Wybór sędziów przez Sejm. Trybunał Konstytucyjny podjął decyzję

We wtorek w Trybunale Konstytucyjnym odbyła się rozprawa ws. zgodności z konstytucją procedury wyboru sędziów TK.

To właśnie według tych zasad Sejm wybrał w marcu sześcioro nowych sędziów Trybunału.

Trybunał Konstytucyjny uznał część przepisów dotyczących powoływania sędziów TK za niezgodne z konstytucją. Konkretnie chodzi o sytuację, gdy istnieją wątpliwości co do legalności wyboru tych sędziów przez Sejm. W przypadku pozostałych punktów wniosku posłów PiS TK umorzył postępowanie.

Za niezgodny uznano artykuł 4 ust.1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego.

Do tej pory przepis nakazywał prezydentowi "automatycznie" odebrać ślubowanie od osoby wybranej na sędziego TK przez Sejm.

Trybunał stwierdził jednak, że taki obowiązek nie może działać "bezwzględnie", jeśli sam sposób wyboru sędziego jest kwestionowany, albo przepisy będące podstawą tego wyboru zostały zaskarżone do TK i nie zapadł jeszcze ostateczny wyrok.

Wniosek w sprawie na początku lutego złożyła grupa posłów Prawa i Sprawiedliwości. Politycy argumentują, że procedura wyboru sędziów TK powinna zostać określona w ustawie, a nie - jak obecnie - w regulaminie Sejmu.

Wnioskowali również o zabezpieczenie polegające na wstrzymaniu wyboru sędziów TK przez Sejm do czasu rozstrzygnięcia sprawy, jednak Trybunał nie uwzględnił tego wniosku.

Zaskarżone przepisy ustawy o statusie sędziów TK przewidują, że sędziów wybiera Sejm na dziewięcioletnią kadencję, natomiast szczegółowe zasady wyboru oraz terminy procedowania określa regulamin Sejmu. Zdaniem autorów wniosku takie rozwiązanie jest niezgodne z konstytucją, ponieważ pozwala Sejmowi regulować procedurę wyboru sędziów TK w akcie dotyczącym wewnętrznej organizacji izby, w tym także ustalać większość głosów potrzebną do wyboru.

Posłowie PiS przekonują również, że obecne przepisy mogą naruszać zasadę ciągłości działania TK oraz ciągłości kadencji sędziów. W ich ocenie problemem jest opóźnianie obsadzania wakatów po zakończeniu kadencji sędziowskich, co prowadzi do kumulowania nieobsadzonych miejsc w Trybunale.

Wnioskodawcy kwestionują także możliwość wyboru sędziego TK z pominięciem kandydata zgłoszonego przez klub parlamentarny posiadający największą liczbę posłów w Sejmie. Jak podkreślają autorzy skargi, w obecnej kadencji takim klubem jest PiS.

Sejm 13 marca wybrał sześcioro sędziów TK. Na zaproszenie prezydenta Karola Nawrockiego tylko dwoje z nich - Magdalena Bentkowska i Dariusz Szostek - złożyło później ślubowanie w Pałacu Prezydenckim.

9 kwietnia - podczas uroczystości w Sali Kolumnowej Sejmu - czworo pozostałych sędziów: Krystian Markiewicz, Maciej Taborowski, Anna Korwin-Piotrowska i Marcin Dziurda, złożyło ślubowanie z formułą, że robią to "wobec prezydenta".

Ślubowanie ponownie złożyło wtedy też dwoje sędziów TK, którzy już wcześniej zrobili to w obecności prezydenta. Następnie wszyscy przekazali poświadczone notarialnie pisemne roty ślubowań w biurze podawczym prezydenckiej kancelarii.

Prezes TK Bogdan Święczkowski oświadczył, że czworo sędziów, którzy złożyli ślubowanie w Sejmie, nie objęło urzędów, bo wydarzenia w Sejmie z ich udziałem nie może uznać za ślubowanie "wobec prezydenta".