Jedna wypowiedź miała zmienić jego życie na zawsze. Polski podróżnik przeżył koszmar w Afryce

23 maja 2024 roku na portalu Interia ukazuje się artykuł: "Polak więziony w afrykańskim kraju. Urządzono mu pokazowy proces". To historia Mariusza Majewskiego, podróżnika, który kilka tygodni wcześniej został zatrzymany, jak informowały lokalne służby, pod zarzutem sabotażu.

Sprawa 52-letniego wówczas mężczyzny natychmiast trafiła do mediów, nie tylko polskich, ale także zagranicznych.

Ówczesny wiceszef resortu dyplomacji Andrzej Szejna zarzucił wówczas, że sytuację pogorszył Andrzej Duda, który wizytując w Rwandzie, wspomniał o wsparciu ze strony naszego kraju.

Prezydent w jednym ze swoich wystąpień, transmitowanych przez tamtejszą telewizję, stwierdził że "jeśli Rwanda będzie zagrożona, również zapewnimy jej pomoc i wsparcie (…) Mamy również nadzieję rozwijać w przyszłości współpracę między naszymi sektorami przemysłu obronnego".

Wypowiedź prezydenta, niemal niezauważona w Polsce, miała swoje poważne konsekwencje na Czarnym Lądzie. Władze Demokratycznej Republiki Konga uznały, że Andrzej Duda otwarcie mówi o militarnym wsparciu dla Rwandy. Pomiędzy tymi dwoma krajami od lat trwał konflikt, którego inicjatorem były rwandyjskie władze wspierające rebeliantów i ich wojskowe bojówki.

- Zostałem wciągnięty w grę państw. Kongo zrobiło tak, jak obiecywało. Po wizycie prezydenta Dudy w Rwandzie i po tej niefortunnej wypowiedzi nasiliły się protesty antypolskie, na ulicach palono polskie flagi. Władze Konga wyraźnie powiedziały, że one wyciągną konsekwencje, nie zostawią tej sprawy - relacjonuje Mariusz Majewski.

Wśród społeczeństwa celowo rozsiewano plotki o wysyłaniu do Rwandy polskiego sprzętu wojskowego, a także do bezpośredniego zaangażowania naszych żołnierzy w ten konflikt. To spowodowało, że Kongijczycy realnie znienawidzili Polaków.

- No i pojawiam się ja, jako bardzo dobry podmiot do tego, żeby rzeczywiście wykonać to, co obiecali Kongijczycy, żeby wyciągnąć konsekwencje. W lutym 2024 roku w DR Konga przywrócono karę śmierci za sabotaż, o który ja zostałem oskarżony. Oczekiwania społeczeństwa były takie, że dostanę najwyższy wyrok i zostanie on wykonany. To miało pokazać, że Kongijczycy są silni i że nie pozwolą sobie na takie rzeczy - wyjaśnia podróżnik.

Po kilku tygodniach pokazowego procesu Majewski usłyszał wyrok - kara śmierci. Później zostało to zmienione na dożywocie i karę pieniężną 10 milionów dolarów. - Było widać, że to nie jest kara dla mnie, ale to sygnał dla mojego kraju.

Mariusz Majewski zatrzymany został w lutym, pierwsza medialna wzmianka o jego sytuacji opublikowana została 23 maja. Jak zapewniało polskie MSZ, podróżnik nie był jednak osamotniony w swojej sytuacji. Ówczesny wiceminister Andrzej Szejna otwarcie twierdził, że przyjęto strategię medialnego milczenia, co miało pomóc w uwolnieniu Polaka.

54-latek wspomina tę sytuację zupełnie inaczej. Uważa, że dopiero medialna wrzawa doprowadziła do zmiany jego dramatycznego położenia.

W książce "Kongijskie piekło. Polak w afrykańskim więzieniu" Jarosława Kocemby i Mariusza Majewskiego były prezydent wymieniany jest wiele razy. Podróżnik w swoich wspomnieniach podtrzymuje zdanie, że bez "niefortunnych" słów Andrzeja Dudy nie byłoby jego osobistego dramatu.

- Oczywiście, zdaję sobie sprawę, że to nie była jego intencja i nie mam do niego żalu ani pretensji, żebyśmy to jasno sobie powiedzieli - mówi Interii Majewski.

Po czasie, jak sam przyznaje, patrzy na tę sprawę nieco inaczej.

- Zarzucono mi, że jestem niewdzięczny. Mogę otwarcie powiedzieć, że prezydent Andrzej Duda przyczynił się do tego, że przeżyłem tam piekło, że cała moja rodzina leczyła się z PTSD, że mój syn do tej pory nie może spać, ja również. Przeżyłem tam piekło. Jednocześnie jestem mu ogromnie wdzięczny za to, co zrobił, za ten gest. Jedno nie wyklucza drugiego - twierdzi.

- Polacy są tacy czarno-biali, chcą zawsze, żebyś był albo wdzięczny, albo go nienawidził. Dla mnie ta sytuacja wygląda tak, że się do tego przyłożył, a potem mnie uratował. Na Twitterze ktoś napisał, że rozpalił ogień, a potem wyciągnął z niego ofiarę i ja bym się pod tym podpisał.

54-latek podkreśla, że z perspektywy czasu zdaje sobie sprawę, jak wiele błędów popełnił, polegając na przekonaniu o swoim podróżniczym doświadczeniu.

- Nie byłem przygotowany na taką sytuację, zbyt rutynowo postępowałem. Dla mnie te komunikaty ostrzegawcze MSZ, to wie pan, no ja je czytałem, ale podróżuję 30 lat i jeszcze nigdy nie odczuwałem zagrożenia, które oni opisywali - mówi i dodając, że także jego rodzina nie zdawała sobie sprawy, że jego podróże mogą zakończyć się dramatycznie.

- Proszę sobie wyobrazić, ja zniknąłem, była cisza, a Mariola (partnerka życiowa - red.) nawet nie wiedziała, gdzie mnie szukać, w jakim kraju. To jest dla nas nauczka - przyznaje.

Wydawałoby się, że tak tragiczna historia, mająca pozytywne zakończenie będzie zamknięciem pewnego etapu w życiu. Jednak nie dotyczy to przypadku Mariusza Majewskiego, który w książce otwarcie stwierdził, że "chciałby tam wrócić" i że "w więzieniu było mu lepiej".

Zapytany o to zdanie przyznał, że to, co się wydarzyło, doprowadziło do poważnych zmian w jego psychice i długiej, mozolnej terapii.

- To coś niesamowitego, co się stało ze mną tu po powrocie. Wszyscy, ja zresztą też, myślałem, że jak wrócę, to będzie to coś najszczęśliwszego w życiu. A tak naprawdę problemy zaczęły się dopiero, jak wróciłem do Polski. Okazało się, że moja firma upada, Mariola się rozkleiła, mój syn ma problemy i musimy razem jechać do terapeuty. No i u mnie zaczynają się typowe objawy PTSD. Proszę sobie wyobrazić, że po jakimś czasie pomyślałem, że ja bym chciał tam wrócić. Bo tam wszystko było ułożone. Ja już wiedziałem, jak się tam poruszać, z kim układać, komu ufać, komu płacić, komu się kłaniać i o czyje względy zabiegać. Dla mnie tamtej świat był łatwiejszy niż ten tutaj rzeczywisty - przekonuje Majewski, wspominając, że był wówczas przekonany, że "zwariował".

W trakcie terapii, jak wspomina, przekonano go jednak, że to całkowicie naturalne.

- I rzeczywiście tak było. Z perspektywy czasu nie chciałbym tam (do więzienia - red.) wrócić. Chciałbym pojawić się tam, w DR Konga, jako człowiek który jest niewinny, ułaskawiony albo uniewinniony. Chciałbym spojrzeć na to więzienie z drugiej strony murów. Myślę, że zamknąłbym pewien etap w życiu - podsumowuje.

Warto podkreślić, że formalnie Mariusz Majewski jest uznawany przez kongijski sąd jako winnego. Obecnie, według przepisów prawa międzynarodowego, państwa, które mają podpisane z DR Konga umowy dotyczące deportacji przestępców, są zobowiązane do jego zatrzymania i przetransportowania w celu odbycia kary dożywotniego więzienia. Sytuację może zmienić jedynie prezydent tego kraju, jeśli zdecydowałby się na akt łaski.

Podróżnik przyznaje, że od czasu powrotu do Polski stara się o taką decyzję, jednak na dzisiaj nie ma żadnych sygnałów ze strony Felixa Tshisekediego o chęci wydania dokumentu ułaskawiającego.

Marcin Jan Orłowski