Podwyżka 92 czy 150 zł? Dwie opcje dla emerytów w 2026 roku

Prognozy na 2026 rok wskazują, że waloryzacja emerytur i rent wyniesie około 4,9 procent, czyli dokładnie tyle, ile wynika z ustawowego wzoru obejmującego inflację oraz 20 procent realnego wzrostu płac z poprzedniego roku.

Taka wartość została wpisana do projektu budżetu, a koszty waloryzacji oszacowano na blisko 22 miliardy złotych. Ostateczny wskaźnik zostanie podany na początku 2026 roku po publikacji pełnych danych GUS.

Przy takim scenariuszu minimalna emerytura, wynosząca dziś 1878,91 zł brutto, wzrosłaby w marcu 2026 roku do około 1970 zł brutto, czyli o blisko 92 zł miesięcznie.

Po odliczeniu podatku i składki zdrowotnej oznaczałoby to świadczenie rzędu 1790-1800 zł netto, a zatem wzrost o około 80 zł.

Zbliżone proporcje dotyczą także wyższych świadczeń: emerytura na poziomie 2500 zł brutto sięgnęłaby po waloryzacji około 2620-2625 zł, a świadczenie w wysokości 3000 zł brutto wzrosłoby do nieco ponad 3140 zł. Od nowych wartości odpowiadających emeryturze minimalnej liczone byłyby również trzynasta i czternasta emerytura.

Taki poziom waloryzacji budzi jednak liczne pytania o realną poprawę sytuacji seniorów. Wskaźnik 4,9 procent oznacza bowiem mniejszy wzrost świadczeń niż rok wcześniej, mimo że wiele gospodarstw domowych wciąż mierzy się ze skutkami wysokich cen energii, żywności i usług.

Codzienne wydatki osób starszych rosną w innym tempie niż średnia inflacja, która stanowi podstawę ustawowej waloryzacji, ponieważ struktura ich zakupów często znacznie różni się od koszyka używanego w oficjalnych statystykach.

Równolegle do przygotowań związanych z przyszłoroczną waloryzacją w Sejmie toczy się proces legislacyjny dotyczący prezydenckiego projektu ustawy określanego jako "Godna emerytura".

Dokument zakłada wprowadzenie do systemu gwarantowanej kwoty minimalnego podwyższenia, co oznacza, że żadna coroczna waloryzacja nie mogłaby dać wzrostu niższego niż 150 zł brutto miesięcznie.

W sytuacji, gdy procentowa waloryzacja daje np. 80 zł podwyżki, ZUS miałby obowiązek dopłacenia brakujących 70 zł. Projekt obejmuje także świadczenia rolnicze, mundurowe, renty socjalne, świadczenia przedemerytalne oraz dodatkowe świadczenia roczne, w tym trzynastą i czternastą emeryturę, rozszerzając działanie mechanizmu na znaczną część systemu zabezpieczenia społecznego.

Uzasadnienie projektu przewiduje, że w 2026 roku minimalne podwyższenie wyniesie 150 zł, a w kolejnych latach będzie corocznie waloryzowane tym samym wskaźnikiem co emerytury i renty, przy czym kwota ta nie może zostać obniżona nawet przy spadku inflacji.

Dopłata do 150 zł ma być wypłacana jako osobna pozycja, niewliczana do podstawy kolejnych waloryzacji, co ogranicza kumulację wydatków. Projekt przewiduje także zróżnicowane minima dla niektórych świadczeń: 75 procent tej kwoty dla rent częściowych i rent inwalidzkich III grupy oraz 50 procent dla emerytur częściowych. Według szacunków koszty wprowadzenia mechanizmu w 2026 roku wyniosłyby około trzech miliardów złotych.

Projekt ustawy trafił do Sejmu na początku listopada 2025 roku jako druk nr 1956, a jego wejście w życie zaplanowano na 1 marca 2026 roku, aby nowe zasady mogły obowiązywać już przy najbliższej waloryzacji.

Zgodnie z obowiązującym regulaminem akt prawny został udostępniony do konsultacji społecznych, które potrwają do 5 grudnia 2025 roku i umożliwiają obywatelom zgłaszanie uwag przez formularz na stronie Sejmu. Opinie są publikowane wraz z danymi autorów, co zwiększa przejrzystość procedury.

Po zakończeniu konsultacji dokument trafi do pierwszego czytania, a następnie do komisji, gdzie możliwe są korekty dotyczące zarówno samego progu 150 zł, jak i katalogu świadczeń objętych mechanizmem.