Czy obóz anty-PiS może utrzymać władzę? Może, tylko nie za bardzo próbuje

PO nie cierpi również na kryzys przywództwa. Nie grozi jej nagłe odejście lidera z polityki ani odwołanie go przez radę naczelną. Przy całym pokątnym narzekaniu na Tuska nie ma dla niego w partii realnego kontrkandydata. Przynajmniej dopóki nie przegra, już na własne konto, bez wymówek w postaci słabej kampanii Trzaskowskiego.

Z takimi zasobami, dysponując instytucjami państwa i sympatią wielu mediów, PO powinna mieć relatywnie łatwą drogę do zwycięstwa. Jej mocne strony są jednak z nadwyżką równoważone przez słabości.

Rząd rządzi, ale czy sprawuje władzę? Raczej administruje, lepiej lub gorzej reagując na wydarzenia i zapotrzebowania rozmaitych wewnętrznych i zewnętrznych grup interesów, niż egzekwuje i narzuca swoją agendę.

PO twierdzi, że to wina niepoważnych koalicjantów. Koalicjanci, że jedynowładztwa Tuska. Jak pisał H.L. Mecken: "W demokracji jedna partia zawsze poświęca większość swej energii, by udowodnić, że ta druga nie nadaje się do rządzenia. Zwykle obie odnoszą sukces. I obie mają rację".

Wszystkie istotne projekty odziedziczone są po PiS i realizowane z różnym stopniem zaangażowania. Gdy pojawiają się nowe, ich czas życia na półce jest krótszy niż przecenionego jogurtu w markecie. Co się stało z setkami miliardami inwestycji na tysiąclecie koronacji Chrobrego? Czy deregulacja to wciąż priorytet? Pytanie o Igrzyska Olimpijskie w Polsce byłoby chyba poważnym faux pas. Jeśli rządzący nie traktują poważnie samych siebie, to trudno, żeby poważnie traktowali ich wyborcy.

PO nie tylko nie ma swojego 500+, ale też Muzeum Powstania i Żołnierzy Wyklętych. Nie ma wizji, co zrobić z całym pokoleniem radykalizujących się młodych mężczyzn. W kwestii antynaukowego wzmożenia, związanego z wychowaniem zdrowotnym w szkołach, jedna Magdalena Pernet z TVP Info zrobiła w tej sprawie więcej, pytając posłów o różnicę między owulacją a miesiączką, niż cały aparat partyjny i ministerialny.

Nie widać ambicji do tego, żeby przy wszystkich ograniczeniach rządów wielopartyjnych zbudować jakąś formę "koalicji chętnych" z instytucji, które mogłyby zbudować zarówno w sieci jak i w "realu" jakąś formę przeciwwagi dla prawicowej wizji wspólnoty i coraz bardziej radykalizującej się nacjonalistycznej narracji.

Duża cześć obozu władzy zachowuje się tak, jakby czekała już tylko na wyborczy wyrok, kombinując w międzyczasie, jak by tu za bardzo nie podpaść, żeby dojechać spokojnie do końca kadencji, wycofać się na z góry upatrzone pozycje i przeczekać chude lata w opozycji.

"Na wojnie morale ma się do fizyczności jak trzy do jednego" - pisał Napoleon. Gdy górę bierze partykularny interes, bo nie ma sensu dokonywać wysiłków i poświęceń na rzecz zbiorowego celu, kiedy jeden ogląda się na drugiego i coraz bardziej manifestuje chęć odwrotu - wtedy sukces staje się iluzją, a porażka samospełniającą przepowiednią.

"Generałowie zawsze przygotowują się do wygrania poprzedniej wojny". To powiedzenie przypisywane premierowi Francji George'owi Clemenceau pasuje jak ulał do polskiej polityki. Po wyborach prezydenckich w USA i w Polsce, które wygrali, wbrew oczekiwaniom, politycy twardej prawicy, panuje coraz powszechniejsza opinia, że celem polityki obozu rządzącego powinna być jakaś forma obłaskawienia tejże, przesuwanie się w prawo, bo tam są wyborcy.

Wybory prezydenckie z drugą turą, szukaniem szerokiego poparcia po pierwszej, przekabacaniem elektoratów niedawnej konkurencji, będą dopiero za pięć lat. Tymczasem przed nami zupełnie inne wybory: gdzie w pierwszej kolejności mobilizuje się własne elektoraty, gdzie nie będzie "przepływów" w drugiej turze. Gdzie Zandberg idący osobno się nie liczy. Gdzie Braun, zdobywając 4,99 proc. głosów, pomaga, a nie szkodzi obecnej koalicji.

Banałem jest stwierdzenie, że w polityce podstawą jest mobilizacja własnych wyborców i demobilizacja wyborców przeciwnika. Póki co PO osłabia więź z własnym elektoratem i nie dostaje żadnej premii z drugiej strony. Ta granica jest zbyt mocno wytyczona i partia establishmentu nie zdobędzie poparcia Konfederatów. To przepaść systemowa i pokoleniowa. A na poparcie ludu pisowskiego chyba mogą liczyć chyba tylko dobrze zakonserwowane w jakiejś szafie z naftaliną sieroty po PO-PiSie.

Liczy się gorący przekaz. Nie wygrywają tymczasowe sondażowe przewagi, czego boleśnie doświadczyliśmy z Komorowskim, brexitem, Trumpem, Trzaskowskim - ale mocniejsza emocja. To co się niesie. To robi przewagę w dzisiejszej polityce i pozwala wygrać relatywnym słabeuszom, patrząc w kategoriach polityki z ery tradycyjnych mediów.

Myślenie o jakimś mitycznym środku prowadzi do budowania przekazu dla nikogo. Nawet Hołownia, gdy zdobywał 15 proc., nie był "w centrum", ale na kontrze do establishmentu PO-PiSowskiego.

Żeby wygrać, trzeba mieć teorię zwycięstwa. Zidentyfikować grupy, które należy przekonać i przekazy, które należy promować i te, które trzeba zneutralizować. Nie uderzać przeciwnika tam, gdzie się tego spodziewa, ale zidentyfikować najczulszy punkt, punkt przełamania całej wojny, a nie jednej bitwy.

Kluczem do kontroli narracyjnej prawicy w Polsce jest jej ogromna przewaga w sieci. Bierze się ona z przyczyn historycznych - to było miejsce, gdzie mogła zaistnieć poza głównym obiegiem medialnym, ale też dlatego, że dość szybko zrozumiała ona reguły walki w internecie, tylko podkręcone przez niedawne zmiany w algorytmach.

Jasny, zdecydowany przekaz mówiący do swoich - jeśli jest wiarygodny - niesie się mocno i trafia również do niezdecydowanych. A gdy próbuje się uwodzić niezdecydowanych niezdecydowaniem, po prostu nie uwodzi się nikogo.

Paradoksalnie, nawet w czasach rządów PiS prawica w Polsce zachowywała się, jakby tkwiła w jakimś państwie podziemnym, tocząc nierówną walkę z okupantem. Tymczasem, w erze Trumpa, Muska, Youtube'a, który zastąpił telewizję i dominacji Kanału Zero, to prawica jest mainstreamem. Nie są żadną nową nadzieją. Są Imperium. I będą nim długo. Chyba, że pojawią się kandydaci na Rebeliantów.

Prawica ubiera się w szaty obrońców normalności, polskości, tak jakby Polak skazany był na kurczowe trzymanie się poglądów będących en vogue w drugiej połowie XIX wieku. Ich obskurantyzm łatwo jest ośmieszyć i zdemaskować. Potrzeba tylko nieco odwagi. I odrobina wiary w rozsądek współobywateli.

Nie mówię, że nie wymaga to żadnego wysiłku.

Ale w demokracji czasem się przydaje.

Leszek Jażdżewski