"Nie mają tu czego szukać". Wyniki wyborów pokazują zmianę w nastrojach na wschodzie

Lubelszczyzna to matecznik Prawa i Sprawiedliwości. Slogan ten potwierdzają kolejne wybory. Im dalej na wschód i miejscowość mniejsza, tym częściej drugie miejsce wcale nie jest zarezerwowane dla Rafała Trzaskowskiego i spółki. Kto i dlaczego uzyskuje tam coraz lepsze wyniki? W poszukiwaniu odpowiedzi odwiedziliśmy kilka przygranicznych miejscowości.

Poza większymi ośrodkami miejskimi w województwie lubelskim kandydaci wspierani przezPrawo i Sprawiedliwość, lub sama partia (w zależności od charakteru wyborów) mają zdecydowaną przewagę nad resztą stawki i tak jest od dawna. Ten "wyborczy kapitał" budowany był latami.

- PiS zawsze nam tu pomagał, oni byli z Lepperem, Giertychem zanim mu odbiło. Pomagali wsi, to się ludziom podobało - mówi Interii pan Marek, prowadzący niewielki sklep w Lubyczy Królewskiej, od której zaczęliśmy wycieczkę.

- Tu jest ziemia rolna, tu się gospodarzy i jak ktoś z mównicy sejmowej mówił coś więcej o rolnictwie, to zyskiwał posłuch. A jak dodał coś jeszcze o obronie wartości, patriotyzmie… Paanie! - dodał.

Lubycza Królewska jest przykładem miasta, w którym drugie miejsce wcale nie jest zarezerwowane dla Rafała Trzaskowskiego. Zdobył je Sławomir Mentzen uzyskując niemal 18 proc. Kandydat Koalicji Obywatelskiej ma tu 17,5 proc., a Grzegorz Braun ponad 10 proc. Jest więc niespełna 30 proc. poparcie dla kandydatów "skrajnie prawicowych".

Dobry wynik prawicy jako takiej nie dziwi Marka Łuszczyńskiego, burmistrz miasta.

- Jak wygrywałem tu wybory samorządowe z poparciem PiS, to też miałem taki wynik. Postulaty KO najwyraźniej nie docierają tu do ludzi. Zawsze tak było. Dziwi mnie jednak wynik Mentzena i Brauna, bo jest bardzo wysoki, jak na to co mówią - wskazuje samorządowiec w rozmowie z Interią.

A co mówią wspomniani kandydaci? Grzegorz Braun wzywa m.in. do zatrzymania jakiejkolwiek pomocy dla Ukraińców - i tych na froncie, i tych przebywających w naszym kraju. W podobnym tonie wypowiada się Sławomir Mentzen, który mocno podkreśla też, że nie chce, by Ukraina znalazła się w NATO.

Wszystko to dobrze trafia w czułe struny polsko-ukraińskich relacji.

Po wybuchu pełnoskalowej wojny w Ukrainie na polsko-ukraińskiej granicy utworzono punkty recepcyjne. Obywatele Ukrainy mogli tam otrzymać niezbędną pomoc, wyżywienie, krótki nocleg i ewentualny plan na dalszą podróż.

- Cała Lubycza rzuciła się do pomocy, pamiętam te sceny. W naszym punkcie recepcyjnym dawaliśmy z siebie wszystko, zresztą wysyłaliśmy też pomoc na Ukrainę - wspomina Marek Łuszczyński, pokazując liczne dyplomy z podziękowaniami wysłane z kolejnych ukraińskich miast.

Dziś temat pomocy Ukraińcom u mieszkańców, z którymi rozmawiamy, wywołuje gorycz i rozczarowanie.

- I co oni z tą pomocą zrobili? - pyta pani Danuta. - Dostali tu wszystko, a wielu z nich przyjechało tylko nakraść, wziąć socjal i zaraz ich tu nie ma - dodaje kobieta.

Wtóruje jej pan Stanisław: - Podobno jest tak, że Ukrainiec popracuje dwa dni, od razu mu dają 800 plus, dostaje z urzędu emeryturę, a tak naprawdę siedzi w Niemczech, albo wraca do siebie. To takiemu płacić? Z moich podatków? - pyta mężczyzna.

Emocje są tak duże, że wszelkie prośby o powołanie się na fakty, kończą się w podobny sposób. - Pan jest młodszy, ma internet. Wejść, poczytać i wszystko pan będzie wiedział - słyszymy.

Ulhówek - niewielka miejscowość na północ od Lubyczy Królewskiej. To tu bus Rafała Trzaskowskiego został obrzucony po spotkaniu jajkami. Pisaliśmy o tym tutaj.

W tej miejscowości próżno szukać wyborców KO. Społeczność ukraińska też nie jest szczególnie lubiana.

- A dziwi się pan? Tu każdy w rodzinie ma kogoś z historią wołyńską. Mojej matce zabili brata - mówi Interii pan Mirosław. Pytany o 2022 rok, wspomina: - Była wojna to wiadomo, że ludzki odruch. Każdy coś do tego centrum [pomocy uchodźcom - red.] przywiózł. Ale czas mija, a my byśmy chcieli coś w zamian. Może chociaż "przepraszam" za to co się stało na Wołyniu?

- Akcja "Wisła"? Niech mnie pan nie osłabia, przecież to jest kłamstwo na kłamstwie. Nikt nic nie robił. Wymysły, żeby nas oczernić - mówi.

Czy to właśnie kwestie polityki wobec Ukrainy powodują, że przygraniczni mieszkańcy licznie postawili na Brauna i Mentzena?

Z pewnością przekonały naszych rozmówców. - Oni mówią wprost: my wam tak pomogliśmy, a wy nie chcecie pamiętać o historii? To wypad - mówi Interii pani Danuta.

Hrubieszów, kolejny cel wycieczki. I kolejny przykład miasta z wysokim wynikiem Sławomira Mentzena i Grzegorza Brauna. Tu także pytamy o powody takiego stanu rzeczy.

- To są kandydaci, którzy mówią po pierwsze o Polsce, o naszym interesie - tłumaczy Interii pani Marta. Kobieta prowadzi sklep przy rynku.

- Ludziom tu nie jest łatwo zarobić. A jak przyjeżdża taka damesa, wyfiokowana, z plikiem banknotów i to jeszcze w aucie za pół miliona, to ty myślisz sobie, że ona uciekła przed wojną? Robi interesy, bierze pieniądze z programów różnych i wraca. Blichtr aż kłuje w oczy - mówi przedsiębiorczyni.

Nie kryje rozgoryczenia. - A ja, żeby w ogóle zarobić na ten swój sklepik, to musiałam najpierw 20 lat tyrać w Anglii. Bo Polska nic mi nie pomogła, tylko utrudnia. A Mentzen obiecuje, że nie podniesie podatków, a nawet obniży.

Także tutaj wciąż żywy jest temat rzezi wołyńskiej, wielu mieszkańców straciło wówczas członków rodzin. - Mojej matce zabili brata - słyszymy od pana Stanisława. Czy to Wołyń sprawia, że pytani przez nas mieszkańcy niemal jednogłośnie mówią, że tamtejsi wyborcy Sławomira Mentzena i Grzegorza Brauna będą w drugiej turze głosować na prezesa IPN Karola Nawrockiego?

Dla Interii Łukasz Dubaniewicz

Pierwsza tura wyborów prezydenckich nie przyniosła rozstrzygnięcia. Konieczne jest zatem ponowne głosowanie, które odbędzie się 1 czerwca.

W drugiej rundzie walki o fotel prezydencki zmierzą się Rafał Trzaskowski (kandydat KO) i Karol Nawrocki (kandydat wspierany przez PiS). W pierwszej turze Trzaskowski zdobył 31,36 proc. głosów, a Nawrocki 29,54 proc.

Lokale wyborcze będą otwarte od godziny 7:00 do 21:00. Zapoznaj się ze szczegółami głosowania w drugiej turze.

Najnowsze informacje o wynikach i przebiegu głosowania publikujemy w naszym raporcie specjalnym - Wybory prezydenckie 2025.

Programy wyborcze kandydatów: propozycje Rafała Trzaskowskiego i Karola Nawrockiego.