W skrócie
- Prezydent Karol Nawrocki zatwierdził cztery ustawy i odrzucił trzy kolejne.
- Wśród zawetowanych ustaw znalazły się przepisy dotyczące państwowego e-dziennika, programów ochrony powietrza oraz prawa energetycznego.
- Jako główne powody odrzucenia ustawy o e-dzienniku wskazano kwestie bezpieczeństwa danych uczniów, wysokie koszty i organizacyjny chaos.
- Weto wobec ustawy o programach ochrony powietrza argumentowano ryzykiem zbytniego ułatwienia skarżenia decyzji i niewystarczającym czasem dla samorządów na wdrożenie zmian.
- Odrzucono także nowelizację prawa energetycznego, gdyż część jej zapisów odwracała wcześniejsze zmiany, a proces legislacyjny oceniono jako niewłaściwie przeprowadzony.
- Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Interii, otwiera się w nowym oknie
Wśród zawetowanych przez Karola Nawrockiego ustaw znalazły się te dotyczące państwowego e-dziennika dla szkół, programów ochrony powietrza przygotowywanych przez samorządy oraz prawa energetycznego.
- Niestety po raz kolejny trafiają na moje biurko ustawy przygotowane w pośpiechu, bez odpowiednich konsultacji i bez odpowiedzi na podstawowe pytania. Pierwsza z nich dotyczy państwowego e-dziennika dla szkół - mówił prezydent w opublikowanym nagraniu.
Ustawa dotycząca państwowego e-dziennika zawetowana. Nawrocki: Sama idea jest słuszna
- Sam pomysł e-dziennika nie jest problemem. Problemem jest sposób, w jaki państwo chce go wprowadzić. Sama idea wprowadzania cyfrowych rozwiązań w postaci e-dziennika jest słuszna i powinna być realizowana. Niezrozumiały jest jednak sposób podejścia Ministerstwa Edukacji do realizacji wdrożenia - tłumaczył Nawrocki. Jak dodał, przeciwko tej ustawie wystąpiły środowiska nauczycielskie.
- Zarówno "Solidarność", jak i Związek Nauczycielstwa Polskiego wskazują, że zabrakło prawdziwych konsultacji z ludźmi, którzy będą z tego systemu korzystać każdego dnia - podkreślił prezydent.
Nawrocki zawetował ustawę. Wskazał "trzy podstawowe problemy"
Prezydent wskazał "trzy podstawowe problemy": bezpieczeństwo dzieci, koszty i chaos organizacyjny. - Państwo chce stworzyć jeden centralny system, w którym znajdą się bardzo wrażliwe dane uczniów. Numery PESEL, zdjęcia, oceny, frekwencje, a także informacje o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Jeżeli tworzymy tak ogromną bazę danych, jej bezpieczeństwo musi być absolutnym priorytetem. Tymczasem ustawa nie daje wystarczających gwarancji dotyczących zabezpieczenia tych informacji i dostępu do nich - mówił, odnosząc się do pierwszej kwestii.
Następnie zwrócił uwagę, że budowa systemu ma kosztować ponad 200 milionów złotych. - To ogromne publiczne pieniądze. Państwo musi potrafić jasno wykazać, że taki wydatek jest konieczny i racjonalny - tłumaczyła głowa państwa.
Zobacz również:
W odniesieniu do trzeciego problemu Nawrocki przypomniał, że pilotaż e-dziennika "ma ruszyć bardzo szybko, a cały system ma obowiązywać od września 2027 roku". - Nauczyciele zwracają uwagę, że szkoły potrzebują czasu, szkoleń i odpowiedniego przygotowania - dorzucił.
Zdaniem Naworckiego niepokój budzi również tempo i sposób prac legislacyjnych. - W ich toku zgłoszono liczne wnioski i poprawki odnoszące się do podstawowych założeń projektu, w tym kwestii dostępu, bezpieczeństwa, prywatnego sprzętu nauczycieli, interoperacyjności i pilotażu. Zdecydowana większość z nich nie została uwzględniona - zauważył, tłumacząc, że "dlatego nie podpisze ustawy w obecnym kształcie".
Decyzja Nawrockiego. Weto dla ustawy o programach ochrony powietrza
Druga ustawa dotyczy programów ochrony powietrza przygotowywanych przez samorządy. - Tutaj również problem jest prosty. Nowe przepisy ułatwiają zaskarżanie decyzji dotyczących tych programów - tłumaczył prezydent.
- Nowelizacja ustawy zakłada, że skargi na programy ochrony powietrza mogą być wnoszone na podstawie tak zwanego interesu faktycznego, co oznacza, że skarżący nie musi udowadniać naruszenia konkretnego przepisu prawa dotyczącego bezpośrednio jego - opisywał, twierdząc, że "szeroki zakres regulacji powoduje, że może być ona wykorzystywana przez organizacje ekologiczne lub inne podmioty niezgodnie z intencją".
- W praktyce może to oznaczać, że organizacje niezwiązane z danym regionem, także podmioty zagraniczne, będą mogły próbować blokować ważne lokalne inwestycje, takie jak drogi, fabryki czy inne inwestycje rozwojowe. Rządowy projekt poszedł dalej niż wymogi Brukseli - oceniła głowa państwa.
Zdaniem Nawrockiego ułatwienie skarżenia samorządów w sprawie jakości powietrza stanie się formą systemowego nacisku na wprowadzanie radykalnych rozwiązań, takich jak strefy czystego transportu. - Jednocześnie samorządy mają dostać bardzo mało czasu na przygotowanie skomplikowanych i kosztownych zmian. Nie można z jednej strony nakładać na samorządy nowych obowiązków, a z drugiej nie dawać im odpowiedniego czasu i narzędzi do ich wykonania - mówił, tłumacząc weto.
Prawo energetyczne na biurku prezydenta. Weto dla ustawy
Prezydent podkreślił, że w przypadku trzeciej zawetowanej przez niego ustawy "sytuacja jest szczególnie niezrozumiała".
- W marcu podpisałem ustawę zmieniającą prawo energetyczne. Minęło zaledwie kilka miesięcy i na moje biurko trafiają przepisy, które częściowo odwracają tamte zmiany - podkreślił.
- Najpierw państwo uchwala prawo, a kilka miesięcy później samo zaczyna je odkręcać. Co więcej, bardzo ważne zmiany zostały wprowadzone dopiero podczas drugiego czytania w Sejmie zamiast przejść normalną, przejrzystą drogę legislacyjną. Tak nie powinno się tworzyć prawa - dodał. Zauważył, że "przedsiębiorcy, inwestorzy i obywatele muszą wiedzieć, jakie zasady obowiązują".
- Wady zostały zasygnalizowane przez biuro legislacyjne Senatu, a mimo to nie zostały uwzględnione. Nie było to przeoczenie. Podczas posiedzenia komisji senatorowie wprost stwierdzili, że przyjmą ustawę bez poprawek, mimo świadomości jej błędów. Nie zgadzam się na zasadę, uchwalmy teraz, a później będziemy poprawiać - przekazał Nawrocki.
Prezydent zadecydował w sprawie siedmiu ustaw. Cztery doczekały się podpisu
Jednocześnie prezydent zdecydował się podpisać cztery ustawy:
- Ustawę z dnia 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy - Prawo budowlane - uściśla ona przepisy dotyczące skreślenia z listy członków izb okręgowych architektów i inżynierów budownictwa lub zawieszenia w prawach członka. Nowela wydłuża też termin obowiązywania obecnych warunków techniczno-budowlanych.
- Ustawę z dnia 17 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz niektórych innych ustaw.
- Ustawę z dnia 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
- Ustawę z dnia 31 lipca 2026 r. o zmianie ustaw w celu wsparcia zrównoważonego lotnictwa.
