"The Washington Post": Często zerkasz na powiadomienia w telefonie? Twój mózg może być uszkodzony

Interia współpracuje z czołowymi redakcjami na świecie. Co piątek w ramach cyklu "Interia Bliżej Świata" publikujemy najciekawsze teksty opiniotwórczych zagranicznych gazet. Założony w 1877 r. dziennik "The Washington Post", z którego pochodzi poniższy artykuł, to najstarsza gazeta w USA. Jej dziennikarze 73-krotnie zdobywali nagrodę Pulitzera.

Jest wczesny wieczór. Amy chwyta za telefon i sprawdza, czy nie ma nowych wiadomości.

Mija pół godziny. Amy sprawdziła już swoje urządzenie osiem razy.

Minęła godzina. Amy sprawdziła telefon 17 razy.

Dla wielu z nas sprawdzanie telefonu stało się odruchem bezwarunkowym, podobnym do oddychania czy mrugania.

Wgapianie się w telefon może negatywnie wpłynąć na nasze zdolności kognitywne. Badania przeprowadzone przez brytyjski Uniwersytet Nottingham Trent i południowokoreański Uniwersytet Keimyung pokazują, że sprawdzanie telefonu ok. 110 razy dziennie może być oznaką bardzo poważnego problemu.

Przez osiem lat badań z udziałem nastolatków i milenialsów Larry Rosen, emerytowany profesor psychologii na Uniwersytecie Stanowym Kalifornii w Dominguez Hills, zaobserwował, że uczestnicy sprawdzali lub odblokowywali swoje telefony między 50 a 100 razy dziennie. Średnio korzystali z niego 10 do 20 minut. Zarówno Android, jak i iOS pozwalają użytkownikom sprawdzić w ustawieniach, ile razy odblokowali telefon.

- Telefony i media cyfrowe wpływają na nasz mózg, aktywując ten sam mechanizm nagrody co narkotyki czy alkohol. Telefony wykształcają kompulsywny nawyk bezmyślnego sprawdzania i powodują, że gdy go nie sprawdzamy lub nie mamy do niego dostępu, zmagamy się z objawami odstawienia - mówi Anna Lembke, profesor psychiatrii i medycyny uzależnień na wydziale medycyny na Uniwersytecie Stanforda.

Według badania YouGov ośmiu na dziesięciu Amerykanów zostawia telefon na noc w sypialni, najczęściej koło łóżka.

Ludzie nie zdają sobie sprawy, jak często sprawdzają telefony. Gdy w tym samym badaniu zapytano ludzi, jak często odblokowują telefon każdego dnia, większość uważała, że robi to ok. 10 razy. W rzeczywistości było to wielokrotnie więcej.

Badania Uniwersytetu Zarządzania w Singapurze pokazują, że częste przerwy na sprawdzenie telefonu prowadzą do częstszych problemów ze skupieniem i pamięcią. W przeciwieństwie do czasu spędzanego przed ekranem częstotliwość sprawdzania smartfona ma znacznie poważniejszy wpływ na codzienne problemy poznawcze.

Ciągłe odblokowywanie telefonu zmusza mózg do szybkiego przełączania się pomiędzy różnymi zadaniami i tym samym wpływa negatywnie na zdolność do skupienia się na jednym zadaniu. Już dekady temu poważany informatyk Gerald M. Weinberg ostrzegał, że pracowanie nad wieloma zadaniami i częste przełączanie się między nimi może ograniczyć produktywność o nawet 80 proc.

To szeroko rozpowszechniony nawyk. Według YouGov ponad połowa Amerykanów sprawdza wielokrotnie swoje telefony podczas spotkań towarzyskich takich jak posiłek z innymi osobami czy spotkania z przyjaciółmi.

W pracy podczas 30-minutowego spotkania jedna na cztery osoby przyznaje, że sprawdza telefon przynajmniej raz. Po każdej takiej przerwie w pracy powrót do pełnego skupienia może zająć nawet ponad 25 minut - mówi Gloria Mark, badaczka z Uniwersytetu Kalifornii w Irvine.

Większość ludzi ma włączone powiadomienia typu "push", głównie z mediów społecznościowych.

- Nasza ciągła potrzeba bycia podłączonym stymuluje biochemię mózgu, zwłaszcza produkcję środków chemicznych takich jak "hormon stresu" - kortyzol, który skłania nas do sprawdzania telefonu nawet ponad 100 razy dziennie - tłumaczy Rosen.

Świat zmienił się nie do poznania wraz z premierą iPhone'a w 2007 roku. Dzisiaj większość dorosłych Amerykanów posiada smartfon, a dziewięciu na dziesięciu codziennie korzysta z internetu - wynika z ostatniego badania przeprowadzonego przez Pew.

Nawyk sprawdzania telefonów dotyczy wielu pokoleń. - Różnice pokoleniowe istniejące w momencie pojawienia się smartfonów i mediów społecznościowych teraz są minimalne - mówi Rosen.

Niemieccy naukowcy z Uniwersytetu w Heidelbergu odkryli, że po 72 godzinach bez smartfona aktywność mózgu zaczyna przejawiać objawy charakterystyczne dla syndromu odstawienia. Badanie pokazuje, że krótkie przerwy od używania smartfonów mogą pomóc w ograniczeniu problematycznych nawyków, poprzez reorganizację systemu nagród i sprawienie, że będzie on bardziej elastyczny.

Eksperci proponują proste metody zerwania z problematycznym nawykiem.

- Sprawcie, by telefon był mniej angażujący: wyłączcie powiadomienia, usuńcie niepotrzebne aplikacje, ściemnijcie ekran i wyłączajcie telefon, gdy go nie używacie. Polecam również zostawianie telefonu od czasu do czasu, by przypomnieć sobie, że możemy sobie radzić bez niego - mówi Lembke.

- Przejmijmy z powrotem kontrolę nad tym, jak często sprawdzamy telefon i ustalmy sobie przerwy od technologii, które będziemy kontrolować my, a nie nasze telefony - dodaje Rosen.

Przykład Amy z początku artykułu jest oparty o codzienne zwyczaje kilkunastu Amerykanów, którzy często korzystają z telefonów i zdecydowali się podzielić swoimi danymi dotyczącymi korzystania z telefonów w zwykły dzień. Całkowita liczba odblokowań telefonu w ciągu domu wahała się od 100 do 225.

Badanie YouGov na temat użytkowania telefonów zostało przeprowadzone w dniach 23-26 maja na grupie 1129 ankietowanych, którzy zdecydowali się na dobrowolny udział w nim i jest reprezentatywne dla grupy dorosłych Amerykanów.

Wysokie ryzyko związane z częstotliwością sprawdzania telefonu wynika z badań "Pasywne środki obiektywne w ocenie problematycznego korzystania ze smartfonów: przegląd systematyczny" (Wydział Psychologii na Uniwersytecie Nottingham Trent, 2020 r.) oraz "Analiza cech behawioralnych uzależnienia od smartfona z wykorzystaniem eksploracji danych" (TabulaRasa College, Uniwersytet Keimyung, 2018 r.).

Tekst przetłumaczony z "The Washington Post".

Autorzy: Luis Melgar, Amaya Verde

Tłumaczenie: Krzysztof Ryncarz