Sprawa Orderu Orła Białego dla Zełenskiego. Kapituła przedstawiła opinię
Rzecznik Prezydenta RP Rafał Leśkiewicz poinformował, że Kapituła Orderu Orła Białego "przedstawiła swoją opinię" Karolowi Nawrockiemu. Ten ma "w odpowiednim czasie" podjąć decyzję dotyczącą ewentualnego odebrania Wołodymyrowi Zełenskiemu odznaczenia. Stanowisko kapituły nie zostało ogłoszone publicznie.
"Dziś zebrała się Kapituła Orderu Orła Białego w sprawie Orderu nadanego Prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu. Kapituła przestawiła swoją opinię uczestniczącemu w obradach Prezydentowi RP Karolowi Nawrockiemu" - napisał w serwisie X Rafał Leśkiewicz.
Jak dodał, prezydent "podejmie decyzję w odpowiednim czasie".
Jak ustalił reporter Polsat News Grzegorz Urbanek, posiedzenie Kapituły Orderu Orła Białego rozpoczęło się o godz. 10 i odbyło się w letniej rezydencji prezydenta w Juracie na Półwyspie Helskim. Po posiedzeniu Kapituły Pałac Prezydencki zapowiadał komunikat w tej sprawie.
Wcześniej premier Donald Tusk zaapelował publicznie w mediach społecznościowych do Karola Nawrockiego i Wołodymyra Zełenskiego, aby odbyli "bezpośrednią i szczerą rozmowę" zanim "emocje zrujnują naszą solidarność, która narodziła się w obliczu rosyjskiego zagrożenia".
Order Orła Białego. Kapituła zdecydowała, co z odznaczeniem Zełenskiego
Kapituła Orderu Orła Białego zajęła się propozycją prezydenta Karola Nawrockiego, by odebrać to odznaczenie prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu z powodu jego decyzji o nadaniu jednej z ukraińskich jednostek wojskowych imienia "bohaterów UPA".
Decyzja wywołała w Polsce falę krytyki, ponieważ Ukraińska Powstańcza Armia jest nad Wisłą kojarzona przede wszystkim z odpowiedzialnością za zbrodnie ludobójstwa na ludności polskiej na Wołyniu i w Galicji Wschodniej w latach 1943-1945.
Zobacz również:
W ukraińskiej narracji historycznej wydarzenia te są przedstawiane jako rezultat symetrycznego konfliktu zbrojnego, za który odpowiedzialność ponosiły obie strony. OUN i UPA są tam często postrzegane przede wszystkim przez pryzmat powojennego oporu wobec ZSRR, a nie działalności antypolskiej.
Wołodymyr Zełenski został odznaczony Orderem Orła Białego w kwietniu 2023 roku przez ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudę "w uznaniu znamienitych zasług w pogłębianiu przyjaznych i wszechstronnych stosunków między Polską a Ukrainą, za rozwijanie współpracy na rzecz demokracji, pokoju i bezpieczeństwa w Europie oraz niezłomność w obronie niezbywalnych praw człowieka".
Order Orła Białego dla Zełenskiego
W związku z napiętą sytuacją w piątek i sobotę w Warszawie przebywał szef kancelarii prezydenta Ukrainy Kyryło Budanow. Rozmawiał m.in. z wicepremierem i szefem MON Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem, szefem prezydenckiego Biura Polityki Międzynarodowej Marcinem Przydaczem, szefem Biura Bezpieczeństwa Narodowego Bartoszem Grodeckim oraz wiceszefem MSZ Marcinem Bosackim.
Szef prezydenckiego BPM powiedział po rozmowie z Budanowem, że strona ukraińska wskazała, że ma świadomość reakcji, jakie tematyka UPA wywołuje w Polsce i jest zainteresowana dialogiem w tej sprawie. Przydacz zadeklarował gotowość do dalszych rozmów i wskazał na oczekiwania po stronie polskiej. Z kolei rzecznik MSZ Maciej Wewiór przekazał, że jednym z tematów rozmowy Budanowa z wiceministrem Bosackim były ukraińskie propozycje rozwiązania sytuacji.
Order Orła Białego to najstarszy i najważniejszy order państwowy. Na czele jego Kapituły stoi prezydent, a samo gremium opiniuje sprawy związane z orderem. Może też wystąpić do głowy państwa z inicjatywą jego nadania lub pozbawienia.
Obecnie w Kapitule Orderu Orła Białego, oprócz prezydenta Nawrockiego, zasiadają: kanclerz Kapituły Orderu Orła Białego prof. Michał Kleiber, Zofia Romaszewska, Adam Bujak, Wojciech Roszkowski i Bronisław Wildstein.
Nadawanie orderów należy do prerogatyw prezydenta. Głowa państwa może przyznać order z własnej inicjatywy albo na wniosek premiera lub kapituły właściwego orderu.
Ustawa o orderach i odznaczeniach przewiduje również możliwość pozbawienia odznaczenia. Prezydent może to zrobić m.in. na wniosek kapituły albo z własnej inicjatywy, po zasięgnięciu jej opinii. Dotyczy to sytuacji, gdy nadanie orderu nastąpiło w wyniku wprowadzenia w błąd albo gdy odznaczony dopuścił się czynu, przez który stał się niegodny orderu.
