USA ogłaszają "Projekt Wolność". Tankowiec trafiony "nieznanymi pociskami"

"Nieznane pociski" trafiły tankowiec, który płynął przez cieśninę Ormuz u wybrzeży Zjednoczonych Emiratów Arabskich - powiadomiła brytyjska agencja monitorująca bezpieczeństwo żeglugi UKMTO.

"UKMTO otrzymała doniesienia o incydencie, do którego doszło 78 mil morskich (ok. 145 km) na północ od Fudżajry. Załoga tankowca zgłosiła, że jednostka została trafiona niezidentyfikowanymi pociskami" - przekazała organizacja we wpisie na platformie X, nie podając pod jaką banderą płynęła. Dodano, że nie odnotowano szkód środowiskowych.

Jednocześnie brytyjska agencja jako nadal krytyczny oceniła w poniedziałek poziom zagrożenia morskiego w cieśninie Ormuz. Powodem są trwające w regionie operacje wojenne.

UKMTO podała, że kapitanom statków zaleca się koordynację działań z władzami omańskimi za pośrednictwem kanału 16 VHF i rozważenie zmiany trasy na biegnącą przez wody terytorialne Omanu, gdzie Stany Zjednoczone ustanowiły strefę zwiększonego bezpieczeństwa.

Cieśnina Ormuz, która odgrywa kluczową rolę w transporcie ropy naftowej, jest niemal całkowicie blokowana przez Iran od początku ataku Stanów Zjednoczonych i Izraela na to państwo.

Prezydent USA Donald Trump zapowiedział w niedzielę, że siły USA zaczną pomagać statkom handlowym w bezpiecznym tranzycie przez cieśninę Ormuz. Operacja nazwana "Projekt Wolność" ma ruszyć w poniedziałek.

"Kraje z całego świata, z których prawie żadne nie są zaangażowane w konflikt bliskowschodni, który toczy się tak wyraźnie i gwałtownie, na oczach wszystkich, zwróciły się do Stanów Zjednoczonych z prośbą o pomoc w uwolnieniu ich statków, uwięzionych w cieśninie Ormuz (...) Dla dobra Iranu, Bliskiego Wschodu i Stanów Zjednoczonych powiedzieliśmy tym krajom, że bezpiecznie wyprowadzimy ich statki z tych zamkniętych dróg wodnych, aby mogły swobodnie i sprawnie zająć się swoimi sprawami" - ogłosił Trump we wpisie na platformie Truth Social.

Prezydent nie wyjaśnił, w jaki sposób USA ma pomóc statkom przedostać się przez cieśninę. Oświadczył, że biorąc pod uwagę sytuację na tych statkach i kończące się im zasoby jest to "gest humanitarny ze strony Stanów Zjednoczonych, krajów Bliskiego Wschodu, a w szczególności Iranu". Zagroził jednak, że proces ten zostanie zakłócony, będzie zmuszony do "stanowczej odpowiedzi".

Donald Trump już wcześniej zapowiadał możliwe eskorty statków przez Ormuz, lecz do tej pory zapowiedzi te nie zostały spełnione.

Trump podkreślił też, że jego przedstawiciele prowadzą "bardzo pozytywne" rozmowy z Iranem, mimo że jeszcze dzień wcześniej odrzucał najnowszą propozycję Teheranu.

W komunikacie Centralnego Dowództwa USA (CENTCOM) podano, że przedsięwzięcie ma na celu "usprawnienie koordynacji i wymiany informacji między partnerami międzynarodowymi w celu wsparcia bezpieczeństwa morskiego w cieśninie".

"Projekt Wolności Morskiej (Maritime Freedom Construct) ma na celu połączenie działań dyplomatycznych z koordynacją wojskową, co będzie miało kluczowe znaczenie w ramach Projektu Wolność. Wsparcie wojskowe USA dla Projektu Wolność obejmie niszczyciele pocisków kierowanych, ponad 100 samolotów bazowania lądowego i morskiego, wielodomenowe platformy bezzałogowe oraz 15 000 żołnierzy" - czytamy.

Według dziennika "Wall Street Journal" ogłoszony przez Trumpa "Projekt Wolność" ma polegać na koordynacji ruchów statków przez cieśninę Ormuz, lecz nie da im wojskowej eskorty. Jak podała gazeta, powołując się na urzędnika administracji Trumpa, ogłoszona operacja to "proces, w ramach którego kraje, firmy ubezpieczeniowe i organizacje żeglugowe mogą koordynować ruch przez cieśninę".

Tymczasem wysokiej rangi urzędnik irański ostrzegł, że Teheran uzna każdą "ingerencję USA" w cieśninie Ormuz za naruszenie obowiązującego rozejmu.

"Jakakolwiek ingerencja USA w cieśninie będzie uznawana za naruszenie zawieszenia broni" - napisał Ebrahim Azizi, przewodniczący Komisji Bezpieczeństwa Narodowego w irańskim parlamencie, na platformie X.

Według cytowanej przez CNN brytyjskiej firmy analitycznej Lloyd's List Intelligence, przed wybuchem wojny USA i Izraela z Iranem 28 lutego, w ciągu miesiąca przez cieśninę Ormuz przepływało zwykle około trzech tysięcy statków. Po wybuchu konfliktu liczba ta spadła do około 150 jednostek.

Jak podaje telewizja Al Dżazira, dotychczas celem ataków stały się ponad 22 jednostki. W Zatoce Perskiej pozostaje uwięzionych około dwa tysiące statków z ponad 20 tys. osób na pokładach.

Wojna między USA i Izraelem a Iranem trwa od 28 lutego, powodując największe w historii zakłócenia w globalnych dostawach energii. Od początku konfliktu Iran niemal całkowicie blokuje cieśninę Ormuz, przez co gwałtownie wzrosły ceny ropy naftowej na świecie. USA prowadzą własną blokadę irańskich portów. Od 8 kwietnia trwa zawieszenie broni, ale rokowania o trwałym zakończeniu konfliktu nie przyniosły rezultatów.