Kierowcy nie pamiętają o tym szczególe. Grożą nawet 3 tysiące zł mandatu

Polskie prawo do obowiązkowego wyposażenia każdego samochodu zalicza tylko trzy elementy:

• widoczną, oświetloną tablicę rejestracyjną;
• trójkąt ostrzegawczy;
• gaśnicę.

Ich obecność na pokładzie powinien sprawdzić diagnosta podczas corocznego przeglądu, może o nie także zapytać policjant podczas kontroli drogowej. Jeden element pozwala na szybką identyfikację pojazdu, dwa pozostałe mają zapewniać bezpieczeństwo.

Silnik samochodu zamienia energię uzyskaną w komorze spalania na pracę wykonywaną przez tłoki. Przy okazji wydzielają się jednak duże ilości ciepła. Metoda działania silników elektrycznych jest inna, jednak w nich także występują wysokie temperatury, które w przypadku awarii mogą doprowadzić do pożaru. Temat baterii w samochodach elektrycznych i ich awaryjność to osobna kwestia. W baterii także może pojawić się ogień.

Do pojawienia się ognia może dojść w wyniku:

• nieszczelności układu paliwowego;
• wycieku oleju silnikowego;
• zwarcia w instalacji elektrycznej;
• przeciążenia instalacji grzewczej;
• zaparkowania na suchej trawie czy innym łatwopalnym podłożu.

Zobacz także: Potężny pożar na gdańskim lotnisku. Kilkanaście uszkodzonych aut

Najczęstszą przyczyną jest zwarcie na zużytych przewodach prowadzących do świec. Wysokie temperatury, obecność paliwa i podatnych na ogień elementów (chociażby topiących się plastików) sprawiają, że samochód bardzo szybko może zająć się ogniem i spłonąć lub nawet wybuchnąć.

Chociaż takie sytuacje nie są bardzo częste, to stanowią ogromne zagrożenie. Zwykle zagrożenie można zdusić w zarodku - niezbędna jest jednak łatwo dostępna i sprawna gaśnica.

Na wyposażeniu auta powinna znajdować się gaśnica o zawartości minimum 1 kg substancji gaszącej i oznaczeniach ABC. Poszczególne litery to rodzaje pożarów, które można gasić danym urządzeniem. W tym przypadku będą to:

• A - pożary materiałów stałych, których spalanie wytwarza żarzące się węgle (np. drewno, papier, tkaniny);
• B - pożary cieczy i materiałów ulegających stopieniu (np. plastik, oleje, paliwo);
• C - pożary gazów palnych (np. metan, propan, wodór).

Oprócz rodzaju gaśnicy niezwykle istotne jest też jej umiejscowienie w samochodzie. Prawo nie definiuje konkretnego miejsca, jednak ważne jest, aby w razie potrzeby można było szybko z niej skorzystać. Zaś kierowca powinien znać położenie gaśnicy.

Najczęściej specjalny uchwyt znajduje się pod siedzeniem kierowcy lub pasażera, ewentualnie na bocznej ściance bagażnika. Ukrycie gaśnicy pod innymi bagażami, albo w kole zapasowym mija się z celem, gdyż w razie pożaru możemy nie zdążyć wyjąć jej na czas.

Pierwszym i najbardziej oczywistym przypadkiem jest brak gaśnicy. Jeżeli podczas kontroli okaże się, że w aucie brakuje obowiązkowego elementu wyposażenia policjant może wystawić mandat - teoretycznie nawet do 3000 zł zgodnie z art. 97 Kodeksu wykroczeń. W praktyce kary za brak gaśnicy nie są aż tak dotkliwe, zwykle kończy się na 50-100 zł.

Podobny mandat grozi też za posiadanie gaśnicy po terminie przydatności. Każdy producent ma obowiązek umieścić na swoich produktach datę gwarancji, która obejmuje maksymalnie 5 lat. Trzeba o tym pamiętać i regularnie wymieniać gaśnicę w samochodzie.

Nawet posiadając w aucie sprawne akcesoria gaśnicze, wciąż można narazić się na mandat. Sama obecność gaśnicy nie pomoże, jeżeli nie wiemy, gdzie się ona znajduje. 

Zwykle taka sytuacja ma miejsce, kiedy kierowca zatrzymany do kontroli nie jest właścicielem pojazdu - np. pożyczył auto od znajomego czy krewnych. Jeżeli wybieramy się w trasę cudzym samochodem, dobrze zapytać lub sprawdzić samemu, gdzie znajdują się obowiązkowe elementy wyposażenia.

Mandat można też dostać za nieodpowiedni przewóz gaśnicy - nie może ona swobodnie turlać się pod siedzeniem w czasie jazdy, w razie wypadku stanowiłaby poważne zagrożenie dla pasażerów. Za używanie pojazdu (tutaj jednego z elementów) w sposób zagrażający osób w samochodzie i poza nim grozi kara w wysokości do 200 zł.

W samochodzie osobowym nie ma takiego obowiązku. Prawo mówi, że gaśnica "ma znajdować się w pojeździe i być gotowa do użycia". Teoretycznie nie ma tu nawet mowy o dacie ważności, jednak interpretacja zakłada, że tylko gaśnica na gwarancji jest "gotowa". Nie ma tu jednak żadnych dodatkowych obostrzeń - legalizacja gaśnicy to oddzielny temat, który nie dotyczy kierowców samochodów dopuszczalnych w kategorii B.

Sama usługa to po prostu przegląd techniczny wykonany przez specjalistę, który poświadcza przydatność sprzętu i umieszczonego wewnątrz środka gaśniczego na dwa lata w przypadku pierwszej legalizacji, i na rok przy kolejnych. Koszt takiego przeglądu zwykle nie przekracza 20 złotych - można go zrobić dla własnej pewności, jednak nie jest to wymóg prawny, za który można dostać mandat.

Instrukcja korzystania z prostej gaśnicy może mieć nawet kilkanaście stron, nikt nie jest w stanie zapamiętać jej nawet podczas spokojnej lektury. Co dopiero przypomnieć sobie całą treść w sytuacji zagrożenia, gdzie reakcja musi być natychmiastowa. 

Niektóre poradniki gaszenia potrafią np. opisywać sposób zakładania specjalistycznych rękawic ochronnych - z pewnością dysponuje nimi każdy polski kierowca.

Jeżeli samochód zacznie się palić, należy jak najszybciej się zatrzymać i wyciągnąć gaśnicę, a następnie:

1. Wyciągnąć zawleczkę.
2. Mocno nacisnąć dźwignię, aby przebić nabój.
3. Trzymać gaśnicę pionowo i krótkimi "strzałami" dozować środek gaszący na jak największą powierzchnię objętą ogniem i bezpośrednio obok niego. 

Ograniczona ilość proszku może się okazać największą przeszkodą, dlatego zawsze warto wybrać większą gaśnicę, a w przypadku pożaru poprosić innych kierowców o pomoc. Gaśnica o pojemności 1 kg zapewnia ciągły strumień substancji gaszącej przez ok. 6 sekund.

Czytaj także:

Mandat za kolizję i punkty karne. Stłuczka to same kłopoty

Punkty karne? Po jakim czasie znikną? Nowe przepisy

Stanie też uważają za ruch. I wlepiają 500 zł mandatu

Zobacz też: