Zaczęło się trzy lata temu od sporadycznych gier w internetowym kasynie. Hazard był dla Sylwii sposobem na odreagowanie po rozpadzie małżeństwa.
- Po dwudziestu latach związku musiałam ułożyć swoje życie na nowo. Obowiązki i odpowiedzialność mnie przytłaczały. Gra dawała mi chwilowe oderwanie od rzeczywistości - mówi.
"Grałam dniami i nocami. Traciłam wszystko"
Z czasem granie przestało być jednak rozrywką. - Nim się obejrzałam, byłam uzależniona. Kasyno stało się moją codziennością. Grałam dniami i nocami, zdarzało mi się zasnąć z telefonem w ręku - relacjonuje.
Straty narastały stopniowo. Sylwia przegrała wszystkie oszczędności. - Traciłam po kolei wszystko: nowy związek, który zbudowałam po rozwodzie, dobrze prosperującą hodowlę psów. Zerwał się też kontakt z moim synem, od którego pożyczyłam pieniądze. W końcu przegrałam pieniądze mojej córki - przyznaje.
Kobieta zdecydowała się na terapię. Przez osiem miesięcy nie grała, odbudowywała relacje i stabilizowała swoje życie.- Wtedy nastąpił niespodziewany zwrot. W bardzo krótkim czasie znów straciłam wszystko, co udało mi się zbudować. Bardzo zabolało - mówi. Załamanie było silne.
- Stoczyłam się na dno. Nie miałam siły o siebie zadbać, myślałam o odebraniu sobie życia. Przetrwałam dzięki mamie, która się ode mnie nie odwróciła - podkreśla. Dziś Sylwia nadal walczy z uzależnieniem. Wyjechała do pracy za granicę i nie gra. Korzysta ze wsparcia innych osób uzależnionych.
- Uzależnienie to choroba śmiertelna. Ja chcę żyć. Mam plan: odłożyć pieniądze, wrócić do Polski, wynająć mieszkanie i zamieszkać z córką - mówi.
Hazardzistki
Szacuje się, że nawet 35 tys. osób w Polsce może wykazywać uzależnienie od hazardu.
- Jeszcze kilkanaście lat temu było kojarzone niemal wyłącznie z mężczyznami, podobnie jak alkoholizm. Dziś coraz częściej w gabinetach uzależnień pojawiają się kobiety - zauważa Karolina Kownacka, psychoterapeutka uzależnień.
Do statystyk trafiają jednak z dużym opóźnieniem, bo ich uzależnienie przez długi czas pozostaje niewidzialne. Na zewnątrz starają się funkcjonować najlepiej jak potrafią. Zajmują się domem, mają pracę, wypełniają obowiązki. Równocześnie coraz silniej przepadają w uzależnieniu.
- Grają w samotności, po cichu, często w nocy w telefonie, na automatach online, w grach losowych czy zdrapkach. Nie dlatego, że problem jest mniejszy, ale dlatego, że jest lepiej ukryty, a to oznacza, że jeszcze bardziej szkodliwy - zaznacza ekspertka. Hazard staje się dla nich ucieczką od przytłaczającej niekiedy rzeczywistości.
- To sposób na chwilowe wyciszenie napięcia, wyregulowanie emocji, oderwanie się od poczucia samotności, przeciążenia, pustki albo chronicznego zmęczenia psychicznego. Bardzo często nie chodzi tylko o wygraną, ale o moment, w którym wreszcie mogą odpuścić - wyjaśnia psychoterapeutka. W rzeczywistości jest to jednak mechanizm podtrzymujący uzależnienie.
"Dostawałam 800 plus na dzieci, wszystko szło na zakłady"
Marta ma 39 lat. Od 12 zmaga się z uzależnieniem od hazardu. - Tłumaczyłam sobie, że gry są moją odskocznią od silnych emocji i przemocy, której doświadczałam. Mój partner był alkoholikiem, stosował przemoc. A ja uciekałam. Niestety nie od niego, tylko w gry i zakłady - opowiada. Początkowo były to drobne kwoty, z czasem coraz większe.
- Setki, a potem tysiące złotych. Dostawałam 800 plus, otwiera się w nowym oknie na dzieci, wszystko szło na zakłady. Gdy przestawało wystarczać, pożyczałam pieniądze od znajomych, potem brałam chwilówki. Pojawił się komornik, otwiera się w nowym oknie, ale nawet to mnie nie zatrzymało - wspomina. Zaczęła sprzedawać rzeczy w lombardzie. Najpierw swoje, później partnera. Rower, aparat. I od razu robiłam kolejne zakłady - przyznaje.
Przez długi czas otoczenie Marty nie dostrzegało problemu. Zwracano jej uwagę, że spędza zbyt dużo czasu z telefonem, ale nikt nie podejrzewał hazardu. - Grasz i nikt tego nie widzi, dopóki nie zajrzy na twoje konto. A uzależnienie zjada cię od środka. Gdy wygrywasz, jest euforia. Kiedy przegrywasz, wściekłość i krzyk. Traciłam panowanie nad sobą, nie poznawałam siebie - mówi.
W lipcu ubiegłego roku Marta trafiła do aresztu na trzy miesiące. - Partner zgłosił na policję, że zastawiłam jego rzeczy. Moje dzieci trafiły do pieczy zastępczej. To był moment, w którym zrozumiałam, że mam problem - przyznaje. Po opuszczeniu aresztu podjęła pracę i zaczęła spłacać długi. Chodzi na terapię indywidualną i grupową. - Wsparcie osób z podobnymi doświadczeniami jest dla mnie bardzo ważne. Pomaga mi też wiara - mówi.
Marta nie ukrywa, że nadal bywa trudno. - Gram w tenisa i obstawiałam też turnieje tenisowe. Wiem, że nadchodzący sezon będzie dla mnie wyzwaniem, ale chcę wygrać z pokusami. Mieszkam w małej wiosce, wszyscy wiedzą o moim problemie i to nie pomaga. Ale chcę walczyć o siebie i o moje dzieci. Mam nadzieję, że kiedyś mi wybaczą. I że ja sama sobie wybaczę - dodaje.
Wir, który zabiera wszystko
Monika z hazardem po raz pierwszy zetknęła się w 2021 roku. - To jest wir, który zabiera wszystko. Czas tam nie istnieje - mówi. Podczas Mistrzostw Europy w piłce nożnej zaczęła obstawiać wyniki meczów. - Takie miejsca zawsze mnie przyciągały. Mój dziadek był uzależniony od hazardu - opowiada. Po kilku tygodniach zrezygnowała. Zrozumiała, że gra pochłania zbyt dużo jej czasu.
- Wróciłam do życia, do znajomych. Postanowiłam zabezpieczyć pieniądze, żeby nie kusiło - wspomina. Rok później jej życie zaczęło się sypać: mobbing w pracy, rozstanie, rozpad stałej siatki znajomych. - Przestałam radzić sobie z myślami, które do mnie przychodziły. Uciekłam w gry - mówi.
Założyła konto w kasynie online, zaczęła od drobnych stawek. - Nim się obejrzałam, zaglądałam tam codziennie. Przez długi czas okłamywałam się, że nie mam problemu. Przecież studiowałam na dwóch kierunkach. A równocześnie potrafiłam spędzać całe dnie w internetowym kasynie - opowiada.
Na początku gra wypełniała pustkę i nudę. Monika była wtedy bez pracy, na zasiłku związanym z depresją. - Brakowało mi ludzi. W kasynie miałam ich na wyciągnięcie ręki: czaty z innymi graczami, z prowadzącymi. I natychmiastową gratyfikację, dopaminę non stop - zaznacza. - Tam nie musiałam mierzyć się ze smutkiem, odrzuceniem ani oczekiwaniami. To była autostrada do eskapizmu - podkreśla. W tym czasie chodziła na terapię z powodu depresji. Przyznała się terapeutce do problemu z hazardem, ale znalezienie specjalistów od tego typu uzależnień nie było proste.
- Zniknęłam z własnego życia. Porzuciłam terapię, potem studia. To był jeden z najgorszych okresów w moim życiu. Motywowało mnie tylko wpłacanie pieniędzy do kasyna. Zrezygnowałam z zainteresowań, odcięłam się od ludzi - tłumaczy.
Z czasem zaczęły kończyć się pieniądze. - Przegrałam oszczędności, ale grałam dalej. Potem przyszły kolejne wygrane. I wtedy poczułam, że muszę jeszcze raz spróbować znaleźć terapię. Tym razem się udało - mówi. Trafiła do terapeuty uzależnień, zaczęła chodzić na mitingi Anonimowych Hazardzistów. - Nie przestałam grać od razu. Zdarzało się, że przychodziłam na terapię po wielu godzinach grania - przyznaje.
Dziś Monika od ponad 500 dni nie gra. Jest w terapii i regularnie uczestniczy w spotkaniach grupowych. - Wiem przed czym uciekałam. Brakowało mi akceptacji i umiejętności radzenia sobie z emocjami. Odzyskałam dawne znajomości i buduję nowe relacje. Jestem z siebie dumna - podkreśla. A innym osobom zmagającym się z uzależnieniem chce powiedzieć jedno: nigdy nie jest za późno, żeby poprosić o pomoc.
- Czasem to tylko jeden klik, który może nas oddzielać od kontaktu z drugim człowiekiem. Klik, który może oznaczać wybór relacji zamiast imitacji potrzeb. Warto przyjść na miting, zadzwonić na telefon zaufania albo po prostu przyznać, że coś nas przerasta - dodaje.
Uzależnienie od hazardu
Hazard bardzo szybko przestaje być tylko rozrywką. - Staje się narzędziem do tego, żeby na chwilę przestać czuć: lęk, samotność, przeciążenie, wstyd, bezradność. To jest ważne klinicznie, bo zmienia motywację: gra nie ma dawać "haju", tylko znieczulenie. I właśnie dlatego bywa tak zdradliwa, bo działa szybko - mówi psychoterapeutka Karolina Kownacka.
Wręcz natychmiast. Dostępność kasyn online sprawia, że wyrzut dopaminy mogą zapewnić sobie w kilka minut. Tylko, że potem bardzo szybko przychodzi zjazd i potrzeba kolejnego wyrzutu.
- Z czasem tolerancja rośnie. Potrzebują coraz dłuższej gry, większego ryzyka, większej stawki, żeby poczuć cokolwiek. Jednocześnie zdolność regulowania emocji poza hazardem spada. Gra przestaje być wyborem, a zaczyna być przymusem. To nie kwestia słabej woli, a zmieniona neurobiologia i utrwalone mechanizmy ucieczkowe - przyznaje
U podłoża uzależnienia leżą silnie zakorzenione trudności. Niskie poczucie własnej wartości, doświadczenie odrzucenia. - Zaniedbanie emocjonalne, przemoc, depresja, życie w chronicznym stresie. Bardzo często hazard jest odpowiedzią na jakże znany nam społecznie stereotyp, w których kobieta przez lata była silna, odpowiedzialna, opiekuńcza często kosztem siebie - wymienia. Chcąc od nich uciec, jeszcze bardziej się w nie zagłębia.
- Skuteczna pomoc musi obejmować psychoterapię leczenia uzależnień. Należy zaopiekować się nie tylko samym hazardem, ale tym, co pod nim: emocje, relacje, schematy, przekonania o sobie - tłumaczy Karolina Kownacka. Pomocne okazuje się także wsparcie grupowe. - Ono przełamuje izolację i wstyd, które są paliwem uzależnienia. To proces. I nie wymaga bycia idealną, tylko prawdziwą. Uznanie, że hazard to sposób radzenia sobie z bólem i swoimi deficytami - dodaje ekspertka.


















