Spis treści:
- 14. emerytura 2025. Kto może liczyć na świadczenie?
- Czternasta emerytura. Zasada "złotówka za złotówkę"
- "Czternastka". Z roku na rok coraz mniej emerytów uprawnionych
14. emerytura 2025. Kto może liczyć na świadczenie?
Dodatkowe świadczenie pieniężne, potocznie nazywane czternastą emeryturą, przysługuje corocznie od 2023 roku na podstawie Ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz.U. 2025, poz. 183). W 2025 roku jego pełna wysokość została ustalona na poziomie 1 878,91 zł brutto, co odpowiada aktualnej minimalnej emeryturze.
Choć świadczenie podlega opodatkowaniu i składce zdrowotnej, nie może być zajęte przez komornika i nie wpływa na prawo do świadczeń z pomocy społecznej czy dodatków energetycznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi obecnie weryfikację, komu przysługuje wypłata świadczenia. Decydujący będzie stan na dzień 31 sierpnia 2025 r., a osoby niespełniające ustawowych warunków nie otrzymają dodatkowych pieniędzy.
Zobacz również:
Wypłata czternastej emerytury nastąpi we wrześniu i zostanie zrealizowana w standardowych terminach ZUS, przypadających na 1., 5., 6., 10., 15., 20. i 25. dzień miesiąca. Decyzja o wypłacie zostaje wydana z urzędu, bez konieczności składania wniosków.
ZUS analizuje nie tylko to, czy świadczenie nie przekracza ustalonego prawem progu dochodowego, ale również czy nie zostało zawieszone (np. z powodu przekroczenia dopuszczalnego limitu przychodów). Weryfikacja obejmie zarówno osoby pobierające emerytury i renty z systemu powszechnego, jak i rolników, funkcjonariuszy służb mundurowych, osoby z rentą socjalną oraz beneficjentów świadczeń przedemerytalnych.
Czternasta emerytura. Zasada "złotówka za złotówkę"
Prawo do pełnej kwoty czternastej emerytury przysługuje wyłącznie osobom, których podstawowe świadczenie brutto nie przekracza 2 900 zł. W przypadku wyższych emerytur obowiązuje zasada "złotówka za złotówkę", zgodnie z którą każdy złoty powyżej limitu pomniejsza czternastkę o równą wartość.
Przykładowo: emerytura w wysokości 3 200 zł oznacza, że świadczenie dodatkowe zostanie obniżone do 1 578,91 zł. ZUS nie wypłaci dodatku, jeśli jego wysokość spadnie poniżej 50 zł brutto, co w praktyce dotyczy emerytur od ok. 4 679 zł wzwyż.
Zobacz również:
"Czternastka". Z roku na rok coraz mniej emerytów uprawnionych
Z danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wynika, że liczba osób otrzymujących czternastą emeryturę systematycznie się kurczy. We wrześniu 2023 roku świadczenie trafiło do około 8,9 miliona emerytów i rencistów, z czego 5,4 miliona otrzymało pełną kwotę dodatku. Rok później liczba beneficjentów spadła już do 7,8 miliona, a wypłat w maksymalnej wysokości było zaledwie 4,8 miliona.
W tym roku również można spodziewać się zmniejszenia grona beneficjentów.
Zobacz również:
Główną przyczyną tego trendu jest coroczna waloryzacja emerytur, która - choć poprawia sytuację finansową seniorów - jednocześnie sprawia, że coraz więcej z nich przekracza ustawowy próg 2 900 zł brutto. W rezultacie rośnie odsetek osób otrzymujących świadczenie w obniżonej kwocie lub pozbawionych go całkowicie, co skutkuje też niższym łącznym kosztem programu dla budżetu państwa.
Mechanizm ograniczający wysokość wypłaty działa w sposób automatyczny i bez wyjątków: każda złotówka przekraczająca ustawowy próg oznacza dokładnie o złotówkę niższą "czternastkę". W 2025 roku przeciętna emerytura brutto w Polsce zbliżyła się do 4 tysięcy złotych, a prognozy ZUS przewidują dalszy, systematyczny wzrost. Przy niezmienionym progu oznaczałoby to stopniowe wypchnięcie większości świadczeniobiorców poza krąg osób uprawnionych do dodatku. Zjawisko to najmocniej uderza w emerytów z długim stażem pracy i wyższymi składkami, którzy są systemowo przesuwani do grupy z coraz niższą "czternastką".
