Matura 2026, język polski. Lista lektur obowiązkowych

Matura 2026 jest egzaminem kończącym edukację na poziomie ponadpodstawowym. Przystąpienie do niej jest dobrowolne, jednak to właśnie wyniki z tego egzaminu brane są pod uwagę podczas rekrutacji na studia. Z tego względu uczniowie chcący kontynuować swoją edukację muszą przystąpić do matury.

Egzamin z języka polskiego na poziomie podstawowym składa się z obowiązkowej części ustnej i pisemnej. Dodatkowo uczniowie mogą wybrać język polski jako przedmiot dodatkowy. Wówczas egzamin zdają na poziomie rozszerzonym.

Matura z języka polskiego sprawdza wiedzę i umiejętności uczniów w zakresie wymienionej w podstawie programowej. Centralna Komisja Edukacyjna w informatorze maturalnym wskazała listę lektur obowiązkowych. Matura w 2026 roku będzie przeprowadzona w formule 2023, a lista lektur określona jest przez podstawę programową kształcenia ogólnego z 2024 roku.

Zadania z egzaminu ustnego i pisemnego sprawdzają nie tylko znajomość tekstu lektur, ale także znajomość ich problematyki. Ponadto część pisemna egzaminu podzielona jest na test historycznoliteracki składających się z pytań otwartych i zamkniętych oraz wypracowanie, w czasie którego uczniowie mogą odwołać się do szerszej listy lektur.

Egzaminy ustne z języka polskiego będą przeprowadzane przez cały maj zgodnie z harmonogramem ustalonym przez szkoły. Z kolei pisemną maturę z języka polskiego na poziomie podstawowym uczniowie rozpoczną 4 maja 2026 roku o godzinie 9:00.

Aby zdać maturę pisemną z języka polskiego, należy osiągnąć wynik co najmniej 30 proc. punktów.

Tak przedstawia się lista lektur obowiązkowych na maturę z języka polskiego na poziomie podstawowym:

1. Biblia, w tym fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Księgi Psalmów, Apokalipsy św. Jana,
2. Jan Parandowski, Mitologia, cz. I Grecja,
3. Homer, Iliada (fragmenty),
4. Sofokles, Antygona,
5. Lament świętokrzyski (fragmenty),
6. Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty),
7. Pieśń o Rolandzie (fragmenty),
8. William Szekspir, Makbet,
9. Molier, Skąpiec,
10. Ignacy Krasicki, wybrana satyra,
11. Adam Mickiewicz, wybrane ballady, w tym Romantyczność; Dziady cz. III,
12. Bolesław Prus, Lalka,
13. Henryk Sienkiewicz, Potop (fragmenty),
14. Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara,
15. Stanisław Wyspiański, Wesele,
16. Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (fragmenty),
17. Stefan Żeromski, Przedwiośnie,
18. Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty),
19. Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu,
20. Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat (fragmenty),
21. Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem,
22. Albert Camus, Dżuma,
23. George Orwell, Rok 1984,
24. Sławomir Mrożek, Tango,
25. Marek Nowakowski, Górą "Edek" (z tomu Prawo prerii),
26. Andrzej Stasiuk, Miejsce (z tomu Opowieści galicyjskie),
27. Olga Tokarczuk, Profesor Andrews w Warszawie (z tomu Gra na wielu bębenkach),
28. Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem (fragmenty).

Obowiązkowe utwory poetyckie:

1. Bogurodzica,
2. Jan Kochanowski, Pieśń IX ks. I, Pieśń V ks. II, treny IX, X, XI,
3. Ignacy Krasicki, Hymn do miłości ojczyzny,
4. Adam Mickiewicz, Oda do młodości,
5. Juliusz Słowacki, Testament mój.

W teście historycznoliterackim na poziomie podstawowym może być sprawdzana również wiedza z zakresu lektur obowiązkowych ze szkoły podstawowej takich jak:

1. Ignacego Krasickiego, Bajki,
2. Adam Mickiewicz, Dziady cz. II oraz Pan Tadeusza (księgi: I, II, IV, X, XI, XII),
3. Aleksander Fredro, Zemsta,
4. Juliusz Słowacki, Balladyna.

Ponadto mogą pojawiać się zadania zawierające utwory literackie spoza listy lektur. Zadania te będą jednak sprawdzały umiejętność rozumienia i intepretowania tekstu, a nie wiedzę historycznoliteracką.

W wypracowaniu uczniowie mogą dodatkowo odwołać się do:

1. Potopu Henryka Sienkiewicza,
2. Zbrodni i Kary Fiodora Dostojewskiego,

oraz lektur z podstawy programowej takich jak:

1. Legenda o św. Aleksym (fragmenty),
2. Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu (fragmenty),
3. Gall Anonim, Kronika polska (fragmenty),
4. Jan Kochanowski, Odprawa posłów greckich,
5. Piotr Skarga, Kazania sejmowe (fragmenty),
6. Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki (fragmenty),
7. William Szekspir, Romeo i Julia,
8. Adam Mickiewicz, Konrad Wallenrod,
9. Bolesław Prus, Z legend dawnego Egiptu,
10. Eliza Orzeszkowa, Gloria victis,
11. Stefan Żeromski, Rozdzióbią nas kruki, wrony…,
12. Tadeusz Borowski, Ludzie, którzy szli,
13. Józef Mackiewicz, Droga donikąd (fragmenty),
14. Marek Nowakowski, Raport o stanie wojennym (wybrane opowiadanie),
15. Jacek Dukaj, Katedra (z tomu W kraju niewiernych),
16. Antoni Libera, Madame,

a także dowolnego utworu poetyckiego jako innego utworu literackiego albo jako kontekstu. Uczeń może sięgnąć także do lektur z poziomu rozszerzonego.

Egzamin maturalny z języka polskiego na poziomie rozszerzonym przeprowadzany jest jedynie w formie pisemnej. Uczniowie podejdą do niego 15 maja o godzinie 9:00.

Egzamin ten będzie sprawdzał wiedzę nie tylko ze znajomości lektur z zakresu podstawowego, ale także lektur z zakresu rozszerzonego, czyli:

1. Homer, Odyseja (fragmenty),
2. Dante Alighieri, Boska Komedia (fragmenty),
3. Jan Kochanowski, Treny (jako cykl poetycki),
4. William Szekspir, Hamlet,
5. Juliusz Słowacki, Kordian,
6. realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska (Honoré de Balzac, Ojciec Goriot lub Charles Dickens, Klub Pickwicka lub Mikołaj Gogol, Martwe dusze lub Gustaw Flaubert, Pani Bovary)
7. Franz Kafka, Proces (fragmenty),
8. Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata,
9. Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy,
10. Bruno Schulz, wybrane opowiadania z tomu Sklepy cynamonowe,
11. Tadeusz Konwicki, Mała Apokalipsa,
12. Janusz Głowacki, Antygona w Nowym Jorku,
13. Sławomir Mrożek, wybrane opowiadanie,
14. wybrany esej Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Zbigniewa Herberta.

W wypracowaniu może się także odwołać do lektur z zakresu rozszerzonego z podstawy programowej z 2018 roku:

1. Arystoteles, Poetyka, Retoryka (fragmenty),
2. Platon, Państwo (fragmenty),
3. Arystofanes, Chmury,
4. Wergiliusz, Eneida (fragmenty),
5. św. Augustyn, Wyznania (fragmenty),
6. św. Tomasz z Akwinu, Summa teologiczna (fragmenty),
7. François Rabelais, Gargantua i Pantagruel (fragmenty),
8. Michel de Montaigne, Próby (fragmenty),
9. Juliusz Słowacki, Lilla Weneda,
10. Zygmunt Krasiński, Nie-Boska Komedia,
11. Stanisław Wyspiański, Noc listopadowa,
12. Jorge Luis Borges, wybrane opowiadanie.

W wypracowaniu uczeń może odwołać się do dowolnego utworu poetyckiego jako innego utworu literackiego albo jako kontekstu.