Władza weszła w smugę cienia. Największy kryzys wizerunkowy od wyborów w 2023 roku
Premier musi czuć frustrację, że skandal w Szpitalu Południowym najgłośniej rozliczają… nierozliczeni, a zawołanymi moralistami stali się w tej sprawie ludzie od afer Funduszu Sprawiedliwości, RARS, Lasów Państwowych czy Willi Plus. Tyle że to w żaden sposób nie łagodzi degrengolady szpitalnego saloniku VIP dla polityków, a sprawa jest największym kryzysem Koalicji Obywatelskiej od 2023 roku.
Rządzący właśnie weszli w polityczną smugę cienia (zdali sobie sprawę, że w przyszłym roku naprawdę mogą stracić władzę). A afera w Szpitalu Południowym jest symbolicznym początkiem największego kryzysu wizerunkowego władzy od wyborów w 2023 roku.
Szybka reakcja - wyrzucenie Dawida Kacprzyka z Koalicji Obywatelskiej, pozbawienie go pracy w stołecznej placówce, zapowiedzi doraźnych zmian prawnych, wszczęcie kontroli w SOR-ach, rozpoczęcie śledztwa prokuratury - może nie ugasić skutecznie pożaru, który będzie się tlił aż do wyborów parlamentarnych. Zwłaszcza jeśli poznamy nazwiska polityków, którzy skorzystali z dobrodziejstw "szybkiej ścieżki" partyjnego kolegi doktora.
Obraz degeneracji
W pamięci Polaków będzie utrwalał się - samoistnie i z pomocą opozycji - obraz degeneracji: my, zwykli ludzie, musimy gnić po kilkanaście godzin na oddziałach ratunkowych albo w oczekiwaniu na wlew chemii, a oni, rozpasana władza, mają swój salonik dla VIP-ów i dostają pomoc po 10 minutach, bo szefem interesu jest ich partyjny kolega.
To oczywiście przerysowany obraz, bo nie cała władza i nie wszyscy politycy uwikłani byli w opisywany przez portal Zero patologiczny proceder. I nie wszyscy lekarze budują swoją karierę na cwaniactwie. Ale już niedawny przypadek Tomasza Lenza (zarzut załatwienia po znajomości zabiegu medycznego dla członka rodziny), z którym musieli mierzyć się rządzący, pokazał, że opinia publiczna nie wybacza kumoterstwa, gdy w grę wchodzą publiczne instytucje i pieniądze.
To nawet bardziej działa na wyobraźnię niż niebotyczne zarobki osiągane przez chytre (nikt nie jest w stanie pracować po 11 godzin dziennie nieprzerwanie przez rok i dodatkowo mieć inne zajęcia) wykorzystywanie obowiązującego systemu kontraktowego.
Zobacz również:
Dziś populistyczna prawica i populistyczna lewica używają przerysowanej opowieści o elitach gardzących ludem, ale afera w warszawskim szpitalu idealnie się w ten przekaz wpisuje i także w tym kontekście jest nie do obrony.
Premier został sam
Donald Tusk - orędownik partyjnej monowładzy - doskonale zdaje sobie sprawę, że w obliczu takiego kryzysu został w zasadzie sam. I sam będzie musiał zmierzyć się z rozwibrowaniem całego systemu ochrony zdrowia.
Po pierwsze dlatego, że wskazana przez niego minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda nie daje mu merytorycznego wsparcia, jest defensywna, nie proponuje głębokich reform, a jej działania są szerzej nieznane opinii publicznej.
Po drugie zaś - kosztownym dla wizerunku rządu wymiarem obecnej sytuacji jest fakt, że szpitalną aferę najgłośniej rozliczają… nierozliczeni przez obecną władzę poprzednicy.
Zobacz również:
To musi być frustrujące dla premiera, że ludzie od afer Funduszu Sprawiedliwości, Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, Lasów Państwowych czy tzw. Willi Plus dziś stają się zawołanymi moralistami w sprawach odpowiedzialności politycznej i prawnej. Tylko czekać, aż pojawi się krytyka ze strony byłego ministra zdrowia Łukasza Szumowskiego, który zamiast o respiratorach i maseczkach opowie o bogaczu bez specjalizacji w saloniku VIP.
To oczywiście nie zwalnia władzy z odpowiedzialności politycznej. Podobnie jak nie zwalnia jej z odpowiedzialności chętnie przywoływany w tym kontekście obrazek sprzed lat, gdy choremu na kolana Jarosławowi Kaczyńskiemu dostarczył do domu kule osobiście ówczesny dyrektor Wojskowego Instytutu Medycznego.
Ale dziś afera Szpitala Południowego jest aferą Koalicji Obywatelskiej i bardziej przypomina - jeśli chodzi o konotacje i moc rażenia - aferę hazardową niż nielegalnie nagrane pogaduchy przy ośmiorniczkach.
Niepewność
Dodatkowo afera wybuchła w chwili, gdy kondycja budżetu jest kiepska, dziura w finansach NFZ może w przyszłym roku wynieść 21 mld złotych, a środowisko medyczne nie ma ochoty brać udziału w odpowiedzialności zbiorowej za przewiny doktora Kacprzyka i sprzeciwia się doraźnym propozycjom rządzących, domagając się głębokich zmian systemowych w celu wyeliminowania ognisk patologii.
Zobacz również:
Afery w Szpitalu Południowym nie da się zbyć odpowiedzią, że system zbudowany jest na kontraktach, więc niektórzy lekarze dzięki temu są w stanie zarabiać krocie. Ani argumentem o czarnej owcy. Ani doraźnymi rozwiązaniami prawnymi gaszącymi pożar. Być może obecne przesilenie powinno stworzyć warunki do radykalnej zmiany systemu, skoro pompowanie w niego pieniędzy jest nieefektywne.
Dziś Donald Tusk stanął przed dylematem, czy bardziej musi być ministrem zdrowia, czy bardziej ministrem finansów, czy bardziej ekspertem od zarządzania kryzysowego. Polityczna przyszłość - także w obliczu sondaży - stała się właśnie więcej niż niepewna.
Przemysław Szubartowicz
