Czy grozi nam blackout? Jak przygotować się na brak prądu
Od kilku lat wiele europejskich krajów ostrzega przed kryzysem energetycznym i rosnącym ryzykiem częstych blackoutów. Czy Polska jest przygotowana na taki scenariusz? Jak radzić sobie z brakiem prądu w domu?
Mało kto może wyobrazić sobie już życie bez prądu. Człowiek uzależnił się od niego i skutki spowodowane przerwaniem ciągłości w jego dostawach mogą być nie tylko sporą niedogodnością dla gospodarstw domowych, ale przede wszystkim mogą przyczyniać się do olbrzymich strat ekonomicznych w skali kraju.
Coraz więcej państw europejskich alarmuje, że czynniki takie jak zmiany klimatyczne czy rosnące zapotrzebowanie na prąd będą skutkowały przerwami w jego dostawach. Kraje takie jak Niemcy i Austria przestrzegają swoich mieszkańców przed blackoutami i publikują kampanie mające na celu edukację obywateli w tym temacie.
Blackout. Zagrożenie dla energetyki
Czym w ogóle jest blackout? To zapożyczony z języka angielskiego zwrot oznaczający nagłą, niespodziewaną elektroenergetyczną awarię systemową na dużym obszarze.
O problemie tym mówiło się od wielu lat, jednak pandemia jeszcze go nasiliła - lockdown spowodował, że ludzie pracujący z domu generowali większe zapotrzebowanie na prąd.
Zobacz również:
Największym jednak zagrożeniem dla wydolności systemu elektroenergetycznego jest stale ocieplający się klimat. Zagrażające planecie coraz bardziej katastrofy naturalne takie jak powodzie, wichury, susze czy pożary mogą uszkadzać sieci dystrybucyjne energii i odcinać jej dostawy do gospodarstw domowych, firm i instytucji. Jak podaje portal gramwzielone.pl, jedne z największych blackoutów w historii nastąpiły właśnie po awariach spowodowanych żywiołami natury.
W 2003 roku nastąpiła przerwa w dostawie zasilania w Ameryce Północnej po uszkodzeniu linii przesyłowej na skutek pożaru i energii było pozbawionych ok. 50 mln ludzi. Także w 2003 roku we Włoszech awaria objęła obszar niemalże całego kraju, ponieważ linia tranzytowa nie była przeznaczona do pracy w temperaturze powyżej 40⁰C. Natomiast w 2012 roku w Indiach miała miejsce spowodowana suszą awaria, która dotknęła aż 650 mln mieszkańców. Kolejnym efektem podwyższającej się globalnie temperatury jest olbrzymie zapotrzebowanie na moc w miesiącach przede wszystkim letnich.
Wbrew pozorom to właśnie wtedy, a nie w okresie zimowym, kiedy ogrzewamy nasze mieszkania, zużycie prądu jest największe, a to za sprawą coraz popularniejszego sprzętu klimatyzującego. Kiedyś używany głównie w lokalach handlowych, stał się często montowany także w biurowcach. Obecnie coraz więcej ludzi decyduje się na instalację klimatyzacji we własnym mieszkaniu. To przyczynia się do znacznego wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną.
Blackout. Czy Polska jest gotowa?
W Polsce temat blackoutów wciąż jest stosunkowo rzadko poruszany w debacie publicznej. Inne kraje europejskie podejmują się edukacji obywateli w tym zakresie.
W Niemczech zorganizowano Dzień Wsparcia w Sytuacjach Kryzysowych pod hasłem "Blackout: co robić, gdy nic nie działa?".
Austria publikuje w telewizji spoty, w przestrzeni publicznej zamieszcza plakaty z informacjami, co może przydać się w domowych warunkach podczas odcięcia od energii elektrycznej.
W 2021 roku po raz pierwszy polskie Rządowe Centrum Bezpieczeństwa opublikowało na Twitterze kilka porad dotyczących zabezpieczenia się na wypadek blackoutu. Wśród nich znalazły się wskazówki, by zawsze w domu mieć latarkę, świece i uzupełnioną apteczkę, a dokumenty trzymać w łatwo dostępnym miejscu, zaopatrzyć się w powerbank oraz posiadać zapasy jedzenia, które nie wymagają przechowywania i przygotowania w miejscu zasilanym prądem.
Jak poradzić sobie z blackoutem?
Mimo że RCB podkreśliło, iż informacja ma charakter wyłącznie prewencyjny i obecnie Polska nie jest zagrożona blackoutem, warto wiedzieć, co jeszcze może nam być potrzebne w takiej sytuacji.
Wspomniany powerbank przyda się nam, by przedłużyć działanie naszych urządzeń elektrycznych - na rynku dostępne są także powerbanki solarne, które możemy naładować energią odnawialną.
Zobacz również:
Przydać się może również sprzęt zasilany bateriami.
Warto mieć w domu trochę gotówki na wypadek wstrzymania działalności placówek bankowych i bankomatów.
Podobnie sprawa ma się z benzyną - jeżeli stacje nie mogłyby działać z powodu braku prądu, można już wcześniej zaopatrzyć się w kilka kanistrów z paliwem.
Zapasy żywności niewymagające obróbki termicznej, takie jak konserwy czy weki, także mogą być przydatne. Można jednak także mieć przygotowaną kuchenkę turystyczną, by podgrzać żywność. W domu warto też mieć zawsze zapas wody.Klaudia Michalak
