Koronawirus. Wszystko, co powinieneś wiedzieć

Czym jest nowy koronawirus?

Nowy koronawirus SARS-Cov-2, potocznie zwany koronawirusem z Wuhan, wywołuje chorobę o nazwie COVID-19. Pierwsze przypadki zakażenia pojawiły się w grudniu ubiegłego roku w 11-milionowym mieście Wuhan w Chinach, w prowincji Hubei, które uważane jest za epicentrum epidemii. SARS-Cov-2 to nowy szczep koronawirusa, który nie został wcześniej zidentyfikowany u ludzi. Wywołuje on zespół ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej. Prowadzi do ciężkiego zapalenia płuc. W badania RTG klatki piersiowej widoczne są typowe cechy wirusowego zapalenia płuc z rozlanymi obustronnymi naciekami.

Co znaczy Covid-19?

Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła 11 lutego, że oficjalną nazwę choroby, którą powoduje nowy koronawirus, będzie Covid-19. Co oznaczają poszczególne człony tego wyrazu? "Co" to korona, "vi" - wirus, "d" oznacza chorobę (ang. disease), a liczba 19 wskazuje rok wykrycia wirusa.

Skąd pochodzą koronawirusy?

Koronawirusy to wirusy krążące między zwierzętami, ale niektóre z nich mogą przenosić się na ludzi. Wiadomo, że źródłem wielu koronawirusów są właśnie zwierzęta. Wirus bliskowschodniego zespołu niewydolności oddechowej (MERS) był przenoszony przez wielbłądy, a zespół ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej (SARS) przez chińskie koty cywety.

Jakie jest źródło nowego koronawirusa?Przypuszcza się, że pierwotnym źródłem zakażeń nowym koronawirusem było targowisko zwierząt i owoców morza w mieście Wuhan. Po wybuchu epidemii chińskie władze zakazały w całym kraju handlu dzikimi zwierzętami na targach, w supermarketach, restauracjach i platformach handlu elektronicznego.

Jak informuje WHO - według obecnego stanu wiedzy - wirus mógł pochodzić od nietoperzy. Podejrzewa się, że patogeny najpierw przeskoczyły na inne zwierzęta, a dopiero potem na człowieka. Jednym z nosicieli pośrednich - jak uważają chińscy naukowcy - mogły być łuskowce. To ssaki, które są nielegalnie odławiane i sprzedawane ze względu na ich mięso oraz łuski. Są "cenione" w tradycyjnej chińskiej medycynie.

W jaki sposób przenosi się koronawirus?

Koronawirus przenosi się pomiędzy ludźmi drogą kropelkową, na przykład podczas kichania, czy kaszlu. Oznacza to, że jedna osoba może bardzo łatwo zakazić drugą, szczególnie w zatłoczonych, zamkniętych przestrzeniach lub w trakcie bliskich kontaktów. Pierwsze objawy ujawniają się od dwóch do 14 dni od momentu zakażenia.

Jakie są objawy koronawirusa?

Pierwsze objawy zakażenia koronawirusem są podobne do objawów grypy. To najczęściej: wysoka gorączka (powyżej 38 stopni), kaszel, duszności, problemy z oddychaniem, bóle mięśni, zmęczenie. "W poważniejszych przypadkach rozwija się ciężkie zapalenie płuc, zespół ostrej niewydolności oddechowej, sepsa i wstrząs septyczny, które mogą prowadzić do śmierci pacjenta" - informuje Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC).

Jak uniknąć zakażenia?

Aby uniknąć zakażenia koronawirusem niezbędne jest przede wszystkim przestrzeganie zasad higieny, w tym częste mycie rąk wodą z mydłem przez co najmniej 20 sekund. Jeśli nie ma takiej możliwości, np. podczas podróży, najlepiej dezynfekować dłonie środkiem na bazie alkoholu (minimum 60 proc.).

Należy również unikać bliskiego kontaktu (co najmniej jeden metr) z osobami, które mają objawy chorób układu oddechowego - kaszlą, mają gorączkę lub kichają. Warto też pamiętać, by samemu w trakcie kaszlu czy kichania zasłaniać usta i nos, najlepiej chusteczką lub przedramieniem.

"Gdy ktoś zarażony wirusem powodującym chorobę układu oddechowego, taką jak Covid-19, kaszle lub kicha, wydala pod ciśnieniem małe kropelki śliny i śluzu zawierające wirusa. Jeśli jesteś zbyt blisko, istnieje ryzyko, że możesz wdychać wirusa" - podkreśla Ministerstwo Zdrowia.

Wirus dostaje się do organizmu przez oczy, nos i usta, dlatego ważne jest, by nie dotykać ich nieumytymi rękami.

Jednocześnie Główny Inspektor Sanitarny nie zaleca podróżowania do: Chin, Korei Południowej, Włoch (w szczególności do regionu Lombardia, Wenecja Euganejska, Piemont, Emilia Romania), Iranu, Japonii, Tajlandii, Wietnamu, Singapuru i Tajwanu.

Kto jest najbardziej narażony?

Najbardziej narażone w związku z koronawirusem są osoby starsze, powyżej 80. roku życia. Ciężki przebieg choroby może wystąpić także u osób schorowanych, cierpiących na przewlekłe schorzenia, np. w trakcie leczenia onkologicznego, mających problemy z ciśnieniem, sercem, wątrobą czy płucami, a także u diabetyków.

Dzieci, jak na razie, nie są zagrożone. U najmłodszych do dziewiątego roku życia nie stwierdzono jeszcze żadnego przypadku śmiertelnego. Na infekcje zwykle odporni są też ludzie młodzi do 39. roku życia.

W jakich krajach jest już koronawirus?

Nowy koronawirus rozprzestrzenił się w ponad 70 krajach na całym świecie. Zakażenie przeniosło się już z Azji do Europy, Ameryki Północnej i Południowej, Afryki oraz Australii.

Dokładną mapę wraz z aktualnymi danymi na temat zakażeń znajdziesz tutaj lub tutaj. Pełną listę państw, w których pojawił się koronawirus, publikujemy tutaj.

W Europie największa epidemia ma miejsce we Włoszech, zwłaszcza w północnych regionach - Lombardii i Wenecji Euganejskiej.

Czy koronawirus jest już w Polsce?

Tak. W nocy z 3 na 4 marca potwierdzono pierwszy przypadek zakażenia koronawirusem w Polsce. Pacjent pochodzi z województwa lubuskiego i jest hospitalizowany w Zielonej Górze. Przyjechał z Niemiec.

Co robić, gdy rozpoznajesz u siebie objawy koronawirusa?

Osoby, które były ostatnio w Chinach albo innym kraju, gdzie występuje koronawirus, lub miały kontakt z takimi osobami i mają objawy zakażenia (gorączka powyżej 38 stopni, kaszel i duszności), powinny zgłaszać się bezpośrednio do najbliższych szpitalnych oddziałów zakaźnych. Ministerstwo Zdrowia uruchomiło również infolinię dotyczącą nowego koronawirusa. Numer infolinii to 800 190 590. Jest ona czynna całą dobę, we wszystkie dni tygodnia.

Jak wyleczyć koronawirusa?

Na nowego koronawirusa nie wynaleziono jeszcze szczepionki. Nie ma też leku przeciwwirusowego, który byłby dedykowany leczeniu koronawirusa SARS-Cov-2. U osób zakażonych stosuje się leczenie, które ma na celu łagodzenie objawów.

Jaka jest śmiertelność w przypadku nowego koronwirusa?

Ministerstwo Zdrowia podaje, że ciężki przebieg choroby obserwuje się u ok. 15-20 proc. zakażonych osób. Do zgonów dochodzi u 2-3 proc. chorych. Jak informuje Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC), wstępne ustalenia wskazują, że nowy koronawirus jest mniej śmiertelny niż SARS.

Ile jest już na świecie śmiertelnych ofiar i zakażonych?

Od 31 grudnia 2019 r. do 3 marca 2020 r. na całym świecie zarejestrowano ponad 90,6 tys. zakażeń oraz ponad 3,1 tys. ofiar śmiertelnych.

Czy maseczki chronią przed zarażeniem się?

Noszenie ochronnej maseczki ma sens tylko wówczas, gdy opiekujemy się chorym, sami jesteśmy zakażeni koronawirusem albo podejrzewamy u siebie zakażenie. Maski są skuteczne tylko w połączeniu z innymi środkami ochronnymi, zwłaszcza myciem rąk - podkreślają eksperci Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).

Polskie Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że nie zaleca się używania masek przez zdrowych ludzi w celu zapobieżenia rozprzestrzenianiu się koronawirusa. "Używaj maseczek tylko wtedy, gdy masz objawy ze strony układu oddechowego (kaszel lub kichanie), podejrzewasz u siebie infekcję SARS-Cov-2 lub opiekujesz się osobą z podejrzeniem koronawirusa" - apeluje resort.

Czy paczki z Chin mogą przenosić koronawirusa?"Osoby otrzymujące paczki z Chin nie są narażone na zakażenie się nowym koronawirusem. Koronawirusy są znane z tego, że nie przetrwają długo na przedmiotach takich jak listy lub paczki" - informuje Główny Inspektorat Sanitarny. Główną drogą szerzenia się wirusa jest kontakt człowiek - człowiek.

Czy mamy już do czynienia z pandemią?

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oceniła, że na razie jest zbyt wcześnie, by mówić o pandemii koronawirusa. "Używanie słowa 'pandemia' nie pasuje do faktów" - stwierdził w poniedziałek (24 lutego) dyrektor generalny WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus. "Musimy się skupić na powstrzymaniu rozprzestrzeniania się wirusa, przygotowując się do potencjalnej pandemii" - dodał.

Jak długo może potrwać epidemia?

Niestety, nie można przewidzieć, jak długo potrwa epidemia i jak będzie się rozwijać. "Mamy do czynienia z nowym wirusem, dlatego pojawia się tak wiele niepewności. Nie wiadomo, czy transmisja zmniejszy się w okresie letnim, jak obserwuje się to na przykład w przypadku grypy sezonowej" - podkreśla Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC).

***WIĘCEJ INFORMACJI na temat nowego koronawirusa znajdziesz w naszym raporcie specjalnym. Zapraszamy!