Obchody Wielkanocy nie kończą się 6 kwietnia. To początek ważnego okresu

Oktawa pochodzi od łacińskiego słowa octavus, co oznacza "ósmy". W Kościele katolickim oznacza czas liczony od ważnej uroczystości i siedem kolejnych dni. Najważniejszą oktawą jest Oktawa Zmartwychwstania Pańskiego, czyli Oktawa Wielkanocy, która trwa od Niedzieli Wielkanocnej do Niedzieli Miłosierdzia Bożego.

Oktawa Wielkanocy ukształtowała się już w III wieku. Niegdyś miała dość konkretny cel - wprowadzenie dorosłych neofitów, którzy przyjęli chrzest w Niedzielę Wielkanocną w tajemnice wiary. W pierwszy dzień oktawy neofici ubierali biały strój i przez kolejny tydzień uczestniczyli w nabożeństwach. W kolejną niedzielę, czyli ostatni dzień oktawy zrzucali białe szaty i wracali do swoich obowiązków.

Liczba dni w oktawie ma także swój symboliczny wymiar. W tradycji chrześcijańskiej dzień ósmy oznacza wieczność i koniec historii. Podczas eucharystii odbywających się w kolejnych dniach oktawy rozważana jest ta sama tajemnica, a teksty liturgiczne się powtarzają, co pozwala odczuć, jakby jeden dzień trwał cały tydzień. Oktawa jest początkiem nowego stworzenia, poza czasem.

W historii Kościoła wytworzyły się także inne oktawy takie jak Bożego Narodzenia czy Zesłania Ducha Świętego, jednak Oktawa Wielkanocy pozostaje najważniejszą z nich.

Niedziela Wielkanocna rozpoczyna oktawę. W tym dniu msza święta jest nakazana, a uczestnictwo w niej jest obowiązkiem wszystkich wiernych. 

Kapłan ubiera białą lub złotą stułę i biały ornat. Kolor biały ma symbolizować radość i nowe życie. Paschał zostaje zapalony, a obok niego ustawia się figurę Jezusa Zmartwychwstałego. Na krzyżu zawisa czerwona stuła, która symbolizuje zwycięstwo Chrystusa nad śmiercią.

Zmianom ulega także liturgia. Wprowadzone zostaje podwójne Alleluja pojawiające się w różnych częściach liturgii. W niedzielę odbywa się również odnowienie chrztu św. i zostaje pominięty akt pokuty.

Kolejne dni oktawy od poniedziałku do soboty traktowane są jako niedziela. Choć w kościołach odbywają się uroczyste msze święte, to jednak uczestnictwo w nich nie jest nakazane, także w wolnym od pracy Poniedziałku Wielkanocnym.

W tym czasie odczytywane są fragmenty Ewangelii traktujące o kolejnych objawieniach Jezusa Zmartwychwstałego, m.in. o spotkaniu Jezusa z kobietami przy pustym grobie, objawieniu Marii Magdalenie, objawieniu w drodze do Emaus, czy cudzie przy jeziorze Genezaret.

Niegdyś kolejne dni oktawy nazywane były białym tygodniem ze względu na biały strój ochrzczonych neofitów wprowadzanych w tym czasie w tajemnice wiary.

Ostatni dzień Oktawy Wielkanocy nazywany był białą niedzielą. W tym dniu neofici szli w procesji do kościoła św. Pankracego w Rzymie i po uroczystej mszy zrzucali swoje białe szaty. Dziś kończy ją Niedziela Miłosierdzia Bożego ustanowiona przez papieża Jana Pawła II na kanonizacji s. Faustyny Kowalskiej w 2000 roku.

W jednej z wizji siostrze Faustyny Jezus nakazał ustanowienie tego święta w drugą niedzielę po Wielkanocy.

Choć okres Wielkanocny w kalendarzu liturgicznym trwa 50 dni do święta Zesłania Ducha Świętego, to Oktawa Wielkanocy ma najbardziej podniosły charakter i stanowi przedłużenie obchodów Niedzieli Wielkanocnej.