Wypalenie zawodowe a zwolnienie lekarskie. Kiedy przysługuje L4?

Zdefiniowanie wypalenia zawodowego nie jest łatwe. Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-11 klasyfikuje wypalenie zawodowe jako syndrom.

Polska wciąż jednak opiera się na ICD-10 (na wdrożenie rewizji klasyfikacji i dostosowanie jej do systemu krajowego mamy czas do 2027 roku), a ta określa wypalenie zawodowe jako osobną jednostkę chorobową. W medycynie to wyodrębniony, konkretny stan patologiczny, który posiada własną nazwę, określony zestaw objawów, patomechanizm oraz charakterystyczny przebieg.

Czym jest wypalenie zawodowe, jeśli chcemy trzymać się zdrowotnych definicji? To można określić jako syndrom wynikający z przewlekłego stresu w miejscu pracy, którym nie udało się skutecznie zarządzać. Co ważne, obejmuje takie elementy jak wyczerpanie, dystans mentalny i cynizm wobec pracy, pojawia się także obniżona efektywność zawodowa. Nie jest to jednak choroba sensu stricto, a kategoria wpływająca na stan zdrowia.

Jak wspomnieliśmy na początku, wypalenie zawodowe nie jest chorobą z definicji. A to oznacza, że formalnie nie ma L4 na wypalenie zawodowe. Wynika to z obowiązujących przepisów i traktowania go bardziej jako syndrom czy przypadłość. Mimo to istnieje możliwość otrzymania L4 na dolegliwości związane z wypaleniem zawodowym.

Kto i jak może liczyć na takie wsparcie od lekarza?

Przede wszystkim lekarz internista lub psychiatra muszą uznać na podstawie objawów, że stan zdrowia pacjenta uniemożliwia dalszą pracę. Dopiero wtedy L4 na wypalenie jest możliwe, choć wypisywane jest na objawy. Jeśli pojawiła się depresja i zaburzenia lękowe, a przewlekły stres prowadzi do problemów kardiologicznych czy bezsenności, zwolnienie lekarskie może zostać wystawione.

Czasami zdarza się, że lekarz kieruje pacjenta na dodatkowe badania, na przykład mierzące poziom kortyzolu czy sprawdzające nadciśnienie. Może się też zdarzyć, że pacjent otrzyma skierowanie na terapię. Psychoterapia może pomóc w radzeniu sobie z wypaleniem zawodowym i uniknięciu powrotu problemu w przyszłości.

Nie ma jednego, z góry narzuconego czasu przebywania na L4, kiedy doświadczamy wypalenia. Tutaj działa zasada indywidualnego podejścia do pacjenta.

Jeżeli nasze objawy są lekkie i krótkotrwałe, to prawdopodobnie internista lub psychiatra wystawią L4 na wypalenie zawodowe na kilka dni lub tydzień. To krótki czas na regenerację, po którym warto spotkać się z lekarzem raz jeszcze, by sprawdzić, czy wolny czas wpłynął pozytywnie na nasz nastrój.

L4 na wypalenie zawodowe może być znacznie dłuższe, kiedy objawy są znaczące. Jeśli z powodu pracy cierpimy na bezsenność, towarzyszy nam depresja i stany lękowe, wtedy zwolnienie lekarskie może trwać kilka miesięcy.

Co jednak istotne, w polskim ustawodawstwie maksymalny czas przebywania na L4 w roku nie może przekroczyć 182 dni. Jeżeli pacjent ubiega się o świadczenie rehabilitacyjne, można wydłużyć okres niezdolności do pracy do jednego roku. Takie L4 na wypalenie jest płatne w 80 proc. podstawy wymiaru wynagrodzenia.