Nie tylko telefon i ściąga. Unieważnienie matury może mieć inne przyczyny

Zgodnie z harmonogramem CKE matura 2026 w terminie głównym odbędzie się od 4 do 30 maja. Osoby uprawnione będą mogły ją pisać w terminie dodatkowym od 1 do 16 czerwca. Maturzyści, którym nie uda się zdać egzaminu w pierwszym terminie, mogą przystąpić do matury poprawkowej, która będzie miała miejsce 24 i 25 sierpnia.

Zasady są identyczne w każdym z wymienionych terminów. Możliwość unieważnienia matury dotyczy każdego przedmiotu, bez względu na to, czy jest on zdawany na poziomie podstawowym czy rozszerzonym. Co więcej, procedury te obejmują zarówno egzaminy pisemne, jak i ustne.

Egzamin maturalny może zostać unieważniony przez przewodniczącego zespołu egzaminacyjnego, dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej lub dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Decyzja ta podejmowana jest w ściśle określonych sytuacjach.

Przewodniczący zespołu egzaminacyjnego podejmuje decyzję o unieważnieniu matury w przypadku stwierdzenia przez członka zespołu nadzorującego jednego z następujących uchybień:

1. Niesamodzielna praca - stwierdzenie, że maturzysta ściąga.
2. Niedozwolone materiały i urządzenia - wniesienie do sali egzaminacyjnej lub korzystanie z materiałów pomocniczych albo urządzeń telekomunikacyjnych (np. telefonu) niewymienionych w komunikacie CKE dotyczącym dozwolonych przedmiotów.
3. Zakłócanie przebiegu egzaminu - odnosi się to do sytuacji, w których zachowanie zdającego znacząco utrudnia pracę pozostałym.

Matura może być również unieważniona na etapie jej sprawdzania przez egzaminatora. Dotyczy to sytuacji, w której zauważono, że zdający nie rozwiązywał zadań samodzielnie lub w jego pracy pojawiły się jednakowe sformułowania świadczące o udostępnieniu rozwiązań innemu maturzyście lub przepisaniu fragmentów zadania np. z książki. Wtedy także dochodzi do unieważnienia egzaminu przez dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej.

Unieważnienie części egzaminu może nastąpić również w przypadku wystąpienia zdarzeń niezależnych od zdającego, takich jak zaginięcie przesyłki z materiałami egzaminacyjnymi, ujawnienie zestawów zadań lub arkuszy egzaminacyjnych, stwierdzenie istotnych usterek w arkuszu (np. brak stron, nieczytelny druk) oraz nagłego zakłócenie przebiegu egzaminu w części ustnej lub pisemnej.

Unieważnienie matury to procedura, która zawsze niesie ze sobą konsekwencje w postaci konieczności ponownego podejścia do egzaminu. Jeśli powodem unieważnienia było niesamodzielne rozwiązywanie zadań, korzystanie z niedozwolonych pomocy lub zakłócanie przebiegu testu, uczeń traci uzyskany wynik. W takiej sytuacji przystąpienie do matury jest możliwe dopiero w kolejnym roku.

Oznacza to, że unieważnienie egzaminu maturalnego w terminie głównym z winy zdającego zamyka mu drogę do uzyskania świadectwa dojrzałości w bieżącym roku, ponieważ termin poprawkowy jest przewidziany dla osób, które przystąpiły do egzaminu, ale nie uzyskały wymaganego progu punktowego, a nie dla tych, których egzamin został unieważniony.

Istnieją jednak przypadki, w których do unieważnienia dochodzi z przyczyn całkowicie niezależnych od maturzysty. Są to sytuacje bardzo rzadkie, za które odpowiedzialność ponoszą instytucje egzaminacyjne. Jeśli np. zaginą prace ucznia po egzaminie (w czasie transportu do OKE lub w samej komisji), Centralna Komisja Egzaminacyjna uruchamia procedurę mającą na celu ustalenie, na jakim etapie doszło do zaginięcia materiałów egzaminacyjnych.

W takim scenariuszu uczeń nie ponosi żadnej odpowiedzialności. Błąd leży po stronie instytucji. W przypadku utraty prac, CKE najczęściej unieważnia dany egzamin z urzędu i wyznacza uczniowi nowy termin.

Niemniej, tak jak wspomnieliśmy, są to sytuacje bardzo rzadkie - w 2025 roku nie unieważniono żadnego egzaminu z powodu uchybień CKE, np. zgubienia matury. Jednakże w ubiegłym roku aż 244 egzaminy zostały unieważnione, w tym 105 za niesamodzielne rozwiązywanie zadań, 72 za wniesienie lub korzystanie z urządzenia telekomunikacyjnego oraz 1 za zakłócanie przebiegu matury.

Najnowsze informacje dotyczące matury 2026 znajdują się w naszym raporcie specjalnym - zapraszamy do śledzenia.