Bezprecedensowy eksperyment Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego. Tego nie zbadał nikt inny

Równo o godzinie 8:31 czasu polskiego rozpoczął się start rakiety Falcon 9 z polskim kosmonautą na pokładzie. Sławosz Uznański-Wiśniewski w czasie misji Axiom-4 będzie współpracował z trojgiem naukowców z Węgier, Stanów Zjednoczonych, a także Indii.

Czym Polak będzie zajmował się na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS)? W opisie działań, jakie mają zostać przeprowadzone przez naukowca, znajdziemy 13 różnych pozycji.

Szczególną uwagę zwraca jednak eksperyment określony mianem IMMUNE MULTIOMICS. Chodzi o sprawdzenie, jak nasz układ odpornościowy dostosowuje się do warunków mikrograwitacji oraz związanych z tym zjawiskiem stresów wpływających na funkcjonowanie człowieka, a także jak długo ewentualne zmiany mogą utrzymywać się po powrocie kosmonauty na Ziemię.

Szerzej o bezprecedensowym eksperymencie, który przygotowany został przez naukowców z polskiej Wojskowej Akademii Technicznej, czytamy na stronie "Nauka w Polsce".

Jak tłumaczy szefowa eksperymentu IMMUNE MULTIOMICS - dr n. med. Alicja Trębińska-Stryjewska z Centrum Inżynierii Biomedycznej Instytutu Optoelektroniki Wojskowej Akademii Technicznej - sam lot na Międzynarodową Stację Kosmiczną to dla organizmu człowieka wyjątkowa sytuacja stresowa.

Badanie, które przeprowadzi Sławosz Uznański-Wiśniewski, ma na celu wskazanie, jak mikrograwitacja wpływa na ekspresję genów w komórkach odpowiadających za nasz układ odpornościowy.

Badanie to może pomóc w lepszym zrozumieniu tego zjawiska, a także odkryciu nowych mechanizmów, jakie pomogą w radzeniu sobie z nim, co w przyszłości może przełożyć się na lepsze zadbanie o zdrowie astronautów.

Jeżeli wszystko pójdzie zgodnie z planem Sławosz Uznański-Wiśniewski znajdzie się na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej już w czwartek. Już w czasie lotu rakiety Falcon 9 w stronę ISS w jego organizmie dojdzie do pierwszych zmian.

Jak czytamy, "ludzkie ciało stara się wtedy dostosować do zmniejszonego przyciągania ziemskiego i innych czynników, które mogą mu zaszkodzić w kosmosie".

Skąd pomysł na tego typu badanie? Inspiracją miała okazać się publikacja, w której opisywano zmiany w układzie odpornościowym, jakie stwierdzono u kosmonautów, którzy na niskiej orbicie przebywali przez dłuższy czas.

Odpowiedź na pytanie, które postawił przed sobą polski zespół badawczy, mają dać wyniki krwi Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego oraz jego współtowarzyszy. - Zmiana ekspresji genów sygnalizuje potencjalne zmiany w funkcjonowaniu komórek układu odpornościowego. Dodatkowo planujemy wykonać analizy metylacji DNA w badanych komórkach. Metylacja DNA (jeden z typów zmian epigenetycznych - red.) nie wpływa bezpośrednio na sekwencję DNA, ale powoduje długotrwałe zmiany w ekspresji genów - tłumaczy dr Alicja Trębińska-Stryjewska.

Co kluczowe, za przeprowadzenie tego bezprecedensowego badania będzie odpowiadał nie tylko Sławosz Uznański-Wiśniewski, ale także polski zespół na Ziemi. Dokładne badania krwi zostaną przeprowadzone w Centrum Inżynierii Biomedycznej przy Instytucie Optoelektroniki Wojskowej Akademii Technicznej.

To naukowcy w Warszawie dokonają izolacji materiału genetycznego z krwi astronautów, a także przeprowadzą wspomnianą przez dr Trębińską-Stryjewską, metylację DNA. Jak podkreśla szefowa projektu, dotychczas tego typu wyniki badań opublikowano dla zaledwie jednego kosmonauty.

- Nasz eksperyment zakłada wykonanie podobnej analizy i sprawdzenie, czy zaobserwowane zmiany molekularne cofają się po powrocie na Ziemię, czy też utrzymują przez dłuższy czas - mówi badaczka w rozmowie z serwisem "Nauka w Polsce".

I dodaje: - Ze względu na to, że dotychczas przebadano niewielką grupę astronautów przebywających na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, pod kątem zmian molekularnych występujących w komórkach układu odpornościowego, planowany eksperyment będzie ważnym uzupełnieniem dokonań nauki światowej.

Jak czytamy, Centrum Inżynierii Biomedycznej przy Instytucie Optoelektroniki Wojskowej Akademii Technicznej jest doświadczone w badaniach naukowych z udziałem ludzi wymagających zgody komisji bioetycznej. - Uważamy, że ten temat ma duży potencjał edukacyjny i może wzbudzić duże zainteresowanie zarówno wśród dzieci, młodzieży szkolnej oraz studentów, jak i ogółu społeczeństwa - zaznacza dr Trębińska-Stryjewska.

Wojskowa Akademia Techniczna w Warszawie przeprowadzi jeszcze jeden eksperyment w ramach lotu Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego na ISS. Projekt nazywa się HUMAN GUT MICROBIOTA, a na Ziemi odpowiada za niego dr hab. Elżbieta Trafny.

Celem jest zbadanie zachowań drobnoustrojów, które znajdują się w naszym przewodzie pokarmowym poprzez wystawienie ich na trudne warunki. Ma to pomóc w przyszłym kreowaniu strategii żywieniowych dla przyszłych astronautów.

Źródło: "Nauka w Polsce"