Spis treści:
- Czym jest wspomnienie dowolne w Kościele?
- Wspomnienie św. Hildegardy z Bingen
- Wspomnienie św. Roberta Bellarmina - biskupa i doktora Kościoła
- Wspomnienie św. Zygmunta Szczęsnego Felińskiego - biskupa
Podczas mszy świętej 17 września księża mają do wyboru cztery scenariusze. Mogą odprawić liturgię dnia powszedniego lub poświęcić mszę jednemu z trzech wspomnień wypadających w ten dzień.
Czym jest wspomnienie dowolne w Kościele?
W Kościele katolickim dni w ciągu roku ułożone są według określonej hierarchii. Najważniejsze są uroczystości liturgiczne, takie jak Boże Ciało. Następnie święta, np. Święto Przemienienia Pańskiego, a później wspomnienia, które dzielą się na obowiązkowe i dowolne.
Specyfika wspomnienia dowolnego polega na tym, że daje ono kapłanowi swobodę w kształtowaniu liturgii. Przy uwzględnieniu lokalnych tradycji czy potrzeb parafian, duchowny sam decyduje, czy odprawi mszę świętą o wybranym patronie, czy też pozostanie przy liturgii z dnia powszedniego.
W przypadku decyzji o obchodzeniu takiego wspomnienia zmieniane są modlitwy mszalne, które kieruje się do danego świętego lub odnosi do konkretnej tajemnicy wiary. Z reguły nie zmienia się natomiast czytań biblijnych - pozostają one z dnia powszedniego, co gwarantuje ciągłość lektury Pisma Świętego.
Zdarza się, że na jedną datę - tak jak ma to miejsce 17 września - przypada kilka wspomnień opcjonalnych. W takiej sytuacji celebrans może zdecydować się na upamiętnienie wyłącznie jednego z patronów, podczas gdy pozostałe są w danym roku liturgicznym pomijane.
Wspomnienie św. Hildegardy z Bingen
Święta urodziła się w 1098 roku w niemieckim Bermersheim. Jako mniszka benedyktyńska i mistyczka odegrała ogromną rolę w życiu duchowym swojej epoki - założyła kilka wspólnot zakonnych, w tym klasztor w Rupertsbergu koło Bingen, w którym żyła aż do śmierci w 1179 roku.
Pozostawiła po sobie mnóstwo dzieł literackich. Pisała o swoich wizjach, tworzyła komentarze do Ewangelii, Reguły św. Benedykta oraz życiorysy świętych. Jej najważniejszy traktat dogmatyczny ("Liber Scivias"), stanowiący zbiór jej objawień, zyskał aprobatę papieża przy wyraźnym wsparciu św. Bernarda z Clairvaux. Nauczanie teologiczne docenił papież Benedykt XVI, ogłaszając ją w 2012 roku doktorem Kościoła.
Dziś św. Hildegarda jest uważana za patronkę i opiekunkę esperantystów, językoznawców oraz naukowców.
Wspomnienie św. Roberta Bellarmina - biskupa i doktora Kościoła
Robert Bellarmin przyszedł na świat 4 października 1542 roku we włoskim Montepulciano jako siostrzeniec papieża Marcelego II. W wieku niespełna 18 lat wstąpił do zakonu jezuitów. Studiował filozofię i teologię w Kolegium Rzymskim, Padwie oraz w belgijskim Lowanium. To właśnie tam przyjął w 1570 roku święcenia kapłańskie, rozpoczął swoją posługę dydaktyczną i opublikował pierwsze dzieło - Index hereticorum.
Talent Bellarmina dostrzegł papież Grzegorz XIII, sprowadzając go do Rzymu i powierzając mu katedrę teologii polemicznej w Kolegium Rzymskim, którego z czasem został rektorem. W 1597 roku wydał swój słynny katechizm - dzieło przetłumaczone na 56 języków, które przez kolejne stulecia służyło za podstawowy wykład katolickiej nauki. Jego dorobek docenił papież Klemens VIII, mianując go swoim teologiem, doradcą Kongregacji Świętego Oficjum, a w 1599 roku wynosząc do godności kardynalskiej. Trzy lata później Bellarmin objął urząd arcybiskupa Kapui.
Na ostatnie tygodnie życia powrócił do domu zakonnego św. Andrzeja na Kwirynale. Zmarł 17 września 1621 roku w Rzymie. Papież Pius XI go beatyfikował, kanonizował oraz ogłosił doktorem Kościoła.
Wspomnienie św. Zygmunta Szczęsnego Felińskiego - biskupa
Zygmunt Szczęsny Feliński urodził się 1 listopada 1822 roku w Wojutynie na Wołyniu. Zdobył wykształcenie matematyczne w Moskwie oraz humanistyczne w Paryżu, gdzie przyjaźnił się z Juliuszem Słowackim i brał udział w powstaniu wielkopolskim. Tam też odczytał powołanie do kapłaństwa. Święcenia przyjął w 1855 roku w Petersburgu, gdzie szybko zasłynął jako wybitny duszpasterz i opiekun ubogich - to tam założył Schronisko dla sierot oraz Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi.
W 1862 roku papież Pius IX mianował go arcybiskupem metropolitą warszawskim. Kierował archidiecezją przez 16 miesięcy, inicjując odnowę życia religijnego i wzywając do rozwagi. Za obronę praw uciemiężonego narodu został aresztowany przez władze carskie i skazany na 20 lat wygnania w Jarosławiu nad Wołgą, gdzie otaczał opieką polskich zesłańców.
Ostatnie lata życia spędził we wsi Dźwiniaczka, poświęcając się pracy społecznej, oświatowej i duszpasterskiej wśród ludności wiejskiej. Zmarł 17 września 1895 roku w Krakowie. Jego szczątki spoczywają obecnie w archikatedrze św. Jana w Warszawie. Papież Jan Paweł II beatyfikował go w 2002 roku, a Benedykt XVI kanonizował w 2009 roku.
