Zmiany w nauczaniu religii w szkołach. Co wprowadziły nowe przepisy?
Rozpoczynamy nowy rok szkolny. To dobry moment, by przyjrzeć się zmianom w organizacji lekcji religii i etyki w polskich szkołach. Jak od 2025 roku wyglądają te lekcje?
Rozpoczął się rok szkolny 2025/2026, a wraz z ni organizacja lekcji religii. Co trzeba wiedzieć na ten temat?
Nowy rok szkolny 2025/2026. Religia a etyka
Szkoła w Polsce od lat pełni nie tylko funkcję miejsca zdobywania wiedzy ogólnej, lecz także przestrzeni kształtowania postaw, wartości i umiejętności społecznych. W tym kontekście szczególną rolę odgrywają dwa przedmioty fakultatywne: religia i etyka.
Często są one ze sobą zestawiane na równi, choć w rzeczywistości różnią się zarówno podstawami programowymi, jak i celami wychowawczymi.
Religia i etyka w polskiej szkole
Lekcje religii w polskich szkołach prowadzone są na wszystkich etapach nauczania, zarówno w szkole podstawowej, jak i średniej. Zajęcia dotyczą wiedzy religijnej.
Etyka jest przedmiotem świeckim, którego celem jest rozwijanie refleksyjności i wrażliwości moralnej uczniów. Program nauczania etyki skupia się na kształtowaniu postaw szacunku, otwartości, współdziałania i odpowiedzialności
Na czym polega różnica?
Religia w szkole jest prowadzona według programów przygotowywanych przez Kościół lub inny związek wyznaniowy, a szkoła zapewnia jej organizację na życzenie rodziców bądź pełnoletnich uczniów. Nadzór merytoryczny spoczywa na władzach kościelnych.
Zobacz również:
Etyka natomiast to zajęcia świeckie, oparte na filozofii, historii myśli moralnej i edukacji obywatelskiej. Lekcje te mają na celu rozwijanie umiejętności krytycznego myślenia, empatii i odpowiedzialności społecznej.
Zatem choć religia i etyka zajmują się podobnymi pytaniami o dobro, zło i właściwe postępowanie, to różnią się w podejściu i źródłach wartości. Religia opiera się na wierze, naukach Kościoła oraz świętych tekstach. Z kolei etyka bazuje na rozumie, refleksji i doświadczeniu społecznym. Normy etyczne można analizować i dyskutować, ponieważ ich podstawą są konsekwencje działań i wpływ na innych ludzi.
Zmiany w nauczaniu religii i etyki od 2025 roku
Pierwsze zmiany w organizacji lekcji religii i etyki w polskich szkołach zostały wprowadzone już w poprzednim roku szkolnym. Początkowo umożliwiono prowadzenie tych lekcji w grupach międzyoddziałowych, to znaczy w grupach łączących uczniów z różnych klas. Dodatkowo od tego momentu ocena z religii i etyki nie jest wliczana do średniej ocen na świadectwie. Wynika to z rozporządzenia minister edukacji z 22 marca 2024 r.
Od 1 września 2025 r. zmian jest więcej. Lekcje religii i etyki są prowadzone w wymiarze jednej godziny tygodniowo. Co więcej, lekcje te mają się odbywać tuż przed lub tuż po obowiązkowych zajęciach edukacyjnych. Jednak tutaj będzie obowiązywał wyjątek, który dotyczyć będzie tych klas, w których - 15 września danego roku szkolnego - wszyscy uczniowie wybiorą religię lub etykę; wówczas zasada ta nie będzie stosowana.
Zobacz również:
Dotychczas w publicznych szkołach podstawowych w Polsce uczniowie uczestniczyli w dwóch godzinach lekcji religii tygodniowo. W przypadku etyki, liczba godzin była ustalana indywidualnie przez dyrektora szkoły.
Należy podkreślić, że uczniowie mogą samodzielnie zdecydować, czy będą uczęszczać na lekcje religii lub etyki, na oba te przedmioty, czy też zrezygnują z nich całkowicie. Wybór ten należy do ucznia lub jego rodziców, a szkoła ma obowiązek zapewnić opiekę dzieciom, które nie uczestniczą w tych zajęciach.
