Raty Polaków pod presją. Konflikt zmienia prognozy dotyczące kredytów

Na posiedzeniu Rady Polityki Pieniężnej w dniach 3 i 4 marca 2026 roku zapadła decyzja o obniżeniu stopy referencyjnej z 4,00 proc. do 3,75 proc. Był to kolejny etap cyklu łagodzenia polityki pieniężnej rozpoczętego w 2025 roku, kiedy stopa referencyjna została obniżona łącznie o 1,75 punktu procentowego, z 5,75 proc. do 4 proc.

Kolejne decyzje zapadały w maju, lipcu, wrześniu, październiku, listopadzie oraz grudniu ubiegłego roku, a marcowe cięcie było pierwszym ruchem po dwumiesięcznej przerwie w styczniu i lutym.

Tym razem jednak decyzja została podjęta w warunkach wyraźnie większej niepewności na rynkach finansowych związanej z gwałtownym wzrostem napięcia na Bliskim Wschodzie i rosnącymi cenami surowców energetycznych.

Z perspektywy krajowych danych makroekonomicznych przestrzeń do obniżki była wyraźnie widoczna. Opublikowana 6 marca projekcja Narodowego Banku Polskiego wskazuje, że średnioroczna inflacja w 2026 roku może wynieść około 2,3 proc., czyli blisko celu banku centralnego.

Jednocześnie prognozy dla gospodarki zostały podniesione i zakładają wzrost PKB na poziomie około 3,9 proc., co oznacza poprawę perspektyw względem wcześniejszych prognoz. Ekonomiści PZU, cytowani przez Polską Agencję Prasową, zwracają jednak uwagę, że ewentualna kolejna obniżka stóp procentowych może pojawić się dopiero w lipcu.

Mniej optymistyczny jest członek Rady Polityki Pieniężnej Ludwik Kotecki. W rozmowie w Programie Pierwszym Polskiego Radia powiedział, że marcowa obniżka stóp procentowych może być ostatnią w tym roku.

Kluczowym powodem pozostaje sytuacja międzynarodowa. Gwałtowny wzrost cen ropy i gazu w pierwszych dniach marca oraz jednoczesne osłabienie złotego mogą utrudnić dalsze luzowanie polityki pieniężnej.

Konflikt na Bliskim Wschodzie traktowany jest przez analityków jako typowy szok podażowy, który zwiększa koszty energii i transportu, a w konsekwencji może podnieść inflację przy jednoczesnym osłabieniu dynamiki wzrostu gospodarczego. Dla banku centralnego oznacza to konieczność większej ostrożności w podejmowaniu kolejnych decyzji.

Konflikty w regionie, który odpowiada za znaczną część światowych dostaw ropy naftowej, niemal natychmiast przekładają się na ceny energii i paliw na globalnych rynkach. W praktyce oznacza to droższy transport, wyższe koszty produkcji w wielu sektorach gospodarki oraz presję na ceny towarów i usług.

Takie zmiany mogą stopniowo podnosić inflację, nawet jeśli początkowo wzrost dotyczy głównie paliw i energii. Dla banków centralnych jest to sygnał ostrzegawczy, ponieważ utrzymująca się presja kosztowa może zmieniać wcześniejsze prognozy dotyczące inflacji.

W pierwszych dniach marca 2026 ceny ropy zaczęły gwałtownie rosnąć w reakcji na ataki na infrastrukturę branży paliwowej państw objętych konfliktem oraz obawy o bezpieczeństwo transportu ropy przez cieśninę Ormuz, przez którą przepływa znacząca część światowego eksportu surowców energetycznych.

W poniedziałek 9 marca notowania ropy Brent przekroczyły poziom 100 dolarów za baryłkę (miesiąc wcześniej było to około 68 dolarów). Tak silny wzrost oznacza zwiększone koszty energii dla wielu gospodarek, w tym krajów europejskich, które są dużymi importerami surowców. Jeżeli ceny ropy utrzymają się na podwyższonym poziomie przez dłuższy czas, może to ponownie podbić inflację w wielu państwach.

To właśnie w tym miejscu pojawia się związek z ratami kredytów w Polsce. Marcowa obniżka stóp procentowych do 3,75 proc. działa w kierunku stopniowego obniżania kosztów kredytów, ale przyszłe decyzje Rady Polityki Pieniężnej będą zależeć od sytuacji gospodarczej i inflacyjnej.

Jeśli droższa energia i paliwa ponownie zwiększą presję cenową, bank centralny może zdecydować się na wstrzymanie kolejnych obniżek stóp procentowych lub powrócić do polityki podwyżek, co bezpośrednio wpłynie na ostateczny wymiar rat kredytów o zmiennym oprocentowaniu.