał o łaskę dostępną również dla ubogich, bez dalekiej i kosztownej podróży.
Od kaplicy w Asyżu do kościołów na całym świecie
Przywilej związany początkowo z kaplicą pod Asyżem stopniowo obejmował kolejne świątynie. W 1480 roku rozszerzono go na kościoły franciszkańskie, a w następnych stuleciach jego zasięg nadal zwiększano. Dekret Kongregacji Odpustów z 3 marca 1952 roku obejmował kościoły i kaplice, także półpubliczne, oraz przewidywał formułę toties quoties. Pozwalała ona uzyskać odpust wielokrotnie podczas kolejnych nawiedzeń świątyni 2 sierpnia lub w najbliższą niedzielę.
Zasady zmieniła reforma Pawła VI ogłoszona w konstytucji apostolskiej "Indulgentiarium doctrina" z 1967 roku. Uporządkowała ona kościelną dyscyplinę odpustów i zniosła wcześniejszą możliwość wielokrotnego uzyskiwania odpustu zupełnego tego samego dnia. Zgodnie z obecnymi normami wierny może zasadniczo otrzymać jeden odpust zupełny dziennie.
W materiałach przygotowanych przed obchodami w 2025 roku Zakon Braci Mniejszych przypomniał, że odpust Porcjunkuli można uzyskać od południa 1 sierpnia do północy 2 sierpnia w kościołach parafialnych i franciszkańskich na całym świecie.
2 sierpnia 2026 przypada w Roku św. Franciszka. Kościół ustanowił dodatkowy odpust
Odpust Porcjunkuli 2 sierpnia 2026 roku zbiega się z obchodami 800. rocznicy śmierci św. Franciszka z Asyżu, zmarłego 3 października 1226 roku. Z tej okazji ustanowiono specjalny Rok św. Franciszka, trwający od 10 stycznia 2026 do 10 stycznia 2027 roku. Jubileusz zamyka cykl rocznic związanych z zatwierdzeniem reguły franciszkańskiej i szopką w Greccio, stygmatami na górze La Verna oraz powstaniem "Pieśni słonecznej".
Odpust związany z Rokiem św. Franciszka jest odrębny od obchodzonego 2 sierpnia odpustu Porcjunkuli. Mogą go uzyskać wierni, którzy pielgrzymują do kościoła franciszkańskiego lub miejsca kultu poświęconego św. Franciszkowi, a następnie pobożnie uczestniczą w nabożeństwie jubileuszowym albo poświęcą odpowiedni czas na modlitwę i rozważanie.
Obowiązują zwykłe warunki, czyli spowiedź, Komunia Święta, modlitwa w intencjach papieża oraz odrzucenie przywiązania do grzechu. Odpust można przeznaczyć dla siebie lub ofiarować za osobę zmarłą.
Wierni w podeszłym wieku, chorzy oraz osoby, które z poważnej przyczyny nie mogą opuścić domu, również mają możliwość uzyskania jubileuszowego odpustu. Powinni duchowo połączyć się z obchodami, spełnić zwykłe warunki, gdy będzie to możliwe, oraz ofiarować Bogu modlitwę, cierpienie lub codzienne trudności.
2 sierpnia 2026 roku wierni mogą więc skorzystać z dwóch odrębnych przywilejów, corocznego odpustu Porcjunkuli oraz odpustu ustanowionego na Rok św. Franciszka. Każdy z nich wymaga wykonania przypisanego mu dzieła i spełnienia pozostałych warunków.
