Nie każdy emeryt, otwiera się w nowym oknie musi martwić się o limity. Ograniczenia w dorabianiu do emerytury dotyczą:
- osób pobierających wcześniejszą emeryturę,
- rencistów (renta, otwiera się w nowym oknie z tytułu niezdolności do pracy, renta socjalna, renta rodzinna, otwiera się w nowym oknie i inne wymienione w ustawie),
- osób otrzymujących emeryturę pomostową lub nauczycielskie świadczenie, otwiera się w nowym oknie kompensacyjne.
Natomiast brak limitów obowiązuje tych, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny, otwiera się w nowym oknie - kobiet po ukończeniu 60 lat i mężczyzn po 65. roku życia. Jeśli jesteś w tej grupie, możesz pracować bez żadnych ograniczeń, a ZUS, otwiera się w nowym oknie nie zmniejszy ani nie zawiesi twojego świadczenia.
Jakie przychody bierze pod uwagę ZUS?
ZUS analizuje wszystkie dochody, od których trzeba odprowadzać obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne. W praktyce oznacza to m.in.:
- wynagrodzenia z umowy o pracę,
- dochody z umów zleceń i agencyjnych,
- przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej,
- wynagrodzenie za pracę nakładczą,
- wynagrodzenia za pełnienie funkcji w radach nadzorczych,
- przychody z pracy w rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
- stypendia sportowe,
- wynagrodzenia ze służb mundurowych,
- świadczenia rehabilitacyjne, chorobowe, macierzyńskie i opiekuńcze.
Co ważne: umowa o dzieło nie podlega składkom i w większości przypadków nie wpływa na rozliczenie emerytury, otwiera się w nowym oknie lub renty. Wyjątek to sytuacja, gdy dzieło realizowane jest na rzecz własnego pracodawcy - wtedy ZUS traktuje to jak normalny przychód ze stosunku pracy.
Zobacz również:
Progi zarobków - ile można dorobić do emerytury od września 2025 r.?
Wysokość limitów zależy od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, ogłaszanego co kwartał przez GUS, otwiera się w nowym oknie. W drugim kwartale 2025 roku średnia wartość była równa kwocie 8748,63 zł brutto.
Z uwagi na tę zmianę nie są już aktualne poprzednie limity, które obowiązywały do sierpnia 2025 roku. Pozwalały one dorobić do kwoty 6273,60 zł i zachować wysokość świadczenia oraz do kwoty 11651 zł bez jego zawieszania. Jak to będzie wyglądać od września 2025?
Obowiązują trzy scenariusze:
- Do 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia, czyli 6 124 zł brutto - świadczenie wypłacane jest w pełnej wysokości.
- Od 70 proc. do 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, np. zarobek 6 200 zł brutto oznacza obniżkę emerytury o około 75 zł (ZUS zmniejsza świadczenie maksymalnie o ustaloną kwotę zmniejszenia).
- Powyżej 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, czyli 11 373,20 zł brutto - wypłata emerytury lub renty zostaje zawieszona.
Jakie świadczenia mogą być zmniejszone lub zawieszone?
Do świadczeń objętych limitami należą m.in.:
- wcześniejsze emerytury,
- renty z tytułu niezdolności do pracy,
- renty rodzinne,
- renty socjalne,
- nauczycielskie świadczenia kompensacyjne,
- renty inwalidów wojskowych (jeśli niezdolność nie ma związku ze służbą).
Szczególne zasady obowiązują nauczycieli - świadczenie kompensacyjne zawiesza się w całości, jeśli emeryt podejmie pracę w szkole lub placówce wymienionej w Karcie Nauczyciela, i to niezależnie od wysokości zarobków.
Zobacz również:
O czym trzeba informować ZUS?
Każdy emeryt lub rencista, który podejmuje dodatkową pracę, musi poinformować ZUS o:
- podjęciu zatrudnienia,
- przewidywanej wysokości przychodów.
Co roku - do końca lutego - trzeba też dostarczyć zaświadczenie o faktycznych zarobkach z poprzedniego roku. Na tej podstawie ZUS rozlicza świadczenie i sprawdza, czy zostało wypłacone w prawidłowej wysokości.
Brak informacji może być kosztowny, jeśli ZUS wykryje niezgłoszone przychody, zażąda zwrotu nadpłaconych świadczeń. Co gorsza, jeśli nie zgłosisz zarobków w terminie, zwrot obejmie nawet trzy lata wstecz.
Zasady rozliczania - miesięczne i roczne
ZUS rozlicza świadczenia na dwa sposoby:
- miesięcznie - sprawdzając, czy w danym miesiącu nie przekroczyłeś progu,
- rocznie - porównując sumę wszystkich zarobków w ciągu roku do rocznych limitów.
Często rozliczenie roczne jest korzystniejsze, bo w jednym miesiącu możesz przekroczyć limit, a w innym zarobić mniej i całość się wyrównuje.
Praca na emeryturze może być korzystna i satysfakcjonująca, ale trzeba kontrolować limity i obowiązki wobec ZUS. Dzięki temu dodatkowe zarobki faktycznie poprawią komfort życia, zamiast generować problemy i konieczność zwrotów.
