Najważniejszy dzień w roku dla górników. 4 grudnia odbędą się huczne imprezy
Barbórka to jedno z najbardziej rozpoznawalnych i radośnie obchodzonych świąt na Śląsku. Kiedy dokładnie obchodzimy to wyjątkowe święto? Czym różni się Barbórka od Dnia Górnika i czy tego dnia należy wziąć udział w uroczystościach kościelnych? Wyjaśniamy najważniejsze kwestie związane z tym ważnym górniczym świętem.
Spis treści:
- Kiedy wypada Barbórka?
- Barbórka to nie to samo co Dzień Górnika. Jaka jest różnica?
- Czy trzeba iść do kościoła w Barbórkę? Jak wyglądają obchody święta?
Choć Barbórka ma długą historię, wiele jej zwyczajów wciąż budzi ciekawość osób spoza górniczego środowiska. To idealny moment, by przyjrzeć się jej tradycjom z bliska i zrozumieć, dlaczego ten dzień ma dla Ślązaków tak wyjątkowe znaczenie.
Kiedy wypada Barbórka?
Barbórka co roku wypada 4 grudnia w dzień św. Barbary, czyli patronki górników. To tradycyjne święto, które swoje początki miało już w XVII wieku. Co ciekawe, tego dnia świętują nie tylko górnicy, ale również geolodzy i osoby, które wykonują zawody związane z poszukiwaniem paliw kopalnych.
4 grudnia znany jest jako dzień celebracji męczeńskiej śmierci św. Barbary. Jako patronka górników, święta miała opiekować się umierającymi oraz przynosić im nadzieję na dobrą śmierć - dla ludzi pracujących pod ziemią szybka i łatwa śmierć stanowiła cenny dar.
Barbórka to nie to samo co Dzień Górnika. Jaka jest różnica?
W ostatnim latach Barbórka i Dzień Górnika bywają traktowane jako dwa określenia tego samego święta. Wystarczy jednak spojrzeć w przeszłość, aby znaleźć kluczową różnicę.
Dzień Górnika został wprowadzony jako element propagandy w okresie komunistycznym. Miał on zastąpić religijną Barbórkę, którą obchodzono w dzień św. Barbary. Była to jednak druga próba wprowadzenia komunistycznego święta dla górników.
Pierwsza miała miejsce w latach 40. XX wieku - miało być to święto na wzór obchodów w ZSRR, które upamiętniało rekord wydobywczy Aleksieja Stachanowa. Kiedy to się nie udało, władze przejęły święto 4 grudnia, starając się odsunąć górników od tradycji religijnych i zmotywować ich do pracy - było to widoczne zwłaszcza w latach 70.
Czy trzeba iść do kościoła w Barbórkę? Jak wyglądają obchody święta?
Barbórka ma zarówno wymiar kościelny, jak i rodzinny, dlatego najczęściej spędza się ją w gronie najbliższych. Towarzyszą jej także koncerty, bale i różne wydarzenia kulturalne, podczas których całe rodziny wspólnie celebrują to górnicze święto.
Tego dnia nie ma obowiązku pójścia do kościoła. Dla górników jest to jednak ważna część święta. Według tradycji obchody Barbórki zaczynają się mszą w kościele lub w cechowni przy figurze św. Barbary.
Po niej organizowana jest głośna parada, podczas której można zobaczyć i usłyszeć górnicze orkiestry przechodzące ulicami górniczych osiedli. Jednym z głównych elementów uroczystości jest odegranie górniczego hymnu. Najsłynniejsza parada górnicza ma miejsce na osiedlu Nikiszowiec w Katowicach.
W przeddzień Barbórki tradycyjnie odbywają się karczmy piwne - spotkania górników oraz osób związanych z ich środowiskiem. Choć dziś trudno sobie bez nich wyobrazić górnicze świętowanie, na szerszą skalę zaczęto je organizować dopiero w latach 80. XX wieku. Niekiedy podkreśla się, że władze PRL miały w ten sposób próbować odciągnąć górników od kościelnych obchodów.
W ramach barbórkowych tradycji odbywa się również Comber Babski, czyli wesoła zabawa przeznaczona dla kobiet pracujących w kopalniach oraz żon górników. To wydarzenie słynie z kolorowych kostiumów, suto zastawionych stołów i charakterystycznej, radosnej atmosfery biesiady.
Źródło: przystanekhistoria.pl, wydarzenia.interia.pl
