Tak oszczędzają Polacy. Zaufanie do systemu kuleje, "skarpeta" w modzie
Z badań dotyczących nawyków finansowych wynika, że Polacy w wieku przedemerytalnym starają się budować poduszkę bezpieczeństwa, choć nie zawsze mają możliwość odkładania dużych kwot. Liczy się dla nich regularność i poczucie kontroli nad własnymi pieniędzmi, dlatego oszczędności wciąż chętnie trzymane są w domu.
Spis treści:
- Najpopularniejszy sposób oszczędzania jest bardzo prosty
- Gotówka w domu wciąż jest popularna
- Polacy oszczędzają niewielką część swoich dochodów
- Inwestowanie wciąż nie jest popularne
- Nieruchomości jako sposób na zabezpieczenie przyszłości
Jak wynika z raportu "Przygotowanie do starości. Polacy w wieku emerytalnym o swojej przyszłości" przeprowadzonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych wynika, że ponad połowa osób zbliżających się do wieku emerytalnego (które osiągną go za maksymalnie 10 lat) deklaruje odkładanie dodatkowych pieniędzy na swoją przyszłość.
Z danych widać, że wiele osób zbliżających się do emerytury stara się samodzielnie zadbać o swoją przyszłość finansową. Najczęściej wynika to z obaw o wysokość przyszłych świadczeń oraz chęci posiadania własnej poduszki bezpieczeństwa.
Dla części badanych dodatkową motywacją jest także ograniczone zaufanie do systemu emerytalnego - około jedna trzecia przyznaje, że właśnie z tego powodu odkłada pieniądze na przyszłość.
Najpopularniejszy sposób oszczędzania jest bardzo prosty
Choć na rynku dostępnych jest wiele produktów finansowych, zdecydowanie najczęściej wybieranym miejscem przechowywania pieniędzy pozostaje zwykłe konto bankowe.
Według badań około dwóch trzecich osób w wieku przedemerytalnym przechowuje oszczędności właśnie na rachunku bankowym, ceniąc sobie bezpieczeństwo, łatwy dostęp, brak ryzyka i swobodę zarządzania pieniędzmi.
Drugą popularną metodą odkładania pieniędzy są lokaty bankowe. W tym przypadku korzysta z nich mniej więcej co czwarta osoba. Lokaty traktowane są jako rozwiązanie dla chcących uniknąć ryzyka inwestycyjnego, a jednocześnie liczących na niewielki zysk.
Eksperci podkreślają jednak, że niskie oprocentowanie lokat sprawia, iż część Polaków nie uważa ich za szczególnie atrakcyjny sposób pomnażania oszczędności. Czy to dlatego wciąż popularne są oszczędności "w skarpetach"?
Zobacz również:
Gotówka w domu wciąż jest popularna
Jednym z najbardziej zaskakujących wniosków płynących z badań jest fakt, że spora grupa osób nadal przechowuje pieniądze w domu.
Szacuje się, że ponad 20 procent osób w wieku okołoemerytalnym trzyma część swoich oszczędności poza systemem bankowym, czyli co piąta osoba decyduje się na przechowywanie gotówki w mieszkaniu.
Powody takiego podejścia są różne, głównym pozostaje brak pełnego zaufania do instytucji finansowych, ale też chęć posiadania pieniędzy pod ręką na wypadek nagłych sytuacji.
Bez wątpienia do takich decyzji Polaków napędzają przyzwyczajenia wyniesione z wcześniejszych lat, ze swoich domów rodzinnych oraz ostatnie kryzysy, jak pandemia czy wojna na Ukrainie. W momentach niepewności gospodarczej część osób chce mieć fizyczny dostęp do pieniędzy.
Polacy oszczędzają niewielką część swoich dochodów
Choć wiele osób deklaruje chęć odkładania pieniędzy, w praktyce odkładane kwoty często nie są wysokie. Wynika to głównie z poziomu dochodów oraz rosnących kosztów życia.
Badania pokazują, że wśród osób oszczędzających:
- ponad 40 procent odkłada maksymalnie około 5 procent swoich dochodów,
- mniej więcej co czwarta osoba jest w stanie przeznaczyć na oszczędności około 10 procent dochodu,
- tylko niewielka grupa odkłada znacznie większe kwoty.
Osoby, które mogą przeznaczyć na oszczędności ponad jedną piątą swoich miesięcznych zarobków, stanowią wyraźną mniejszość. Największa grupa to ta, która odkłada niewiele, ale regularnie, na co wpływa także sytuacja ekonomiczna.
Inwestowanie wciąż nie jest popularne
Z badań wynika, że ponad 80 procent osób nie jest zainteresowanych inwestowaniem w akcje czy inne instrumenty rynku kapitałowego. Dla wielu z nich takie rozwiązania są zbyt skomplikowane albo postrzegane jako zbyt ryzykowne.
Podobnie wygląda sytuacja w przypadku specjalnych kont emerytalnych. Indywidualne Konto Emerytalne posiada około 16 procent badanych, a zbliżony odsetek korzysta z ubezpieczeń powiązanych z funduszami inwestycyjnymi.
Niewielką popularnością cieszą się też inne programy długoterminowego oszczędzania, takie jak IKZE czy Pracownicze Plany Kapitałowe.
Zobacz również:
Nieruchomości jako sposób na zabezpieczenie przyszłości
Jedną z form gromadzenia majątku, która od lat cieszy się zainteresowaniem Polaków, są nieruchomości. Część osób traktuje zakup mieszkania, działki lub domu jako sposób na zabezpieczenie finansowe w przyszłości.
Według badań około 10 procent osób w wieku przedemerytalnym posiada dodatkową nieruchomość - na przykład mieszkanie, w którym nie mieszka na stałe. Takie inwestycje stanowią źródło dodatkowego dochodu z najmu, są formą lokaty kapitału i służą jako zabezpieczenie finansowe na przyszłość.
Choć inwestowanie w nieruchomości wymaga dużego kapitału początkowego, dla wielu osób jest to bardziej zrozumiała i przewidywalna forma inwestycji niż zmienny, burzliwy rynek finansowy.
Opierając się na danych widzimy, że Polacy w wieku przedemerytalnym najczęściej wybierają proste i bezpieczne formy oszczędzania, takie jak konta bankowe, lokaty czy gotówka. Jednocześnie rośnie świadomość, że nawet niewielkie, regularne odkładanie pieniędzy pomaga budować finansowe bezpieczeństwo i większą stabilność w przyszłości.
