Koalicjanci wstrzymują oddech? Minister przestrzega: Lepsze jest wrogiem dobrego

Marta Kurzyńska, Interia: Czy nasz system energetyczny jest gotowy na kolejną falę mrozów?

Miłosz Motyka, minister energii, Polskie Stronnictwo Ludowe: - System jest najbezpieczniejszy od lat. Doprowadziliśmy go do lepszej stabilności i odporności na ataki cybernetyczne i dzięki modernizacji sieci, na kwestie związane z temperaturą.

Jakie są dalsze plany modernizacji?

- Plan do 2030 roku to 100 miliardów złotych na sieci dystrybucyjne i przesyłowe, dzięki środkom z Krajowego Planu Odbudowy i z naszego budżetu. Co dla nas istotne, wiele z tych projektów jest realizowane przez polskie firmy i na tym nam bardzo zależało. Jesteśmy w lepszym miejscu niż kiedykolwiek i stale będziemy te środki zwiększać.

Wyciągnęliście wnioski po ataku cybernetycznym z grudnia?

- Do pojedynczych ataków dochodzi, ich jest z roku na rok coraz więcej, ale też polska energetyka pod kątem zdolności odpierania ataków jest coraz lepiej przygotowana. W ostatnich dniach były pojedyncze ataki i wszystkie zostały odparte.

Jaka jest skala tych ataków?

- Jeżeli chodzi o rok 2025, to było ich blisko dwa razy więcej niż w roku poprzednim, więc ten wzrost w ciągu ostatnich 12 miesięcy był znaczny.

Zwykły Kowalski może się obawiać, że grozi nam blackout?

- Zawsze istnieje ryzyko związane z szeregiem nieprzewidzianych zdarzeń i myślę, że nałożenie się tych ataków na niskie temperatury, na wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną, nie było przypadkowe. Jednak bezpośredniego zagrożenia wielkim blackoutem i brakiem prądu dla Kowalskiego nie ma. Dlatego też, że z tygodnia na tydzień, nowe inwestycje czy to w oprogramowanie, czy w odpowiednich specjalistów, będą oddalać widmo blackoutu.

Wiadomo coś więcej o rosyjskim śladzie ostatnich ataków?

- Wiele na to wskazuje, że był to ślad rosyjski, zresztą nie po raz pierwszy. Szereg z tych ataków jest wykonywanych w celu destabilizacji naszego systemu elektroenergetycznego przez służby lub siły związane z rosyjskim wywiadem.

A kiedy się ustabilizuje sytuacja w JSW?

- Sytuacja makroekonomiczna, niskie ceny surowca na rynku, na którą jedna i druga strona dziś negocjująca porozumienie wpływu nie miała, doprowadziła też do tego, że dochodowość spółki została dość mocno ograniczona. Potrzebne jest przygotowanie spółki także na wyzwania rynkowe, na trudniejsze czasy. I to porozumienie ma temu służyć. Liczymy, że w ciągu najbliższych dni uda się zawrzeć porozumienie. Mam nadzieję, że jest bliżej niż dalej do finału rozmów i obie strony widzą jaka jest alternatywa.

Włodzimierz Czarzasty zaszkodził sprawie?

- Jeżeli chodzi o kwestię negocjacji, to zawsze lepiej, gdy one się odbywają bez presji kamer w szczerej rozmowie przy stole, a nie w obecności mikrofonu.

Czyli nie pomógł?

- Moim zdaniem ta obecność nie była istotną przyczyną, by do tego porozumienia nie doszło.

Ustabilizowanie sytuacji to kwestia bezpieczeństwa?

- To jest bardzo istotna spółka z punktu widzenia naszego bezpieczeństwa, łańcucha dostaw, także do sektora hutniczego, stalowego, zbrojeniowego. To największa firma, która wydobywa węgiel koksowy, jedyna wydobywająca go w Europie. To surowiec strategiczny z punktu widzenia całej Unii Europejskiej, więc jakiekolwiek wstrzymanie produkcji stawiałoby pod znakiem zapytania nasze bezpieczeństwo przemysłowe. Istotna jest oczywiście kondycja samej spółki, ale jej wpływ na cały sektor przemysłu jest bardzo istotny.

Rozumie pan decyzję Koalicji Obywatelskiej i Lewicy o bojkocie spotkania z prezydentem?

- Zdolność na poziomie parlamentarnym do dialogu ze strony Polskiego Sojuszu Ludowego jest wysoka, ale myślę też, że premier, wicepremier, minister spraw zagranicznych, minister koordynator służb specjalnych spotkali się przecież ostatnio z prezydentem. Koalicja Obywatelska po prostu utrzymuje kontakt z prezydentem na poziomie rządowym.

Przekaz jest niespójny. Skoro premier poszedł na spotkanie, to dlaczego przedstawiciel klubu nie?

- Może dlatego, że premier jest liderem partii i uznał, że on ma najsilniejszy mandat do rozmów z prezydentem.

To nie jest wotum nieufności wobec szefostwa klubu?

- Nie. W naszym politycznym świecie jest tak, że dla części elektoratów rozmowa z drugą stroną nie jest możliwa. Jednak to nie jest istota działania Polskiego Stronnictwa Ludowego.

Więc wy nie musicie tak lawirować?

- Mamy zupełnie inne podejście do kwestii związanych z prowadzeniem dyskusji z prezydentem. W Radzie Parlamentarnej przy panu prezydencie, będą dwie nasze parlamentarzystki.

A to nie jest tańczenie do muzyki pałacu, jak mówi KO i Lewica?

- Nasze przedstawicielki w Radzie Parlamentarnej będą podkreślały zdanie ludowców. Platforma Obywatelska lub Lewica ma na to inne spojrzenie. To ich prawo. Mają może inne wrażliwości, priorytety.

A może karmią się polaryzacją?

- Gdyby tak było, to pan premier, minister koordynator i minister spraw zagranicznych nie przyszliby do pana prezydenta.

Ale wtedy była omawiana kwestia bezpieczeństwa, która jest wyjątkiem od reguły.

- Nasze spotkanie u pana prezydenta, też dotyczyło kwestii bezpieczeństwa energetycznego, żywnościowego, gospodarczego i kwestii bezpieczeństwa elementarnego z punktu widzenia ułatwienia ludziom życia. Mówię tutaj o ustawie o statusie osoby bliskiej.

Ale ta agenda nie była ustalona wcześniej, na co narzekali politycy KO.

- My poszliśmy tam w konkretnym celu uzyskać jasne postanowienie podpisu pod naszymi projektami.

I uzyskaliście?

- Na pewno lepsze zrozumienie do potrzeby przyjęcia tych ustaw i ich podpisania.

Czyli cel nie do końca został osiągnięty.

- Bo szereg tych projektów jest jeszcze w trakcie prac. Natomiast każdy z nich powinien zostać podpisany. Ułatwi ludziom życie i poprawi bezpieczeństwo, więc po to poszliśmy, żeby go do tego przekonać.

Macie poczucie, że prezydent was zwodzi?

- Po prostu jeszcze za wcześnie by myśleć o odpowiedzi pana prezydenta.

A co spotkało się z największym entuzjazmem ze strony prezydenta?

- Trudno mówić o entuzjazmie, bo to były szczegółowe rozmowy. Na pewno sprawy dotyczące rolnictwa i przedsiębiorczości są dla nas niezwykle istotne i szczególnie w tym zakresie liczymy na podpis ustaw.

Jest szansa na podpis pod ustawą o statusie osoby najbliższej?

- Próbowaliśmy przekonać prezydenta, że to istotna, pragmatyczna a nie ideologiczna sprawa.

Udało się?

- Zobaczymy na ostateczną decyzję po dyskusjach w parlamencie. Jeśli te przepisy nie wejdą w życie, Szczególnie dotknięte mogą być osoby, które żyją w związkach nieformalnych. Uspokajam obóz PIS -u - nieformalnych, ale heteroseksualnych, bo tych w zdecydowanej większości dotyczy ta ustawa - choć w innych także może żyć część polityków Prawa i Sprawiedliwości. Sprawę trzeba załatwić.

Ostatnio wiele się dzieje w Polsce 2050. Nie niepokoi to pana?

- Dlaczego? To nie jest pierwszy przypadek partii z nazwiskiem lidera w nazwie, która może zmienić lidera.

Ale w takim stylu to chyba jeszcze nie zmieniała?

- To są wewnętrzne sprawy Polski 2050, a mnie interesuje stabilność koalicji.

Akurat te wewnętrzne sprawy mogą wpłynąć na stabilność koalicji.

- Jeżeli jest ktoś, kto jest w stanie zagwarantować stabilność koalicji, to jest to Szymon Hołownia.

Szymon Hołownia ostatnio często zmienia zdanie. Na pewno jest gwarancją stabilności?

- Nie zmienia. Zależy mu na kursie, który w 2023 roku obrała jego formacja.

Raz chce, raz nie chce być przewodniczącym.

- W zakresie stabilności koalicji nie zmienił nic. To on też, tworząc Trzecią Drogę doprowadził do odsunięcia PiS- u od władzy. I może się wydawać, że zmiana jest potrzebna, ale czasami zmiana w cudzysłowie "na lepsze" może być wrogiem "dobrego". Szymon Hołownia tak jak był, jest nadal jednym z trwałych elementów tej koalicji.

Nie zaklina pan rzeczywistości? Grozi, że opuści Polskę 2050 i że jest z nim sejmowa większość?

- Mówi o wyjściu z klubu tylko w określonej sytuacji, nie wychodząc z koalicji, popierając rząd.

I to nie destabilizuje koalicji?

- Jeżeli będzie głosował wspólnie z Koalicją 15 Października, którą współtworzył, to ja jestem spokojny.

I przy każdym głosowaniu będziecie liczyć szable i zastanawiać się, czy przypadkiem ktoś się nie wyłamie? Średni to komfort.

- Polska 2050 od grudnia 2023 roku zdaje ten egzamin. Jeżeli jest ktoś, kto spaja tę partię, czy się to komuś podoba, czy nie, to jest to Szymon Hołownia.

Ale w wyścigu zostały Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz i Paulina Hennig-Kloska. Która z opcji byłaby lepsza dla koalicji?

- Nie chcę oceniać szans, bo polityka lubi być przewrotna. Możliwe, że wynik będzie na tzw. żyletki. Ja wierzę w rozsądek działaczy Polski 2050 i życzę im dobrego wyboru.

Ale jednak sugeruje pan, że z dwóch wyjść A i B najlepsze byłoby C.

- Ja wskazuję z punktu widzenia mojego ugrupowania i stabilności w koalicji, kto by był tutaj osobą w największym stopniu gwarantującą tę stabilność.

Szymona Hołowni nie ma już jednak w tej wyborczej grze. Więc pytam, czy koalicja ma szansę być stabilna przy nowej przewodniczącej, jednej albo drugiej?

- Obie kandydatki deklarują, że tak. Natomiast pewny może być tylko Szymon Hołownia, bo on tę stabilność przez te dwa lata gwarantował.

Rozmowy, które wyciekły nie postawiły w złym świetle Szymona Hołowni i tego, jak zarządza partią?

- Na pewno w złym świetle postawili się ci, którzy je upubliczniali, ale to są prywatne rozmowy. Oni mogli równie dobrze dyskutować o lotach w kosmos. Jakie to ma znaczenie.

Duże, jeśli chcieli wysadzić w kosmos wybory, by Szymon Hołownia mógł wrócić do gry.

- To jest prywatna rozmowa przy kawie i ciastkach. Jeszcze nie mamy prawa, które by zakazywało na prywatnych komunikatorach ubiegać się o funkcję przewodniczącego partii, którą się założyło.

A może pan tak broni Szymona Hołowni, bo jednak boi się opcji atomowej?

- Ja jestem z Polskiego Stronnictwa Ludowego, mamy 130 lat tradycji i nie jesteśmy bojaźliwi.

A co by pan doradził, żeby doczekać 130 lat partii, która po pięciu latach jest na rozdrożu?

- Pewnie więcej pragmatyzmu, mniej emocji. Bieganie ze wszystkimi tezami i prywatnymi rozmowami do mediów na pewno nie pomaga. I to niezależnie od intencji.

Myśli pan czasem: całe szczęście, że już nie ma Trzeciej Drogi? Nie musimy tego brać na klatę?

- Ale każda formacja bierze na klatę to, co jej bezpośrednio dotyczy. W Trzeciej Drodze od początku byliśmy dwoma odrębnymi bytami, bo to była koalicja.

Rozmawiała Marta Kurzyńska