Na wspólnej konferencji prasowej padła deklaracja Trumpa, że USA nie wycofają wojsk z Polski. To ważne, że ta kwestia się pojawiła, nawet jeśli z dowolnego powodu (np. tego, że polski rząd nie kupi dość broni z USA) w przeciągu miesiąca decyzja może być dokładnie odwrotna.
W odpowiedzi na pytanie o to, czemu Trump nie podejmuje działań wobec Putina prezydent USA zasugerował korespondentowi Polskiego Radia zmianę zawodu. Trump bronił się, mówiąc o sankcjach na Indie za kupowanie rosyjskiej ropy. Nie podejmował jednak dalej idących deklaracji w sprawie wojny, posługując się ogólnikami i rozważaniami na temat natury wojny.
Nawrocki, który większość część konferencji tylko słuchał i się uśmiechał, w swojej krótkiej wypowiedzi miał kilka lapsusów. Śmierć polskiego pilota w katastrofie niechcący nazwał wspaniałą (terrific) zamiast terrible, zasugerował również śmierć (loss) dwójki dzieci Macieja Krakowiana - ale nie miało to większego znaczenia dla przebiegu konferencji i nie wpłynęło raczej na jej odbiór.
Sukcesem Nawrockiego było uzyskanie zaproszenia Polski na szczyt G20 w Miami. To symbol, ale ważny, bo pokazujący rosnące znaczenie Polski i przede wszystkim fakt, że Nawrocki ma możliwość uzyskania czegoś od Trumpa - nawet jeśli jest to tylko bezkosztowy gest pod adresem swojego "szczęśliwego zakładu". Obaj prezydenci podkreślali, że Trump dobrze obstawił w polskich wyborach, co ewidentnie sprawiło mu dużą przyjemność.
Zobacz również:
Nawrocki zdążył wspomnieć o tym, że z USA łączą nas wartości (choć z Trumpem "it's just business"), przywołując przy tym Pułaskiego i Kościuszkę. Podkreślił swoją kampanijną walkę z przeważającym przeciwnikiem i kluczową pomoc Trumpa. To jak to jest z tym wtrącaniem się w wewnętrzne sprawy Polski, można, pod warunkiem, że interwencja jest na naszą korzyść? Widać tu kompleks i realny brak suwerennościowego myślenia polskiej prawicy.
Polski prezydent przytomnie podziękował również 10 milionom "Polaków" w USA, którzy głosowali przeważnie na Trumpa - oraz na niego samego. Faktycznie głosów z USA padło na niego raptem 28 tys. (na Trzaskowskiego 21 tys.). Natomiast podkreślenie, że Polska ma wpływ na wybory amerykańskie było i jest ogromnym atutem w relacjach z naszym sojusznikiem i Nawrocki zrobił to we właściwy sposób.
Nawrocki przypomniał o inwestycjach w zbrojenia, a Trump podkreślał korzyści z tego dla USA i wyróżnił Polskę jako jeden z dwóch krajów, które wydawały więcej niż musiały. Nie przeszkodziło mu to podkreślić, że USA przestaną wysyłać uzbrojenie dla Ukrainy w formie darowizny i że teraz za wszystko płacić będą kraje NATO. To był jeden z tych momentów, gdy z szeroko uśmiechniętej twarzy polskiego prezydenta, zniknął na moment uśmiech.
Skutki wizyty
W sensie wizerunkowym Nawrocki uzyskał bardzo dużo. Trump przyjął go serdecznie i podkreślał atuty swojego gościa. Jednocześnie wizyta nie przyniosła żadnego przełomu (bo jednorazowe zaproszenie na szczyt G20 nim nie jest), mimo enigmatycznych zapowiedzi nowego projektu w dziedzinie bezpieczeństwa.
Jednocześnie wizyta pokazała jak łatwo jest Polaków rozgrywać. Jak lojalność wobec zagranicznego ideowego sojusznika stawia się wyżej nad lojalność wobec państwa, kierowanego przez politycznych przeciwników. Ten problem z plemienną a nie narodową lojalnością jest niestety polską przywarą od rozbiorów i dłużej. Okazywanie podziałów w przededniu wizyty (szczególnie ujawnienie i ośmieszanie instrukcji MSZ - w której nie znajdowało się nic zdrożnego), prośba o nieobecność polskiego ambasadora przy powitaniu prezydenta, publiczne słowne przepychanki z szefem MSZ - to wszystko nie budowało polskiej siły, ale ujawniało naszą słabość, którą bezwzględnie wykorzysta cyniczna administracja Trumpa.
Zobacz również:
Polska, uzależniona od pomocy USA, będzie musiała płacić coraz wyższą cenę za zachowanie status quo. Wraz z nieuchronnym wycofywaniem się Amerykanów z Europy będzie rosła presja na Warszawę. Polacy będą musieli zastanowić się jaką cenę gotowi są zapłacić - nie za specjalną relację, na wzór Izraela, ale za to, co wcześniej uznawali za oczywistość, czyli artykuł 5. NATO.
Polska musi w przyspieszonym tempie przygotowywać się na przyszłą sytuację, w której za bezpieczeństwo Europy odpowiadać będą Europejczycy, w tym my sami. Bycie wasalem USA tylko ten proces utrudni. Szczególnie, jeśli kosztem ubocznym będzie antagonizowanie partnerów z Europy, czy co gorsza, odgrywanie, tym razem na serio, a nie w oskarżeniach hejterów, roli amerykańskiego konia trojańskiego.
Musimy utrzymać USA tak długo jak się da, jednocześnie budując własne i europejskie bezpieczeństwo, tak szybko jak to możliwe. To jest niezwykle trudna i wyrafinowana gra. Gra o naszą przyszłość. O życie. Tu niezbędne jest współdziałanie. A nie drobne partyjne gierki.
Leszek Jażdżewski
