Spis treści:
- Nowy rok szkolny 2025/2026. Religia i etyka
- Nowe przedmioty: edukacja obywatelska i edukacja zdrowotna
- Rok szkolny 2025/2026. Ferie zimowe do zmiany
- Ocena funkcjonalna. Nowe podejście do uczniów ze specjalnymi potrzebami
Reformy mają przygotować młodzież do wyzwań współczesnego rynku pracy, zwiększyć kompetencje cyfrowe i wyrównać szanse edukacyjne. Ministerstwo Edukacji podkreśla, że są one odpowiedzią na zmieniające się realia gospodarcze, rozwój technologii i potrzebę modernizacji systemu kształcenia.
Nowy rok szkolny 2025/2026. Religia i etyka
Najgłośniej komentowane zmiany w roku szkolnym 2025/2026 dotyczą lekcji religii i etyki. Zgodnie z rozporządzeniem ministra edukacji z 17 stycznia 2025 r., od nowego roku szkolnego liczba godzin tych zajęć zostanie zmniejszona z dwóch do jednej tygodniowo.
Co więcej, będą one mogły odbywać się wyłącznie przed lub po obowiązkowych lekcjach. Wyjątkiem będą jedynie te klasy, w których wszyscy uczniowie do 15 września zadeklarują udział w zajęciach.
MEN przewiduje także możliwość tworzenia grup międzyklasowych - to rozwiązanie ma zwiększyć elastyczność organizacyjną szkół. Zmiany wywołały sprzeciw hierarchów Kościoła katolickiego, którzy określają je jako niezgodne z umowami państwo - Kościół. Ministerstwo zaznacza jednak, że decyzja jest zgodna z prawem i wynika z potrzeb społecznych, ponieważ od lat liczba chętnych na religię systematycznie maleje.
Nowe przedmioty: edukacja obywatelska i edukacja zdrowotna
Od września 2025 r. w planach lekcji pojawią się dwie nowości. Pierwsza z nich to edukacja obywatelska, która ma przygotowywać młodzież do świadomego uczestnictwa w życiu publicznym, przeciwdziałać dezinformacji i rozwijać kompetencje społeczne.
"Edukacja obywatelska […] da uczniom i uczennicom poczucie sprawczości oraz umiejętność funkcjonowania w systemie państwa, korzystania ze swoich praw i znajomości obowiązków" - podkreśla Paulina Piechna-Więckiewicz, podsekretarz stanu w MEN.
Zobacz również:
Drugą nowością będzie edukacja zdrowotna, przedmiot nieobowiązkowy, zastępujący wychowanie do życia w rodzinie. Lekcje będą się odbywać w wymiarze jednej godziny tygodniowo. Program obejmie 11 działów tematycznych, w tym zdrowie fizyczne, psychiczne, seksualne, odżywianie, a także profilaktykę uzależnień i zagrożenia wynikające z korzystania z internetu.
Zmodyfikowana została również podstawa programowa wychowania fizycznego. W klasach I-III uczniowie będą zdawać obowiązkowe testy sprawnościowe. W klasach VII-VIII pojawią się moduły inspirowane rekrutacją do służb mundurowych: biegi wytrzymałościowe, pompki, skoki w dal, czy elementy samoobrony. Szkoły będą mogły też tworzyć klasy sportowe już od 14 uczniów (wcześniej 20), ma to na celu ułatwienie organizacji w mniejszych miejscowościach.
Rok szkolny 2025/2026. Ferie zimowe do zmiany
Zmienia się też rytm roku szkolnego. Po raz pierwszy ferie zimowe odbędą się w trzech, a nie czterech turach. Ministerstwo tłumaczy to licznymi apelami rodziców, parlamentarzystów i branży turystycznej. Krytycy obawiają się jednak, że popularne regiony i tak będą przepełnione.
Terminy ferii w roku szkolnym 2025/2026:
- 19 stycznia - 1 lutego: województwa pomorskie, warmińsko-mazurskie, podlaskie, mazowieckie, świętokrzyskie,
- 2 - 15 lutego: zachodniopomorskie, kujawsko-pomorskie, łódzkie, dolnośląskie, opolskie, małopolskie,
- 16 lutego - 1 marca: lubuskie, wielkopolskie, śląskie, lubelskie, podkarpackie.
Rok szkolny rozpocznie się 1 września 2025 r. i zakończy 26 czerwca 2026 r. Przerwa świąteczna potrwa od 22 do 31 grudnia 2025 r., wiosenna od 2 do 7 kwietnia 2026 r. Egzaminy ósmoklasisty i matura zostaną przeprowadzone w maju, zgodnie ze szczegółowym harmonogramem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.
Ocena funkcjonalna. Nowe podejście do uczniów ze specjalnymi potrzebami
Nowością w ocenianiu będzie tzw. ocena funkcjonalna adresowana do uczniów z autyzmem, zaburzeniami sensorycznymi i niepełnosprawnościami intelektualnymi. Zamiast skupiać się wyłącznie na wynikach w nauce, ocena ta obejmie codzienne funkcjonowanie ucznia, umiejętności społeczne, radzenie sobie z emocjami, czy samodzielność.
Ocena funkcjonalna ma opierać się na diagnozie kontekstowej, czyli obserwacji dziecka w jego naturalnym środowisku. Nauczyciel będzie przygotowywał ją we współpracy z psychologiem i rodzicami. To rozwiązanie, zdaniem ekspertów, lepiej odzwierciedla realne możliwości i postępy ucznia.
