To początek epidemii. Obecny wariant daje nieoczywiste objawy

- W naszej szkole pomór. W niektórych klasach nie ma połowy uczniów, szaleje grypa - mówi nam nauczycielka z jednej ze szkół podstawowych w Krakowie.

Sprawdzamy. Rosnącą liczbę chorych potwierdzają lekarze, farmaceuci i Główny Inspektor Sanitarny. Spływające dane z gabinetów medycznych wyraźnie pokazują znaczące wzrosty zachorowań.

- Rozpoczyna się zimowa fala grypy i to widać jak na dłoni. Porównując początek listopada do początku grudnia, obserwujemy sześciokrotny wzrost przypadków. To dużo - mówi Interii rzecznik GIS Marek Waszczewski.

- Szczyt zachorowań najprawdopodobniej przypadnie na okres stycznia i lutego - dodaje.

Dane, którymi dysponuje GIS spływają z 50 proc. placówek medycznych z około dwutygodniowym opóźnieniem. Obraz, który widzimy dziś w tych danych, to sytuacja sprzed około dwóch tygodni.

Bieżący ogląd sytuacji ma doktor Lidia Stopyra, kierująca Oddziałem Chorób Infekcyjnych i Pediatrii Szpitala Specjalistycznego im. S. Żeromskiego w Krakowie. - Zaczyna się epidemia grypy. Wyraźnie widzimy wzrost zachorowań i hospitalizacji pacjentów - potwierdza.

Lekarka przyznaje, że ostatnio przyjmuje nawet kilkanaścioro dzieci dziennie z powikłaniami grypy.

- Pacjenci, którzy trafiają do szpitala, zazwyczaj mają wysoką gorączkę, kaszel, katar, silne bóle mięśni i głowy - wylicza. Stopyra wyjaśnia też, że przy obecnym wariancie wirusa grypy jest dużo objawów z przewodu pokarmowego, czyli wymiotów i biegunek. Na jej oddziale zdarzają się też dzieci z drgawkami w przebiegu gorączki lub powikłań neurologicznych grypy czy zapaleniem płuc z naciekami, dusznościami.

- Najgroźniejszym powikłaniem grypy jest zapalenie mięśnia sercowego, gdzie może dojść do zgonu dziecka. W każdej epidemii grypy niestety notujemy takie przypadki - alarmuje lekarka.

Zawsze po epidemii grypy mamy epidemię udarów i zawałów. 

---

Choroba może mieć poważne konsekwencje nie tylko dla dzieci, ale też dla osób starszych. - Grypa powoduje też powikłania krążeniowe i zakrzepowe, dlatego zawsze po epidemii grypy mamy epidemię udarów i zawałów. To dotyczy głównie osób starszych. Niestety, to poważne powikłanie grypy, o którym często się zapomina - podkreśla lekarka.

Sytuacja, choć już jest poważna, to najgorsze dopiero przed nami.

- Największego skoku zachorowań spodziewamy się w ciągu najbliższych kilku tygodni. Okres zakupów, przebywania w miejscach, gdzie jest tłoczno zawsze sprzyja rozwojowi epidemii. Spodziewamy się, że to będzie duży wzrost zachorowań - mówi nasza rozmówczyni.

Tymczasem w Europie Zachodniej fala grypy już trwa. I - jak wskazuje GIS - w tym roku jest więcej hospitalizacji niż w ubiegłym, co przypisuje się nowemu mutantowi wirusa grypy A H3N2.

- On może być skutecznie zwalczany dostępną w tym sezonie szczepionką - podkreśla Marek Waszczewski.

Doktor Lidia Stopyra przyznaje, że wszystkie dzieci, które trafiają na jej oddział z powikłaniami grypy, są nieszczepione. - Dzieci szczepione generalnie nie chorują, a jeśli już to mają łagodne objawy - zauważa lekarka. Widzi to również po sobie i całym personelu, który jest zaszczepiony. - Nie zdarzyło nam się zachorować na grypę, a mamy bliski kontakt z dziećmi codziennie. Małe dzieci badamy z bliskiej odległości, one nie zasłaniają ust przy kaszlu i kichaniu, to nie jest tak jak z dorosłymi - przyznaje pediatra.

Według danych na początek grudnia w Polsce przeciw grypie zaszczepiło się w ponad 2 mln 116 tys. osób. - to około 5 procent w skali kraju. - To więcej w porównaniu z poprzednim sezonem epidemicznym (sezon liczymy zwykle od października do maja - red.), ale ogółem wciąż za mało - mówi Interii rzeczni GIS.

Na ryzyko związane z powikłaniami najbardziej narażone są najmłodsze dzieci, seniorzy i osoby obciążone innymi chorobami. - Zwłaszcza te osoby powinny rozważyć szczepienie, bo choć fala już się zaczyna, jeszcze nie jest za późno. To ostatni dzwonek przed świętami, podczas których liczba kontaktów wzrasta - mówi rzecznik GIS.

Dzieci i młodzież do 18. roku życia, kobiety w ciąży oraz osoby powyżej 65. roku życia mogą szczepić się za darmo. Pozostałe osoby mogą liczyć na 50 proc. refundacji, co w praktyce oznacza, że na szczepionkę wydamy około 25 zł.

Szczepić można się nie tylko w placówkach medycznych, ale także w wybranych aptekach. Zakup szczepionki wymaga recepty, którą może wystawić lekarz, pielęgniarka albo farmaceuta - ten ostatni także przeprowadzi kwalifikację i zaszczepi w aptece.

- W tym roku obserwuję dużo większe zainteresowanie szczepieniami w aptekach. Nadal nie są to porażające liczby, ale jest lepiej niż w poprzednich latach. My, jako farmaceuci możemy wystawić receptę i zaszczepić, co jest dużym udogodnieniem dla pacjentów, którzy obawiają się zdrowi iść do przychodni i przebywać wśród chorych - mówi Interii Anna Czekaj, wiceprezes Okręgowej Izby Aptekarskiej w Krakowie.

Grypa dała się we znaki Polakom rok temu. Szczyt zachorowań przypadł na przełom stycznia i lutego. - Poprzedni sezon grypowy zakończył się co najmniej 2 mln zachorowań. 25 tys. osób z powikłaniami trafiło do szpitali, a około tysiąc chorych zmarło - przypomina rzecznik GIS-u Marek Waszczewski.

Leków przeciwgrypowych brakowało w całym kraju. A jak podkreślają lekarze, w przypadku grypy kluczowe jest pierwsze 48 godzin. Dlaczego? Leki nie zwalczają samego wirusa, ale hamują jego namnażanie, dlatego im wcześniej się je przyjmie, tym lepiej.

W Interii opisywaliśmy historie Polaków, którzy po lek - zawierających substancję oseltamiwir - jeździli 200-300 km.

W tym roku aptekarze zapewniają, że zapasy na szczyt zachorowań są. - Myślę, że firmy nauczone doświadczeniem lepiej się przygotowały. Hurtownie mają leki, apteki też. Na razie nic nie wskazuje na to, żeby miało się coś złego wydarzyć. Zobaczymy, jak będzie po świętach, bo wtedy zazwyczaj obserwujemy największy skok zachorowań - mówi Interii Anna Czekaj.

Jolanta Kamińska-Samolej, Paulina Sowa