Kard. Grzegorz Ryś wraca do Krakowa. "Te decyzje wiele powiedzą"

Od 26 listopada w południe wierni archidiecezji krakowskiej mają nowego metropolitę. Jak przekazała Nuncjatura Apostolska w Polsce, papież Leon XIV przyjął rezygnację abp. Marka Jędraszewskiego i mianował arcybiskupem krakowskimGrzegorza Rysia, dotychczasowego arcybiskupa łódzkiego.

Podczas mszy świętych modlitwę "za naszego biskupa Grzegorza" będzie można usłyszeć w archidiecezji krakowskiej dopiero w najbliższych tygodniach, ale nie później niż za dwa miesiące.

- Kluczowym momentem jest kanoniczne objęcie diecezji i ingres - przypomina w rozmowie z Interią ks. prof. Andrzej Kobyliński, kierownik Katedry Etyki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

Ingres to uroczysta forma rozpoczęcia rządów w diecezji przez nowego biskupa. To ważne wydarzenie dla lokalnego Kościoła, któremu zazwyczaj towarzyszy uroczysta procesja do kościoła katedralnego z udziałem duchownych i wiernych. Dopiero po kanonicznym objęciu diecezji i ingresie nowy biskup zaczyna realne zarządzanie diecezją.

Kanoniczne objęcie diecezji i ingres muszą się odbyć w ciągu dwóch miesięcy od daty ogłoszenia nominacji.

Najczęściej mają miejsce w ciągu pierwszych tygodni od zmiany. Powody są prozaiczne - tak podniosłe wydarzenie wymaga odpowiedniego przygotowania. Zdaniem ks. Kobylińskiego ingresu kard. Rysia do Krakowa możemy się spodziewać przed świętami Bożego Narodzenia albo niedługo po.

Co istotne - żeby to nastąpiło, nie musi wcześniej zostać obsadzone zwalniane przez nowego krakowskiego metropolitę miejsce w archidiecezji łódzkiej.

- W Łodzi będzie "sede vacante", czyli dosłownie z łac. "pusty tron". Po prostu wakat, archidiecezja będzie czekać na nowego arcybiskupa - wyjaśnia ks. Kobyliński.

A co z biskupami pomocniczymi w przypadku zmiany biskupa? - Wszyscy biskupi pomocniczy pozostają. Jeśli do tego są wikariuszami generalnymi (nie każdy biskup pomocniczy jest wikariuszem generalnym, a jednocześnie nie tylko biskup może wikariuszem generalnym być), to - do czasu ewentualnych decyzji nowego ordynariusza - zachowują ten urząd. Zgodnie z prawem kanonicznym to wikariusze generalni mają realne uprawnienia do podejmowania decyzji - mówi rozmówca Interii.

To od nowego metropolity będzie zależeć, kogo powoła na wikariuszy generalnych, a kogo z takiej funkcji odwoła. - Praktyka jest znana - jeśli nowy biskup chce zmarginalizować rolę biskupa pomocniczego, to nie mianuje go wikariuszem generalnym - dodaje.

Zdaniem ks. Kobylińskiego jedną z pierwszych decyzji kard. Rysia w Krakowie może być powołanie komisji, której zadaniem byłoby wyjaśnienie przypadków wykorzystywania seksualnego w archidiecezji.

- Kard. Grzegorz Ryś ma ogromną wiedzę z Krakowa. Dużo ważnych informacji zawierają też opracowania nieżyjącego już księdza Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego dotyczące współpracujący księży ze Służbą Bezpieczeństwa w archidiecezji krakowskiej - wskazuje.

Kard. Grzegorz Ryś jeszcze z październiku powołał specjalną komisję, której zadaniem jest zbadanie przypadków wykorzystywania seksualnego w archidiecezji łódzkiej. Jak mówił, prezentując gremium, "nie ma co czekać na komisję ogólnopolską". Powołana przez niego komisja, na co wskazuje już jej nazwa: "Niezależna Komisja Historyczna do spraw Zbadania Przypadków Nadużyć Seksualnych w Archidiecezji Łódzkiej w okresie od 1945 r. do dnia dzisiejszego", ma się zająć także przypadkami historycznymi. To pozwoli m.in. na badanie także tych spraw, w których potencjalni sprawcy już nie żyją, a także na badanie akt i aktywne wyszukiwanie spraw wymagających wyjaśnienia.

Jak słyszymy od jednej z osób zaangażowanych w działalność na rzecz pokrzywdzonych w Kościele, obecność w Krakowie hierarchy, który podejmuje takie działania, budzi "pewne nadzieje" na podobne działania w Małopolsce, szczególnie, że losy komisji ogólnopolskiej wciąż się ważą.

Jak zauważa ks. Kobyliński, o kierunku, w jakim pójdzie nowy metropolita krakowski, wiele powiedzą pierwsze decyzje personalne, jakie podejmie.

Kard. Grzegorz Ryś, zanim trafił do Łodzi, związany był z Krakowem. To się urodził, dorastał, został księdzem, pracował jako rektor wyższego seminarium duchownego, potem jako mianowany przez ówczesnego metropolitę krakowskiego kard. Dziwisza biskup pomocniczy.

Czy to pomoże w kierowaniu archidiecezją? - I tak, i nie - komentuje ks. Kobyliński i dodaje: Choć znajomość bolączek diecezji czy realnej skali problemów może pomóc, to zarządzanie diecezją, z której się wyrasta, nie jest łatwe.

Jednocześnie od księży z archidiecezji krakowskiej, z którymi rozmawiała Interia, słyszymy, że z dużą nadzieją podchodzą do decyzji o mianowaniu kard. Grzegorza Rysia nowym metropolitą krakowskim. Biskupem, któremu zgodnie ze słowami kapłańskiej przysięgi składanej w momencie przyjmowania święceń kapłańskich, przyrzekają cześć i posłuszeństwo.