Odkrycie na Wołyniu. Odnaleziono kolejne szczątki ofiar

Instytut Pamięci Narodowej przekazał we wtorek na platformie X, że w pierwszym dniu prac poszukiwawczych na terenie Ukrainy, prowadzonych w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej, odnaleziono szczątki ofiar zbrodni.

"Na terenie dawnego gospodarstwa Strażyca w Woli Ostrowieckiej, w miejscu, gdzie ukraińscy nacjonaliści w sierpniu 1943 roku dokonali zbiorowego mordu na Polakach, odnaleziono nieznaną dotychczas mogiłę zbiorową. Znajduje się ona kilkanaście metrów od miejsca upamiętnienia, gdzie w 1992 roku przeprowadzono prace ekshumacyjne" - wyjaśnił IPN.

Jak zaznaczył Instytut, "wstępny etap odkrywania zarysów mogiły nie pozwala na ten moment oszacować jej dokładnej wielkości, ale z pewnością jest to mogiła zbiorowa".

IPN poinformował, że w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej przeprowadzono dotychczas trzy etapy prac archeologiczno-ekshumacyjnych, które pozwoliły na odnalezienie szczątków 674 Polaków zamordowanych 30 sierpnia 1943 roku przez oddziały OUN-UPA.

"Pierwszy z tych etapów przeprowadzono w 1992 roku staraniem rodzin i Towarzystwa Przyjaciół Krzemieńca i Ziemi Wołyńsko-Podolskiej w Lublinie. Wydobyto wówczas szczątki nie mniej niż 323 osób. Ich uroczysty pogrzeb odbył się 30 sierpnia 1992 roku na dawnym parafialnym cmentarzu rzymskokatolickim w Ostrówkach" - głosi komunikat.

Kolejny etap prac zrealizowano na przełomie lipca i sierpnia 2011 roku. Polscy i ukraińscy archeolodzy, wspierani przez wolontariuszy z Ochotniczego Hufca Pracy oraz rodziny dawnych mieszkańców, wydobyli z pięciu mogił szczątki co najmniej 317 osób. Ich uroczysty pogrzeb odbył się 30 sierpnia 2011 roku na cmentarzu w Ostrówkach.

Prace były kontynuowane w maju i sierpniu 2015 roku przez polsko-ukraińską ekipę badawczą, co doprowadziło do odkrycia kolejnych miejsc pochówku. W Ostrówkach zlokalizowano mogiłę zbiorową, w której spoczywały szczątki 33 osób - 22 mężczyzn, 5 kobiet oraz 6 dzieci - natomiast w Woli Ostrowieckiej odnaleziono mogiłę kobiety. 30 sierpnia 2015 roku, w 72. rocznicę zbrodni, odbył się uroczysty pochówek ofiar.

Ukraiński IPN podał w poniedziałkowym komunikacie, że prace potrwają do 1 maja 2026 r. "Tragiczne karty wspólnej historii obu narodów XX wieku pozostają wrażliwe dla Polaków i Ukraińców. Jednocześnie konsekwentny i odpowiedzialny dialog w tych kwestiach jest gwarancją godnego uczczenia pamięci ofiar" - czytamy w komunikacie.

Wołyń to historyczna kraina, która leży dziś m.in. w ukraińskich obwodach wołyńskim, rówieńskim i żytomierskim. W latach 1943-1945 doszło tam do wydarzeń, znanych pod nazwą zbrodnia, lub rzeź wołyńska.

Były to masowe mordy polskiej ludności, dokonane przez ukraińskich nacjonalistów. Szacuje się, że w tym czasie zamordowanych zostało od 40 do 100 tysięcy Polaków. Strona ukraińska w listopadzie 2024 roku zniosła zakaz poszukiwań i ekshumacji szczątków polskich ofiar wojen i konfliktów na terytorium Ukrainy.