Interia współpracuje z czołowymi redakcjami na świecie. Co piątek w ramach cyklu "Interia bliżej świata" publikujemy najciekawsze teksty opiniotwórczych zagranicznych gazet. Założony w 1877 r. dziennik "The Washington Post", z którego pochodzi poniższy artykuł, to najstarsza gazeta w USA. Jej dziennikarze 73-krotnie zdobywali nagrodę Pulitzera.
Wczesnego sierpniowego poranka telefony komórkowe w całym Rio de Janeiro zawibrowały z powodu poważnego ostrzeżenia pogodowego. Obrona cywilna ostrzegała, że warunki pogodowe mogą sprzyjać powstaniu cyklonu bombowego nad południową Brazylią.
Wiatr mógł osiągać prędkość niemal 90 km/h. Władze zaleciły zamknięcie ikonicznego pomnika Chrystusa Odkupiciela i chętnie odwiedzanych przez turystów Ogrodów Botanicznych. Obywateli wezwano, by wrócili do domów.
Tymczasem kacyk (przywódca plemienny - przyp. Interia) Cobra Coral zabrał się do pracy.
Władze Rio od dekad wzywają starożytnego ducha, którego przekaźnikiem jest 71-letnia kobieta, do ochrony miasta przed katastrofami pogodowymi. Wraz z nadejściem zjawiska El Niño, które ma być najsilniejsze w historii, Rio przedłużyło swoją umowę z fundacją kacyka o kolejne 25 lat.
Według informacji opublikowanej w rządowym dzienniku urzędowym celem współpracy jest "promowanie, upowszechnianie i wymiana informacji między stronami w celu umożliwienia udzielania pomocy technicznej w zakresie meteorologii". Wszystko za darmo. Władze miasta poproszone o komentarz odesłały do komunikatu.
Brazylia, czyli duchowa anarchia
Odwołanie się do ezoteryki, by walczyć ze zjawiskiem naturalnym, może być trudne do zrozumienia z zachodniej perspektywy - przyznaje antropolog Renzo Taddei. Jednak w Brazylii kształtowanej przez tradycje ludów rdzennych, afrobrazylijczyków i spirytstów, granica między światem duchowym a materialnym się zaciera.
- W Brazylii panuje duchowa anarchia - tłumaczy Taddei, profesor nauk społecznych i technologicznych na Federalnym Uniwersytecie w Sao Paula, który przeprowadził wywiady z meteorologami współpracującymi z fundacją. Według niego kacyk istnieje "na granicy, gdzie nauka i duchowość mogą współistnieć".
Ta płynność dotyczy również tego, jak wielu Brazylijczyków postrzega samą wiedzę - twierdzi antropolog Ana Lídia do Nascimento.
- Nie ma rozdziału między tradycyjną nauką i świętą nauką. Jeśli jest wiedza, strategia i rezultaty, to mamy do czynienia z nauką - tłumaczy Nascimento, profesor na Federalnym Uniwersytecie Wiejskim Amazonii.
Brazylijska kultura religijna nie ogranicza się do wiary w jedną tradycję. W kraju, w którym występuje największa na świecie populacja katolików, wierny może pójść do doktora, gdy jest chory, odwiedzić duchownego kultu Umbanda, by otrzymać błogosławieństwo, a gdy umrze członek jego rodziny, udać się do centrum spirytystycznego, by medium nawiązało kontakt ze zmarłym.
69 proc. dorosłych Brazylijczyków twierdzi, że istnieje "coś duchowego poza światem naturalnym, czego nie widzimy" - wynika ze styczniowego raportu Pew Research Center. To najwyższy odsetek wśród wszystkich państw Ameryki Łacińskiej, w których przeprowadzono badanie.
Duch współpracuje z meteorologami
Kacyk Cobra Coral, a dosłownie wódz Coral Cobra nie udziela wywiadów. Tak twierdzi Osmar Santos, dyrektor jego fundacji i mąż Adelaide Scritori, medium, które kontaktuje się z jego duchem.
Jednak z tego, co Santos i Scritori zdołali dowiedzieć się na przestrzeni lat, wynika, że kacyk jest duchem wodza rdzennego plemienia, który żył dawno temu w miejscu, które dziś należy do Stanów Zjednoczonych. Powrócił na ziemię jako Galileusz i Abraham Lincoln. Gdy otrzyma dane meteorologiczne, ma zdolności wpływania na pogodę, ale nie są pewni, jak to robi.
- Cobra Coral nie podejmuje działania, dopóki nie otrzyma naukowych parametrów. Wierzy w naukę. Dokonuje zmian, których człowiek i nauka dokonać nie potrafią - tłumaczy Santos.
To wystarczyło Cesarowi Mai, który jako burmistrz Rio w 1993 roku zwrócił się do fundacji o pomoc.
- Na początku lat 90. Rio borykało się z nawracającymi ulewami, które mocno wpływały na narażone na powodzie miasto oraz z innymi katastrofami pogodowymi. Nie było powodu, by nie nawiązać takiej ważnej współpracy, zwłaszcza że była ona darmowa - tłumaczy Maia w rozmowie z "Washington Post".
Współpracę z duchem określa przy tym jako "inicjatywę uzupełniającą". Podkreśla, że miasto nadal polega przede wszystkim na nauce, inżynierii i oficjalnych agencjach przy podejmowaniu decyzji.
Oficjalną umowę z fundacją Maia podpisał w 2001 roku. - Niezależnie od politycznych czy ideologicznych różnic kolejni burmistrzowie nie widzieli powodu, by kończyć współpracę - mówi.
Duch pomaga nie tylko Brazylii. Wcześniej wspierał też USA i Argentynę
Kacyk zapewnia meteorologiczną pomoc miastu, władzom stanowym w całej Brazylii oraz prywatnym firmom od dekad - twierdzi fundacja. Nie pobiera opłat od władz - mówi Santos. Odmawia jednak podania nazw firm, z którymi współpracuje, powołując się na klauzulę poufności.
Zadania na rzecz władz Rio dotyczyły m.in. obchodów Nowego Roku na plaży Copacabana czy wizyty ówczesnego prezydenta USA Baracka Obamy i jego rodziny w 2011 roku.
- Dzięki doświadczeniu ducha mogliśmy poprawić relacje między Brazylią i USA - twierdzi Santos.
Fundacja po raz pierwszy nawiązała kontakt z amerykańskim rządem w 1986 roku - mówi Santos. Spotkał się wtedy z ówczesną pierwszą damą Nancy Reagan, którą określa jako "bardzo ezoteryczną", by nawiązać potencjalny kontakt. Na polecenie Cobry Corala poprosił ją, by porozmawiała ze swoim mężem, ówczesnym prezydentem Ronaldem Reaganem na temat wstrzymania podziemnych testów nuklearnych - twierdzi.
Otrzymał podziękowanie z amerykańskiego konsulatu, ale testy trwały do 1992 roku, gdy ówczesny prezydent, otwiera się w nowym oknie Geoge H.W. Bush ogłosił moratorium.
Kacyk dobrowolnie pracował duchowo na rzecz Stanów Zjednoczonych, ale relacje te z czasem uległy pogorszeniu - mówi Santos. Fundacja ograniczyła swoje działania o połowę w ubiegłym roku, po tym, jak prezydent Donald Trump ogłosił 50-procentowe cła na import towarów z Brazylii. Przestała też działać na rzecz Argentyny po tym, jak prezydent Javier Milei wielokrotnie krytykował prezydenta Brazylii Luiza Inacio Lulę da Silvę i popierał Flavio Bolsonaro, jego konkurenta w tegorocznych wyborach prezydenckich.
- Teraz muszą radzić sobie sami - tłumaczy Santos.
Duch opanowuje jej ciało. Wtedy może "kontrolować" pogodę
Rio ma jeden z najbardziej rozbudowanych systemów monitorowania pogody. Meteorologowie działający w ramach sieci Alerta Rio wykorzystują dane z tysięcy kamer, dziesiątek deszczomierzy i 12 stacji pogodowych, by przekazywać prognozy do centrum operacyjnego, w ramach którego obrona cywilna i inne agencje koordynują działania awaryjne i ostrzeżenia.
A czasami dzwonią do kacyka - mówi Santos. Dlaczego?
- Ponieważ to musi działać - tłumaczy Scritori.
Po raz pierwszy poznała kacyka w centrum spirytystycznym jej ojca na wsi w stanie Parana w 1962 roku. Miała wtedy siedem lat.
Angelo Scritori, który również pracował jako medium, założył fundację w 1931 roku. Trzy dekady później mała Adelaida Scritori obudziła się pewnego dnia i zobaczyła, że kilka osób się na nią patrzy. Czuła się wyczerpana, ale nie wiedziała dlaczego.
Jej ojciec powiedział jej, że była nieprzytomna przez kilka minut, podczas których duch zawładnął jej ciałem. Duch przedstawił się jako kacyk Cobra Coral, wódz rdzennego plemienia o cienkim nosie, uniesionych brwiach i długich włosach. Powiedział, że użyje Scritori do kontrolowania sił natury - sił, które według niego z czasem staną się bardziej ekstremalne.
Niewiele więcej o sobie powiedział, twierdzi Scritori, ale na przestrzeni lat nauczyła się z nim kontaktować.
- Muszę się skoncentrować w bardzo cichym miejscu, bez żadnego przeszkadzania. Później przestaję cokolwiek widzieć i słyszeć. Wchodzę w całkowity trans - tłumaczy w rozmowie z "Washington Post".
6 sierpnia, gdy miastu zagrażał cyklon bombowy, meteorolodzy, którzy współpracują z fundacją, przesłali dane o spadającym ciśnieniu atmosferycznym i zmieniających się wiatrach.
Meteorolog, emerytowany profesor Brazylijskiego Narodowego Instytutu Badań Kosmicznych, nie odpowiedział na prośbę o komentarz, jednak Santos twierdzi, że jego raport podpowiedział duchowi, co ma robić.
Scritori usiadła w cichym pokoju. Według Santosa jej oczy się zwęziły a brwi uniosły. Mięśnie twarzy się napięły. Jej głos stał się głęboki i męski.
Cobra Coral przybył - tłumaczy Santos.
W ciągu następnych 24 godzin wiatry były znacznie słabsze niż w najbardziej ekstremalnych prognozach. Zmiana warunków atmosferycznych pomogła zmniejszyć ich intensywność - twierdzą meteorolodzy. Cyklon bombowy nie nadszedł.
Tekst przetłumaczony z "The Washington Post".
Autorka: Marina Dias
Tłumaczenie: Krzysztof Ryncarz
