Pogoda sparaliżowała kolej. Takie prawa ma pasażer, który na tym ucierpiał

Ze względu na trudne warunki pogodowe przewoźnicy apelują o sprawdzanie aktualnych komunikatów przed wyjściem z domu. Rozkład oraz opóźnienia można sprawdzić m.in. na stronie portalpasazera.pl. Jednak co zrobić, gdy utknie się na dworcu lub pociąg wcale nie przyjedzie? Czy pasażerowie mogą wystąpić o zwrot kosztów za bilet? 

Początek stycznia 2026 r. przyniósł paraliż na wielu trasach krajowych i międzynarodowych, a rekordowe opóźnienia pociągów dalekobieżnych PKP Intercity w ciągu ostatnich dni stały się codziennością.

Najtrudniejsza sytuacja wystąpiła w relacjach łączących północ z południem kraju oraz na trasach w kierunku Berlina i Kijowa.

Niektóre połączenia notowały opóźnienia powyżej 200 minut, m.in. pociąg USTRONIE (nr 83170), jadący z Kołobrzegu do Krakowa Głównego, który przyjechał 210 minut później niż w rozkładzie. Opóźnienia liczące ponad 100 minut pojawiły się także na trasie z Hrubieszowa do Lublina, czy też z Warszawy Wschodniej do Szklarskiej Poręby Górnej.

Równie zła sytuacja panuje w ruchu regionalnym. W poniedziałek, 12 stycznia, odwołano nocny pociąg na trasie z Ełku do Olsztyna Głównego ze względu na warunki atmosferyczne. W wielu miejscach konieczne było uruchomienie autobusowej komunikacji zastępczej.

Główną przyczyną chaosu są ekstremalne warunki pogodowe - intensywne opady śniegu, zawieje oraz oblodzenia, które doprowadziły do awarii rozjazdów i czasowego wstrzymania ruchu.

Jeżeli pociąg jest opóźniony o ponad 60 minut należy w pierwszej kolejności pobrać poświadczenia rezygnacji z przejazdu w kasie biletowej lub w Centrum Obsługi Klienta.

W takim przypadku procedury są realizowane za pośrednictwem serwisu, w którym dokonano zakupu. Ponadto na 20 minut przed planowanym odjazdem pociągu ze stacji początkowej można zwrócić bilet w systemie, jeśli np. wiadomo już, że skład będzie miał duże opóźnienie i chce się zrezygnować z podróży. W takim przypadku poświadczenie nie jest konieczne.

Inaczej sytuacja wygląda, gdy pasażer mimo opóźnienia przekraczającego godzinę decyduje się kontynuować podróż. Wówczas wniosek reklamacyjny składa się samodzielnie bezpośrednio u konkretnego przewoźnika, korzystając z formularza online, drogi listownej lub zgłaszając się osobiście.

Chąc skutecznie ubiegać się o odszkodowanie, należy przygotować wniosek reklamacyjny zawierający imię, nazwisko oraz adres osoby składającej pismo, a także szczegółowe uzasadnienie roszczenia. Konieczne jest również wskazanie numeru konta bankowego, a przy przelewach zagranicznych także pełnej nazwy banku, numeru IBAN oraz kodu SWIFT/BIC.

Ważnym elementem jest podpis osoby uprawnionej, o ile reklamacja składana jest w formie papierowej. Do wniosku należy dołączyć kopię dokumentu przewozu, przy czym w przypadku biletów kupionych przez internet wystarczy podać ich numer. Dodatkowo warto załączyć wszelkie inne dokumenty uzasadniające wysokość roszczenia lub potwierdzające uprawnienia do przejazdów ulgowych, co pomoże w sprawnym rozpatrzeniu sprawy przez przewoźnika.

Po otrzymaniu kompletnego zgłoszenia, przewoźnik ma 30 dni kalendarzowych na rozpatrzenie sprawy i udzielenie odpowiedzi.

Na trasach krajowych reklamacje można zgłaszać do roku od daty przejazdu, ale w przypadku międzynarodowych jest to tylko miesiąc. Przy czym za datę wniosku uznaje się dzień, w którym przewoźnik otrzymał komplet dokumentów wymaganych do uzyskania odszkodowania.

Reklamacja biletu PKP nie wiąże się z pełnym zwrotem poniesionych kosztów. Jednak jeśli pociąg dalekobieżny (EIP, EIC, IC, TLK, IR, ŁS) lub międzynarodowy dojechał do celu z dużym poślizgiem, pasażerom przysługuje odszkodowanie.

Jeśli pociąg PKP Intercity przyjeżdża na stację z opóźnieniem ponad 60 minut, to pasażerowi przysługuje odszkodowanie. Przy czym wysokość rekompensaty jest uzależniona od całkowitego czasu opóźnienie i wynosi:

• 25 proc. ceny biletu w przypadku opóźnienia od 60 do 119 minut,
• 50 proc. ceny biletu w przypadku opóźnienia powyżej 120 minut.

Jednakże należy mieć na uwadze, że minimalna kwota wypłaty to 4 euro (ok. 17-18 zł). Jeśli wyliczone odszkodowanie jest niższe, przewoźnik nie dokona wypłaty.

Zasady te są określone przez przepisy unijne - Rozporządzenie (WE) nr 1371/2007 dotyczące praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym - oraz wewnętrzne regulacje przewoźnika.

Przykładowo, jeśli bilet kosztował 80 zł, a opóźnienie wyniosło 130 minut, pasażer może ubiegać się o zwrot w wysokości 40 zł. Jednak gdy bilet kosztował 50 zł, a pociąg spóźnił się o 100 minut, rekompensata nie przysługuje, gdyż 25 proc. ceny biletu to 12,50 zł, czyli kwota niższa niż wymagany próg 4 euro.

Należy pamiętać, że prawo do odszkodowania nie jest absolutne. Przewoźnik może odmówić wypłaty rekompensaty, jeśli opóźnienie zostało spowodowane przez tzw. siłę wyższą lub czynniki zewnętrzne, których mimo zachowania należytej staranności nie dało się uniknąć.

Do najczęstszych przyczyn wyłączających odpowiedzialność przewoźnika należą:

• Ekstremalne warunki pogodowe oraz klęski żywiołowe.
• Działania osób trzecich, takie jak kradzież elementów infrastruktury (np. sieci trakcyjnej), akty sabotażu, terroryzmu lub obecność osób nieuprawnionych na torach.
• Interwencje służb, w tym działania organów ścigania, ratownictwa medycznego lub nadzwyczajne zdarzenia na pokładzie pociągu.

Wniosek reklamacyjny zostanie odrzucony również wtedy, gdy pasażer został poinformowany o opóźnieniu pociągu jeszcze przed zakupem biletu. W takiej sytuacji uznaje się, że podróżny zaakceptował zmieniony czas przejazdu.

Warto wiedzieć, że negatywna odpowiedź od przewoźnika nie kończy sprawy. Jeśli uważasz, że twoja reklamacja została bezzasadnie odrzucona lub jeśli nie otrzymałeś na nią odpowiedzi w ustawowym terminie 30 dni, masz prawo złożyć skargę do Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (UTK).

Np. jeśli obecne śnieżce zostaną uznane przez przewoźnika za ekstremalne warunki pogodowe, możemy dowodzić, że na danej trasie nie wystąpiło zjawisko nieadekwatne do pory roku lub dana aura była przedmiotem licznych zapowiedzi meteorologów.

Źródło: europodroze.pl